कामिनी, मालिनी, शोभा इत्येतानि तत्र नामानि निर्दिष्टानि। तेषां सर्वेषां पुत्राः, हे असुरश्रेष्ठ, नित्यं क्षुधार्ताः सञ्जाताः। तं स्वयमेव क्षुधया पीडितं, इन्द्रियैः क्लान्तं दृष्ट्वा, सः शोकाकुलः विललाप। धर्महीनं जीवनं धिक्, यशःशून्यं जीवनं धिक् इति सः विषण्णः जगाद। धिग् गुणान्, सौम्यताम्, विद्यां, कुलसम्भवमपि! प्रियाः पुत्राः, पौत्राः, बान्धवाः, भ्रातरः च—एते सर्वे अपि तस्य दुःखस्य कारणानि अभवन्। जात्यन्त्यः वा द्विजः वा, केवलं भाग्यवन्तः एव पूज्यन्ते। धनसम्पन्नः नरः, कठोरः अपि सन्, आदृतः भवति। यः ऐश्वर्येण च गुणैः च युक्तः, सः नूनं पूज्यते, अत्र संशयः नास्ति। कामवशाः नराः अनन्तं दुःखं अनुभवन्ति। येषां कामः स्वामिनी, तेषां जगत् स्वामी भवति। यदा दर्पः कामरिपुणा विनाशितः, तदा दरिद्रता जायते। ये महादरिद्रतारूपेण महाग्राहेण गृहीताः, तान् कः मोचयितुम् अर्हति? तेषु पुत्रदारसमृद्धिः परमं दुःखं जनयति। एवम् चिन्तयन् सः मनसि अन्यं धर्मकृत्यम्, यत् सम्पदां दायकम्, चिन्तितवान्। यः दानस्य स्वीकृतौ अनुमदति, सः पूर्वं तत् कृतवान् इति निश्चितम्। सर्वेषां दानानां मध्ये भूमिदानं श्रेष्ठतमं कथ्यते। एवं निश्चित्य, सः बुद्धिमान् धर्मात्मा च भद्रमती, दृढनिश्चयः, सुघोषं ब्राह्मणश्रेष्ठं सर्वसमृद्धिं युक्तं उपससार। सुघोषः धर्मनिष्ठः, गृहस्थं तं दृष्ट्वा, ‘भद्रमते, मम प्रयोजनं सिद्धं, मम जन्म सफलं जातम्’ इति उवाच। एवं उक्त्वा, यथाविधि तं सत्कृत्य, धर्मनिष्ठः सुघोषः पुनः उवाच—‘भूमिः विष्णोः पावनी, भूमिः विष्णुना रक्षिता’ इति मन्त्रेण, हे दैत्यनाथ, सुघोषः तं उत्तमं ब्राह्मणं भूमिं दत्तवान्। स च भद्रमती, तस्मात् ब्राह्मणात् भूमिं याचितवान्। भूमिदानेन सुघोषः कोटिसन्ततिं प्राप्नोत्। भद्रमती च, हे बले, यां सम्पदं कामयामास, तां समवाप। एवं सः ब्रह्माभवने दशकोटियुगपर्यन्तं वसन्, पश्चात् पृथिवीं प्राप्य, सर्वसम्पदां युक्तः अभवत्। तदा भद्रमती, हे दैत्य, सर्वकामविवर्जितः, विष्णुभक्तः अभवत्। तस्मै विष्णुः प्रसन्नचित्तः, परमां सत्यसम्पदं दत्तवान्। तस्मात्, हे दैत्येश, अहम् अपि सर्वधर्मनिष्ठः सन्, तव समीपे स्थितवान्। तदा वैरोचनि जलपूर्णं घटं अपश्यत्। तत् जलप्रवाहस्य विघ्नं विज्ञाय, सर्वव्यापी विष्णुः तत्र सन्निहितः। कुशाग्रेषु दशशतानां सूर्याणाम् इव दीप्तं महास्त्रं प्रादुरभवत्। सः तत्र आगच्छन्, भार्गवेन, देवैः, असुरैः, अन्यैः च बहुभिः दृष्टः। बलिः महाविष्णवे त्रिभिः पादविक्षेपैः पृथिवीं दत्तवान्। हरिः, विश्वरूपधारी, द्वाभ्यां पादाभ्यां पृथिवीं ममाप। महाङ्गुष्ठाग्रेण सः ब्रह्माण्डं द्विधा चकर्त। विष्णुपादप्रक्षालितं जलं विशुद्धं, लोकपावनं अभवत्।