ਗੰਗਾ ਜੀ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਲ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਅਰਥਾਤ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸਭ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇਹ ਜਗਤ ਦੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਲਸੀ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਗੰਗਾ ਜੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੁਰ ਸੰਸਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਗਰ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਸਾਗਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਗਊਆਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਸੋਨਾ, ਵਸਤ੍ਰ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਵਰਗਿਕ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਧਰਤੀ ਬਿਨਾਂ ਜੋਤਿਆਂ ਹੀ ਫਲ-ਫੁੱਲ ਦੇਂਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਧਰਮ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਲੋਕ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਪਰ ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਅਹੰਕਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਰਖਾ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। "ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ?" — ਇਹ ਸੋਚ ਆਉਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ, ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੈਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਪਰ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਅਹੰਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਰਖਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੱਛਣ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਸ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਚਾਰੇ ਮਿਲ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਝਗੜਾ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਲਵੋ, ਹੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਕੜਵੀ ਬੋਲੀ ਕਦੇ ਵੀ ਇਥੋਂ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ ਵੈਰੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਧਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੁੱਲ੍ਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਸਟ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਇਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਇਰਖਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੈਹਯ, ਤਾਲਲਜੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਵੈਰੀ ਬਣ ਗਏ। ਜਿਹੜਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਨਾਰਦ, ਜਦ ਤੱਕ ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਧਵ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਨ, ਅਨਾਜ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਜਰੂਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।