യ ഇദം ശൃണുയാന്നിത്യം പുണ്യാഖ്യാനമിദം ശുഭമ്। സര്വപാപ പ്രപൂതാത്മാ വിഷ്ണുലോകേ മഹീയതേ
ആശീർവാദമായ ഈ പുണ്യകഥയെ ആരെങ്കിലും ദിവസേന ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവന്റെ മനസ്സ് എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധിയാകുന്നു; വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്തിൽ അവന് വലിയ ആദരവും ലഭിക്കും.
ശ്രാവയേത്സതതം ലോകേ വൈഷ്ണവേഷു വിശേഷതഃ। സ യാതി വിഷ്ണുസായുജ്യമിതി പൌരാണികാ വിദുഃ
ഈ കഥ വിശേഷാൽ വിഷ്ണുഭക്തരായവരുടെ ഇടയിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും വായിക്കുന്നവൻ, വിഷ്ണുവിൽ ഐക്യമായിരിക്കും എന്ന് പുരാണജ്ഞന്മാർ പറയുന്നു.
സ്കംദ ഉവാച- മഹീരുഹ ഫലം ജ്ഞാതം പ്രപൂതം ദ്വിവിധം പ്രഭോ। ഇദാനീം ശ്രോതുമിച്ഛാമി പത്രം പുഷ്പം സുമോക്ഷദമ്
സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു: മഹത്തായ വൃക്ഷത്തിന്റെ ഫലം രണ്ടുവിധം എന്നതും അതു ശുദ്ധമാണെന്നതും ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി. ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ഇലയും പൂവും, അതായത് പരമമുക്തി നൽകുന്നവയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഈശ്വര ഉവാച- സര്വേഭ്യഃ പത്രപുഷ്പേഭ്യഃ സത്തമാ തുലസീ ശിവാ। സര്വകാമപ്രദാ ശുദ്ധാ വൈഷ്ണവീ വിഷ്ണുസുപ്രിയാ
ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാ ഇലകളും പൂവുകളും തമ്മിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായത് ശുഭമായതും ശുദ്ധമായതുമായ തുളസിയാണ്. എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവളും വിഷ്ണുവിന് ഏറ്റവും പ്രിയങ്കരിയുമാണ് അവൾ.
ഭുക്തിമുക്തിപ്രദാ മുഖ്യാ സര്വലോകപരാ ശുഭാ। യാമാശ്രിത്യ ഗതാഃ സ്വര്ഗമക്ഷയം മുനിസത്തമാഃ
ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നതിൽ പ്രധാനിയും എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ഉന്നതിയുമാണ് തുളസി. ആരെങ്കിലും അവളിൽ ആശ്രയിച്ചാൽ, മഹർഷികളേ, അവൻ അക്ഷയമായ സ്വർഗ്ഗം നേടും.
ഹിതാര്ഥം സര്വലോകാനാം വിഷ്ണുനാരോപിതാ പുരാ। തുലസീപത്രപുഷ്പം ച സര്വധര്മപ്രതിഷ്ഠിതമ്
എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി വിഷ്ണു പണ്ടേ തുളസിയുടെ ഇലയും പൂവും സ്ഥാപിച്ചു; അവയാണ് എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനമായത്.
യഥാ വിഷ്ണോഃ പ്രിയാലക്ഷ്മീര്യഥാഹം പ്രിയ ഏവ ച। തഥേയം തുലസീദേവീ ചതുര്ഥോ നോപപദ്യതേ
വിഷ്ണുവിന് ലക്ഷ്മി എത്രമാത്രം പ്രിയങ്കരിയാണോ, എനിക്ക് എത്രമാത്രം പ്രിയങ്കരിയാണോ, അതുപോലെയാണ് തുളസിദേവിയും. അതിന് സമം മറ്റൊരുത്തി ഇല്ല.
തുലസീപത്രമേകം തു ശതഹേമഫലപ്രദമ്। നാന്യൈഃ പുഷ്പൈസ്തഥാപത്രൈര്നാന്യൈര്ഗംധാനുലേപനൈഃ
ഒരു തുളസി ഇല പോലും നൂറു പൊന്നിന്റെ ഫലം നൽകുന്നു; മറ്റു പൂക്കളാലോ ഇലകളാലോ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളാലോ അങ്ങനെ ലഭിക്കില്ല.
തുഷ്യതേ ദൈത്യഹാ വിഷ്ണുസ്തുലസ്യാശ്ച ദലൈര്വിനാ। അനേന പൂജിതോ യേന ഹരിര്നിത്യം പരാശയാ
അസുരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന വിഷ്ണു, തുളസി ഇലകളില്ലാതെ തൃപ്തനാവുന്നില്ല; ഈ ഇലകളാൽ ആരെങ്കിലും ഹരിയെ ദിവസേന ആരാധിച്ചാൽ, അവൻ പരമലോകം നേടും.
തേന ദത്തം ഹുതം ജ്ഞാതം കൃതം യജ്ഞവ്രതാദികമ്। ജന്മജന്മനി ഭാസിത്വം സുഖം ഭാഗ്യം യശഃ ശ്രിയം
അവൻ നൽകുന്ന ദാനവും ഹോമവും, ചെയ്യുന്ന യജ്ഞവും വ്രതവും എല്ലാം ഓരോ ജന്മത്തിലും അവന് പ്രകാശവും സൗഖ്യവും ഭാഗ്യവും പ്രശസ്തിയും സമൃദ്ധിയും നൽകും.
കുലം ശീലം കലത്രം ച പുത്രം ദുഹിതരം തഥാ। ധനം രാജ്യമരോഗത്വം ജ്ഞാനം വിജ്ഞാനമേവ ച
കുടുംബം, നല്ല സ്വഭാവം, ഭാര്യ, മകൻ, മകൾ, സമ്പത്ത്, രാജ്യം, ആരോഗ്യവും, ജ്ഞാനവും വിവേകവും—ഇവയെല്ലാം ലഭിക്കും.
വേദവേദാംഗശാസ്ത്രം ച പുരാണാഗമസംഹിതാഃ। സര്വം കരഗതം മന്യേ തുലസ്യാഭ്യര്ചനേ ഹരേഃ
വേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും പുരാണങ്ങളും ആഗമങ്ങളും സംഹിതകളും—ഇവയെല്ലാം ഹരിയെ തുളസിയാൽ ആരാധിക്കുമ്പോൾ കൈവശമുണ്ടെന്നു ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
യഥാ ഗംഗാ പവിത്രാംഗീ സുരലോകേ വിമോക്ഷദാ। യഥാ ഭാഗീരഥീ പുണ്യാ തഥൈവം തുലസീ ശിവാ
ദേവലോകത്തിൽ ഗംഗയുടെ ജലം എങ്ങനെ മോക്ഷം നൽകുന്നുവോ, ഭാഗീരഥിയും എങ്ങനെ പുണ്യമാണോ, അതുപോലെയാണ് ശുഭമായ തുളസിയും.
കിം ച ഗംഗാജലേ നൈവ കിംച പുഷ്കരസേവയാ। തുലസീദലമിശ്രേണ ജലേനൈവ പ്രമോദ്യതേ
ഗംഗാജലത്താലോ പുഷ്കരക്ഷേത്രസേവനത്താലോ അത്ര സന്തോഷം ലഭിക്കില്ല; തുളസി ഇല ചേർത്ത വെള്ളം കൊണ്ടാണ് അതിവിശേഷം സന്തോഷം ഉണ്ടാകുന്നത്.
മാധവഃ സംമുഖോ യസ്യ ജന്മജന്മസുധീമതഃ। തസ്യ ശ്രദ്ധാ ഭവേഛ്രുത്വാ തുലസ്യാ ഹരിമര്ചിതുമ്
ജന്മം ജന്മം ഉത്തമമായ ബുദ്ധിയുള്ളവന്റെ മുന്നിൽ മാധവൻ പ്രത്യക്ഷനാകും; ഇതു കേട്ടാൽ, തുളസിയാൽ ഹരിയെ ആരാധിക്കേണ്ടതെന്ന വിശ്വാസം അവനിൽ ഉണരുന്നു.
യോ മംജരീദലൈരേവ തുലസ്യാ വിഷ്ണുമര്ചയേത്। തസ്യ പുണ്യഫലം സ്കന്ദ കഥിതും നൈവ ശക്യതേ
തുളസിയുടെ മഞ്ജരിയും ഇലകളും കൊണ്ടു വിഷ്ണുവിനെ ആരെങ്കിലും ആരാധിച്ചാൽ, സ്കന്ദാ, അവന്റെ പുണ്യഫലം വിവരണം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.
തത്ര കേശവസാന്നിധ്യം യത്രാസ്തി തുലസീവനമ്। തത്ര ബ്രഹ്മാ ച കമലാ സര്വദേവഗണൈഃ സഹ
തുളസി തോട്ടവും കെശവന്റെ സാന്നിധ്യവും ഉള്ളിടത്ത് ബ്രഹ്മാവും ലക്ഷ്മിയും എല്ലാ ദേവതകളും കൂടെ വസിക്കുന്നു.
തസ്മാത്താം സംനികൃഷ്ടേ തു സദാ ദേവീം പ്രപൂജയേത്। സ്തോത്രമംത്രാദികം യദ്വാ സര്വമാനംത്യമശ്നുതേ
അതിനാൽ ആ ദേവിയെ എപ്പോഴും അടുക്കിൽ നിന്ന് ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം; സ്തോത്രം, മന്ത്രം, മറ്റെന്ത് ചെയ്താലും അതിന് പരമഫലം ലഭിക്കും.
യേ ച പ്രേതാശ്ച കൂശ്മാംഡാഃ പിശാചാ ബ്രഹ്മരാക്ഷസാഃ। ഭൂതദൈത്യാദയസ്തത്ര പലായംതേ സദൈവ ഹി
ആ പ്രദേശത്ത് എല്ലാ പ്രേതങ്ങളും കൂഷ്മാണ്ഡന്മാരും പിശാചുകളും ബ്രഹ്മരാക്ഷസന്മാരും ഭൂതങ്ങളും ദാനവാദികളും എല്ലാം എല്ലായ്പ്പോഴും ഓടി മാറുന്നു.
അലക്ഷ്മീര്നാശിനീ ഘൂര്ണാ യാ ഡാകിന്യാദി മാതരഃ। സര്വാഃ സംകോചിതാം യാംതി ദൃഷ്ട്വാ തു തുലസീദലം
അവിടം തുളസിയില കാണുമ്പോൾ ദാരിദ്ര്യം, രോഗം, തലകറക്കം, ഡാകിനി മുതലായ എല്ലാ ദോഷങ്ങളും ഒറ്റയടിക്ക് ഒതുങ്ങിപ്പോകുന്നു.
ബ്രഹ്മഹത്യാദയഃ പാപവ്യാധയഃ പാപസംഭവാഃ। കുമംത്രിണാ കൃതാ യേ ച സര്വേ നശ്യംതി തത്ര വൈ
ബ്രാഹ്മണഹത്യ പോലുള്ള പാപങ്ങൾ, പാപത്തിൽ നിന്നുള്ള രോഗങ്ങൾ, കുപ്രയോജനങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള ദോഷങ്ങൾ എല്ലാം അവിടെ നശിച്ചുപോകുന്നു.
ഭൂതലേ വാപി തം യേന ഹര്യര്ഥം തുലസീവനമ്। കൃതം ക്രതുശതം തേന വിധിവത്പ്രിയദക്ഷിണമ്
ഹരിയുടെ സ്നേഹാർത്ഥം ഭൂമിയിൽ തുളസിവനം ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ, ശരിയായ രീതിയിൽ നന്നായി ദാനം നൽകി നൂറു യാഗം നടത്തിയതുപോലെയാണ്.
ഹരിലിംഗേഷു ചാന്യേഷു സാലഗ്രാമശിലാസു ച। തുലസീഗ്രഹണം കൃത്വാ വിഷ്ണോഃ സായുജ്യമാവ്രജേത്
ഹരിയുടെ ചിഹ്നങ്ങളിൽ അല്ലെങ്കിൽ ശാലഗ്രാമശിലകളിൽ തുളസിയില അർപ്പിച്ചാൽ, വിഷ്ണുവിനോടു ഐക്യമായിരിക്കാൻ സാധിക്കും.
നംദംതി പുരുഷാസ്തസ്യ മാധവാര്ഥേ ക്ഷിതൌ തു യഃ। തുലസീം രോപയേദ്ധീരഃ സ യാതി മാധവാലയമ്
മാധവന്റെ പേരിൽ ഭൂമിയിൽ തുളസി നടുന്നവരെ പുരുഷന്മാർ സന്തോഷിക്കുന്നു; ആ സ്ഥിരതയുള്ളവൻ മാധവന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് എത്തുന്നു.
പൂജയിത്വാ ഹരിം ദേവം നിര്മാല്യം തുലസീദലമ്। ധാരയേദ്യഃ സ്വശീര്ഷേ തു പാപാത്പൂതോ ദിവം വ്രജേത്
ഹരിദേവനെ പൂജിച്ചശേഷം അർപ്പിച്ച തുളസിയില തൻ്റെ തലയിൽ വയ്ക്കുന്നവൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് ശുദ്ധനായി സ്വർഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കും.
പൂജനേ കീര്ത്തനേ ധ്യാനേ രോപണേ ധാരണേ കലൌ। തുലസീ ദഹതേ പാപം ര്സ്വര്ഗം മോക്ഷം ദദാതി ച
കലിയുഗത്തിൽ പൂജയിലും കീർത്തനത്തിലും ധ്യാനത്തിലും തുളസി നടുന്നതിലും ധരിക്കുന്നതിലും തുളസി പാപം ദഹിപ്പിക്കുകയും സ്വർഗവും മോക്ഷവും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഉപദേശം ദിശേദസ്യാഃ സ്വയമാചരതേ പുനഃ
തുളസിയുടെ മഹത്വം മറ്റുള്ളവർക്കു പഠിപ്പിക്കുകയും, താനുമത് ആചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ—
സ യാതി പരമം സ്ഥാനം മാധവസ്യ നികേതനമ്। ഹരേഃ പ്രിയകരം യച്ച തന്മേ പ്രിയതരം ഭവേത്
അവൻ പരമസ്ഥാനം, മാധവന്റെ വാസസ്ഥലവും നേടുന്നു; ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതെന്താണോ, അതാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയമായത്.
സര്വേഷാമപി ദേവാനാം ദേവീനാം ച സമംതതഃ। ശ്രാദ്ധേഷു യജ്ഞകാര്യേഷു പര്ണമേകം ഷഡാനന
എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും ദേവികൾക്കും എല്ലായിടത്തും, ശ്രാദ്ധങ്ങളിലും യാഗങ്ങളിലും, ഒരൊറ്റ തുളസിയില പോലും, ആറുമുഖനേ—
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന തുലസീസേവനം കുരു। തുലസീ സേവിതാ യേന തേന സര്വം തു സേവിതമ്
അതിനാൽ എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി തുളസിയെ സേവിക്കണം; തുളസി സേവിച്ചവൻ എല്ലാം സേവിച്ചതുപോലെയാണ്.