ਨਹਿ ਸੌਮ੍ਯ ਵृਥਾ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਜ੍ਜਨਾ ਅਪਿ ਪਾਪਿਨਃ
ਹੇ ਸੁਭਾਵਕ, ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੀ ਬੁਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ।
ਵਿਰੋਧਂ ਨਹਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸਜ੍ਜਨਾਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਚੇਤਸਃ
ਚੰਗੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਤਮੁਤ੍ਤਮਂ ਨਰਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਿਯਤਰਂ ਸਦਾ
ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਛੇਦੇ ऽਪਿ ਚਨ੍ਦਨਤਰੁਃ ਸੁਰਭਯਤਿ ਮੁਖਂ ਕੁਠਾਰਸ੍ਯ
ਚੰਦਨ ਦਾ ਰੁੱਖ ਕੱਟਣ ਤੇ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਕੁਹਾੜੀ ਨੂੰ ਮਹਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸਂਗਵਿਹੀਨੋ ऽਪਿ ਬਾਧ੍ਯਤੇ ਹਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਸਭ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸਾਧੂਨ੍ਬਾਧਨ੍ਤੇ ਨ ਸਮਾਨਾਨ੍ਕਦਾਚਨ
ਇਸ ਤੌਂ ਬਾਵਜੂਦ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਸਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ।
ਲੁਬ੍ਧਕਧੀਵਰਪਿਸ਼ੁਨਾ ਨਿष੍ਕਾਰਣਵੈਰਿਣੋ ਜਗਤਿ
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਮੱਛੀ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚੁਗਲਖੋਰ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਵੈਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰਮਿਤ੍ਰਕਲਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦੁਃਖੇਨ ਯੋਜਯੇਤ੍
ਪੁੱਤਰ, ਮਿੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਧਨ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਏਕ ਏਵ ਪ੍ਰਯਤਿ ਵੈ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਮੇਦਮਿਤਿ ਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਮਮਤਾ ਬਾਧਤੇ ਵृਥਾ
‘ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ’ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਪੀੜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌਂ ਸਹੈਵਾਸ੍ਤਾਮਿਹਾਮੁਤ੍ਰ ਨ ਚਾਪਰਃ
ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਮृਤਮਗ੍ਨਿਮੁਖੇ ਹੁਤ੍ਵਾ ਘृਤਾਨ੍ਨਂ ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਹਿ ਤੇ
ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਘੀ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌਂ ਨ ਚ ਧਨਂ ਨ ਪੁਤ੍ਰਾ ਨ ਚ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ
ਧਰਮ, ਅਧਰਮ, ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।
ਕਾਮਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮਾਯਾਤਿ ਨਰਾਣਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵृਥੈਵ ਵ੍ਯਾਕੁਲਾ ਲੋਕਾ ਧਨਾਦਾਨਾਂ ਸਦਾਰ੍ਜਨੇ
ਲੋਕ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿਚ ਬੇਕਾਰ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਬੁਦ੍ਧੀਨਾਂ ਨ ਚਿਨ੍ਤਾ ਬਾਧਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਨ੍ਮ ਚ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਚ ਦੈਵਂ ਜਾਨਾਤਿ ਨਾਪਰਃ
ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਗ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਲੋਕਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਵृਥਾਯਾਸਂ ਕਰੋਤਿ ਹਿ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਲੋਕ ਬੇਫ਼ਜੂਲ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਪਾਪਾਨਿ ਕृਤ੍ਵਾਪਿ ਪਰਾਨ੍ਪੁष੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਲੋਕ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੇਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਯਮੇਕਤਮੋ ਮੂਢਸ੍ਤਤ੍ਪਾਪਫਲਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਪਰ ਉਹ ਪਾਪ ਦਾ ਫਲ ਇਕ ਮੂਰਖ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਗੁਲਿਕਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵੇਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਗੁਲਿਕਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ।'
ਗਤਪਾਪੋ ਲੁਬਗ੍ਦਕਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯਨੁਤਾਪੀਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਇਹ ਬੋਲਿਆ:
ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਨष੍ਟਾਨਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਵੈਦਿਕਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਕਥਂ ਮੇ ਨਿष੍ਕृਤਿਰ੍ ਭੂਯੋ ਯਾਮਿ ਕਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵਿਭੋਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਮੁਆਫੀ ਲਵਾਂ? ਮੈਂ ਕਿਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਵਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ?
ਅਤ੍ਰਾਪਿ ਪਾਪਜਾਲਾਨਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਂ ਗਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਮ੍
ਇੱਥੇ ਪਾਪ ਦੇ ਜਾਲ ਪਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਹੜੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਂਗਾ?
ਪ੍ਰਾਤਿਕ੍ਰਿਯਾ ਨੈਵ ਕृਤਾ ਮਯੈषਾਂ ਗਤਿਸ਼੍ਚ ਕਾ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਮਜਨ੍ਮ ਕਿਂ ਵਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਾਂ ਮੇਰਾ ਅਗਲਾ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ?
ਕਥਂ ਚ ਯਤ੍ਪਾਪਫਲਂ ਹਿ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਕਿਯਤ੍ਸੁ ਜਨ੍ਮਸ੍ਵਹਮੁਗ੍ਰਕਰ੍ਮਾ
ਮੈਂ ਕਿੰਨੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਾਂਗਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਕਠੋਰ ਕਰਮ ਵਾਲਾ ਹਾਂ?
ਅਨ੍ਤਸ੍ਤਾਪਾਗ੍ਨਿਸਂਤਪ੍ਤਃ ਸਦ੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਪਛਤਾਵੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾ ਗਿਆ।
ਵਿष੍ਣੁਪਾਦੋਦਕੇਨੈਵਮਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਨ੍ਮਹਾਮਤਿਃ
ਫਿਰ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਾਇਆ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਿਮਾਨਮਾਰੁਹ੍ਯ ਮੁਨਿਮੇਤਦਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਦਿਵਿਆ ਜਹਾਜ਼ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੁਨਿ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ: