કુર્વન્નિજક્રિયાં ધીમાન્નિસ્પૃહોપ્યજવેશ્મનિ । એકદા સહસા તસ્ય જ્વરોઽભૂદતિદારુણઃ
એ બુદ્ધિશાળી, નિર્લોભી, સરળ ઘર માં પોતાની ફરજ બજાવતો હતો; એક દિવસ અચાનક તેને ભારે તાવ આવ્યો.
મહત્યા પીડયા તસ્ય મુમોહ ગતચેતનઃ । મુહૂર્તં સ પિતા મુહ્યં તદવસ્થો વ્યતિષ્ઠિત
મોટી પીડાથી એ બેભાન થઈ ગયો; થોડો સમય એ અવસ્થામાં, શૂન્ય ચેતનાવાળો રહ્યો.
પશ્ચાત્સમાગતપ્રાણો વિચિંત્ય યદિદં તદા । અહો મે કષ્ટમાપન્નં દૂરે પુત્રઃ સ ધાર્મિકઃ
પછી જ્યારે શ્વાસ પાછો આવ્યો, ત્યારે વિચાર્યું: 'હાય, હું મુશ્કેલીમાં ફસાઈ ગયો છું, અને મારો ધર્મનિષ્ઠ પુત્ર તો દૂર છે.'
યો માં જ્વરવિતપ્તાંગમાશ્વાસયતિ બુદ્ધિમાન્ । અગમ્યાગમનં પાપં કૃતં યન્મે સુદારુણમ્
'મારો બુદ્ધિશાળી પુત્ર તો તાવથી દુઃખી શરીરને શાંત કરત, પણ મેં તો અયોગ્ય સ્થળે જઈને મોટું પાપ કર્યું છે.'
પ્રાયશ્ચિત્તં ન તસ્યાપિ કૃતં કામે ગતિર્ભવેત્ । આગમિષ્યતિ પુત્રો મે તસ્મૈ દાસ્યામિ વસ્વિતિ
'એના માટે મેં પ્રાયશ્ચિત્ત પણ કર્યું નથી; કદાચ મને સારું સ્થાન ન મળે. મારો પુત્ર આવશે, ત્યારે હું એને પોતાનું ધન આપી દઈશ.'
યન્મયા ગોપિતં ગેહે ન દૃષ્ટં ચ તદપ્યહમ્ । શિવશર્મોવાચ- ઇતિ ચિંતયતસ્તસ્ય પાન્થો વર્ષેણ પીડિતઃ
'મારે ઘરે જે છુપાવેલું છે, અને જે જોયું નથી, એ પણ હું આપી દઈશ.' શિવશર્માએ કહ્યું: એમ વિચારી રહ્યો હતો ત્યારે વરસાદથી પીડાયેલો એક મુસાફર આવ્યો.
શીતાર્તઃ કંપિતવપુરુટજં પ્રાવિશત્તદા । સ તં સંવિષ્ટમાલોક્ય ભૂયો ગત્વા તદંતિકે
ઠંડીથી કાંપતો, વરસાદથી ભીંજાયેલો એ મુસાફર અંદર આવ્યો; અને પિતાને પડેલા જોઈ, ફરી નજીક ગયો.
મુનિરેષ ઇતિ જ્ઞાત્વા વવંદે શિરસાધ્વગઃ । ઊચે ચ કસ્માત્સુપ્તોસિ મુને સંધ્યા સમાગતા
એને સમજાયું કે એ ઋષિ છે, તો મુસાફરે માથું ઝુકાવી વંદન કર્યું અને કહ્યું: 'મુને, તમે કેમ સુઈ ગયા છો? સાંજ આવી ગઈ છે.'
રવિરસ્તં પ્રયાત્યેષ ન સુપ્તેઃ કાલ એષ તે । ઇત્યુક્તમાત્રે વચસિ પથિકેન પિતા મમ
'સૂર્ય અસ્ત જઈ રહ્યો છે; આ તો ઊંઘવાનો સમય નથી.' મુસાફરે આવું કહ્યું, અને એ જ સમયે મારા પિતા—
શરભો જ્વરતપ્તાંગસ્તમાહ કથમપ્યહો । શરભ ઉવાચ- શ્રૂયતાં વચનં પાંથ યદ્વદામિ પુરસ્તવ
શરભ, જ્વરથી તપતા શરીરે, કઈ રીતે પણ બોલ્યા: શરભ બોલ્યા: 'મુસાફર, મારા શબ્દો સાંભળો, જે હું તારી સામે કહું છું.'
શ્રુત્વા મદ્ભાગ્યયાતેન ત્વયા સાધો વિધીયતામ્ । વૈશ્યોઽહં શરભો નામ્ના કાન્યકુબ્જે ગૃહં મમ
'મારા ભાગ્યથી, તું સાંભળે પછી યોગ્ય રીતે વર્તજે, ઓ સજ્જન. હું શરભ નામનો વૈશ્ય છું; મારું ઘર કાન્યકુબ્જમાં છે.'
અત્રાગતો નિષિદ્ધોપિ જાયામિત્રસુતૈરહમ્ । અસ્ય તીર્થસ્ય માહાત્મ્યં શ્રુત્વા સૂનુમુખેરિતમ્
'પત્ની, દુશ્મન અને પુત્રોએ મનાઈ કરી હોવા છતાં, હું અહીં આવ્યો છું; મારા પુત્રના મોઢેથી આ તીર્થનું મહાત્મ્ય સાંભળ્યું હતું.'
માસાસ્તુ કતિચિત્સાધો વ્યતીતા મયિ ચાગતે । દિનત્રયમતિક્રાંતં જ્વરિતસ્ય મમાધુના
'હું અહીં આવ્યો ત્યારથી કેટલાય મહિના વીતી ગયા, અને હવે ત્રણ દિવસથી મને તાવ છે.'
પ્રાણા મે વિગતા આસન્નદ્યભૂયઃ સમાગતાઃ । કિયાનપ્યાયુષઃ શેષઃ સાધો મે ખલુ તિષ્ઠતિ
'મારો શ્વાસ છૂટી ગયો હતો, આજે ફરી પાછો આવ્યો છે; ઓ સજ્જન, હવે મારા આયુષ્યમાં કેટલું બાકી છે?'
શમનસ્ય ગૃહં દૃષ્ટ્વા યદહં પુનરાગતઃ । ભાગ્યોદયેન કેનાપિ મમાત્ર ત્વં સમાગતઃ
શમનનું ઘર જોઈને હું પાછો આવ્યો છું; કોઈ શુભ સંયોગથી, તું અહીં મારા પાસે આવી ગયો છે.
નય માં મદ્ગૃહં મિત્ર દ્રવ્યં બહુ દદામિ તે । દાસ્યામ્યપિ ગૃહં ગત્વા કૃપાં કુરુ કૃપાનિધે
મિત્ર, મને મારા ઘરે લઈ જા; હું તને ઘણું ધન આપીશ. ઘેર જઈને તને આપું છું—દયાળુ, મારી પર દયા કર.
ઇહ ભૂભાગ ઉત્ખાય ગૃહ્યતાં મામકં ધનમ્ । શિવશર્મોવાચ- ઇત્યાકર્ણ્ય સ દુર્બુદ્ધિર્ગ્રામ્યો વિષયલંપટઃ
આ જમીન ખોદી, મારું ધન લઈ લે. શિવશર્માએ કહ્યું—આ સાંભળીને, તે દુષ્ટ અને લોભી ગામવાળો,
ઉવાચ ધનલુબ્ધસ્તં ત્વદુક્તં સાધયામ્યહમ્ । ઇત્યુક્ત્વા ધનમુત્ખાય તસ્માદ્ભૂભાગતસ્તદા
ધનનો લોભી એ કહ્યું: 'જેમ તું કહે છે તેમ હું કરીશ.' એવું કહી, એ સમયે એ જમીનમાંથી ધન કાઢ્યું.
અગ્રતઃ સ્થાપયામાસ શરભસ્યાહ ચાધ્વગઃ । અધ્વગ ઉવાચ- ધનમેતદ્વિશાંનાથ તવ ભૂભાગતો મયા
એ ધન શરભના આગળ મૂકી દીધું, અને મુસાફરે કહ્યું: 'રાજા, આ ધન મેં તારી જમીનમાંથી લીધું છે.'
નિષ્કાસિતં પ્રયચ્છાશુ શિબિકાનયનાય મે । યામારોપ્ય જ્વરાર્તં ત્વાં નયામિ તવ કેતનમ્
'મારે તારા માટે તરત જ શિબિકા લાવવી છે, એટલે એ ધન આપ. તને, જે તાવથી પીડાય છે, શિબિકામાં બેસાડી, હું તને તારા ઘરે લઈ જઈશ.'
શિવશર્મોવાચ- ઇત્યુક્તસ્તેન સ તદા દદૌ સ્વર્ણપલત્રયમ્ । સોપિ નીત્વા પિતુર્દ્રવ્યં યયૌ લવણપત્તનમ્
શિવશર્માએ કહ્યું—એના કહેવા પર, એણે ત્રણ સોનાની મુદ્રા આપી. પિતાનું ધન લઈને, એ માણસ લવણનગર ગયો.
ઉષિત્વા રાત્રિમેકાં તુ શિબિકાં સપરિચ્છદામ્ । સવાહામાનયત્પુત્ર દત્ત્વા સ્વર્ણપલદ્વયમ્
એક રાત રહીને, એ શિબિકા, તેના સાથીઓ અને વહાણવાળાઓ સાથે લાવ્યો, અને બે સોનાની મુદ્રા આપી, પોતાના પુત્રને લાવ્યો.
પલં દ્વયં ગૃહીતં તત્તેનૈવાધર્મબુદ્ધિના । આરોપ્ય શિબિકાં તં તુ શરભં વૈશ્યસત્તમમ્
એ અધર્મી માણસે બે મુદ્રા લીધી; પછી, વૈશ્યોમાં શ્રેષ્ઠ એવા શરભને શિબિકામાં બેસાડ્યો.
પાંથઃ સ ચલિતો વાહાંસ્ત્વરયન્કાન્યકુબ્જકમ્ । અસ્ય તીર્થવરસ્યાથ કમંડલુજલં ધૃતમ્
મુસાફરે વહાણવાળાઓને જલદી કાન્યાકુબજ તરફ દોડાવ્યા. પછી, પવિત્ર તીર્થ પર, એણે કમંડળમાંથી પાણી લીધું.
પાયયન્નલ્પમલ્પં તં તૃષાર્તં સોધ્વગો યયૌ । અથ તે સરસસ્તીરે ઉત્તીર્ણા ભોક્તુમધ્વનિ
તરસેલો હતો તેને, એ મુસાફરે થોડું-થોડું પાણી પીવડાવ્યું. પછી, એક સરોવર કાંઠે, યાત્રા દરમિયાન બધાએ ઊતરી ભોજન કર્યું.
સ્નાત્વા ભુક્ત્વા પુનસ્તસ્માત્સ્થાનાચ્ચેલુસ્ત્વરાન્વિતાઃ । કિયંતિ ભૂમિમુલ્લંઘ્ય તૃષાર્તાંસ્તે કમંડલોઃ
સ્નાન કરીને અને ભોજન કરીને, એ બધા ફરી ઉતાવળથી ત્યાંથી નીકળી પડ્યા. થોડું અંતર પાર કરીને, એ તરસેલા લોકો
જલં પીત્વા તૃષાર્તં તં શરભં ચાપ્યપાયયત્ । અથ કશ્ચિન્મહાભીમો વિકટો નામ રાક્ષસઃ
કમંડળનું પાણી પીધું, અને તરસેલા શરભને પણ પીવડાવ્યું. પછી, વિકટ નામનો એક ભયાનક રાક્ષસ
વિચરન્નિર્જનેઽરણ્યે ગચ્છતસ્તાનવૈક્ષત । તાન્દૃષ્ટ્વા સ ક્ષુધાક્રાંતો વેગવાન્વિવૃતાનનઃ
એકાંત જંગલમાં ફરતો હતો, એ લોકો જતા હતા ત્યારે તેને જોઈ લીધા. તેમને જોઈને, ભૂખથી પીડાતો, ઝડપથી, ખુલ્લા મોઢે,
અભિદુદ્રાવ ચરણાઘાતેનાકંપયન્મહીમ્ । આગત્ય તરસા પાર્શ્વે તાન્વાહાન્પથિકં ચ તમ્
એ દોડતો આવ્યો, પગના ઘા થી જમીન ધ્રૂજી ઉઠી. ઝડપથી આવીને, એણે વહાણવાળાઓ અને મુસાફરને પકડી લીધા.
સકોશેષુ સમાદાય ભ્રામયામાસ ખેચરઃ । ગતાસૂન્ભ્રામણેનૈવ ભૂતલે તાનપોથયત્
એ બધાને અને તેમનાં સામાનને લઈને, આકાશમાં ફેરવવા લાગ્યો. એ ફેરવવાથી તેમનું જીવતંત્ર છૂટી ગયું, અને જમીન પર ફેંકી દીધા.