ਸਭਿਤ੍ਕੁਸ਼ਾਂਵੁਪੁष੍ਪਾਦਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਸਮੁਪਾਨਯਤ੍
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੁਸ਼, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੇ ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਭੇਟ ਲਿਆਉਂਦਾ ਸੀ।
ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਗਰੋ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਸਗਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮੇਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।
ਪਿਤ੍ਰਾ ਵਿਹੀਨਾ ਯੇ ਲੋਕੇ ਜੀਵਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਮृਤੋਪਮਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਰਗੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸੁਖਂ ਤਸ੍ਯ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵृਥਾਂ ਜਨ੍ਮ ऋਣਗ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚੈਵ ਹਿ
ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਹੈ; ਤੇ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਵੀ।
ਪਤਿਹੀਨਾ ਯਥਾ ਨਾਰੀ ਪਿਤृਹੀਨਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ
ਜਿਵੇਂ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ ਔਰਤ, ਐਸੇ ਹੀ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੰਞਾ ਹੋਇਆ ਬੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼ੁਹੀਨੋ ਯਥਾ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਤਯਾ ਪਿਤ੍ਰਾ ਵਿਨਾਰ੍ਭਕ੍ਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਵਪਾਰੀ ਕੋਲ ਪਸ਼ੂ ਨਾ ਹੋਣ, ਐਸੇ ਹੀ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੰਞਾ ਹੋਇਆ ਬੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਪੋ ਯਥਾ ਦਯਾਹੀਨਂ ਸਥਾ ਪਿਤ੍ਰਾ ਵਿਵਾਰ੍ਭਕਃ
ਜਿਵੇਂ ਤਪ ਕਰਨਾ ਦਇਆ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਐਸੇ ਹੀ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੰਞਾ ਹੋਇਆ ਬੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬੇਦਹੀਨੋ ਯਥਾ ਵਾਜੀ ਤਥਾ ਪਿਤ੍ਰਾ ਵਿਨਾਰ੍ਭਕ੍ਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਾ ਬੇ-ਲਗਾਮ ਹੋਵੇ, ਐਸੇ ਹੀ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੰਞਾ ਹੋਇਆ ਬੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਪਿਤ੍ਰਾ ਵਿਹੀਨਸ੍ਤੁ ਬਹੁਦੁਃਖਾਨ੍ਵਿਤਃ ਸੁਤਃ
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੰਞਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪृष੍ਟਂ ਤਦ੍ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮੈ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਜਦੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਹਨਿष੍ਯਾਮੀਤ੍ਯਰਾਤੀਨ੍ਸ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਮਕਰੋਤ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ।
ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤਃ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਚ ਤੇਨੈਵ ਮੁਨਿਨਾ ਵਦਾ
ਜਦੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਹੀ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਸ਼ਿष੍ਟਂ ਸ੍ਵਕੁਲਾਚਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਤ੍ਪਃ ਪ੍ਰੀਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਕੋਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਜ੍ਞਾਪਤ੍ਰਾਮਾਸ ਜ੍ਞਾਨਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਵਿਜਾਨਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।
ਤੇਨੈਵ ਮੁਨਿਨਾਵਾਪ ਖਡ੍ਗਂ ਵਜ੍ਰੋਪਮਂ ਧਨੁਃ
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਧਨੁ ਦਿੱਤਾ।
ਆਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਰ੍ਚਿਤਃ ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਤਮ੍
ਅਸੀਸਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਨਮ ਸਕੇ ਹੋਏ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਨ੍ਸਗਣਾਨਕਰੋਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਸਿਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੌਤਿਆਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਕੇਚਿਦ੍ਵਿਨष੍ਟਾ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾਸ੍ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ
ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਡਰ ਗਏ; ਹੋਰ ਭੱਜ ਗਏ।
ਤृਣਾਨ੍ਯਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਕੇਚਿਨ੍ਨਗ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ਜਨਲਮ੍
ਕੁਝ ਨੇ ਘਾਹ ਖਾਇਆ, ਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ।
ਸਤ੍ਵਰਂ ਸ਼ਰਣਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਵਸ਼ਿष੍ਟਂ ਪ੍ਰਾਣਲੋਲੁਪਾਃ
ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਏ।
ਚਾਰੈਰ੍ਵਿਜ੍ਞਾਤਵਾਨ੍ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਤ੍ਪ ਸ਼੍ਚਾਚਾਰ੍ਯਸਨ੍ਨਿਧਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚਾਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤੁਰੰਤ ਜਾਣ ਲਈ, ਤੇ ਆਚਾਰਯ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰਾਤੁਂ ਚ ਸ਼ਿष੍ਯਾਭਿਹਿਤਂ ਚ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵਿਵਾਰਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਲਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮੁਣ੍ਡਾਨ੍ਵੇਦਵਹਿष੍ਕृਤਾਨ੍
ਜੋ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਢੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਮੁੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ,
ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਪ੍ਰਾਹ ਸਗਰਃ ਸ੍ਵਗੁਰੁਂ ਤਪਸੋ ਨਿਧਿਮ੍
ਸਗਰ ਹੱਸ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਜੋ ਤਪ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ,
ਸਰ੍ਵਥਾਹਂ ਹਨਿष੍ਯਾਮਿ ਮਤ੍ਪਿਤੁਰ੍ਦੇਸ਼ਹਾਰਕਾਨ੍
ਮੈਂ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
ਸ ਏਵ ਸਰ੍ਵਨਾਸ਼ਾਯ ਹੇਤੁਭੂਤੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਤ ਏਵ ਬਲਹੀਨਾਸ਼੍ਚੇਦ੍ਭਜਨ੍ਤੇ ऽਤ੍ਯਨ੍ਤਸਾਧੁਤਾਮ੍
ਜੇ ਉਹੀ ਲੋਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗਾ ਵਿਵਹਾਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ,
ਤਾਵਤ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਯਾਵਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਬਲਂ ਬਲਮ੍
ਉਹ ਕੰਮ ਤਦ ਤਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।