അയോധ്യായാം യദി മുനേ കിംചിദസ്തി പവിത്രകമ് । ചരിതം മമ തദ്ബ്രൂഹി പിപാസോസ്ത്വദ്വചോഽമൃതമ്
മഹർഷേ, അയോധ്യയിൽ എന്തെങ്കിലും വിശുദ്ധമായ കഥയുണ്ടെങ്കിൽ, ദയവായി അത് പറയൂ. ഞാൻ നിന്റെ അമൃതസമമായ വാക്കുകൾക്കായി അതീവ ആസക്തനാണ്.
നാരദ ഉവാച- അസ്ത്യത്ര ചരിതം പുണ്യം മഹാപാതകനാശനമ് । നാപിതസ്യാദ്യയുക്തസ്യ മുകുംദസ്യ ദ്വിജസ്യ ച
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇവിടെ ഒരു പുണ്യമായ കഥയുണ്ട്, വലിയ പാപങ്ങൾ പോലും നശിപ്പിക്കുന്നതായുള്ളത്. അതിൽ ഒരു നാപ്പിതനും മുകുന്ദൻ എന്നൊരു ദ്വിജനും അടുത്തകാലത്ത് ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾക്കുറിച്ചാണ്.
ബ്രഹ്മഹാ നാപിതോ രാജന്നപമൃത്യും ഗതോ ദ്വിജഃ । പ്രസാദാത്കോശലായാസ്തു ദ്വാവപി സ്വര്ഗതിം ഗതൌ
രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്ത നാപ്പിതനും, അകാലമൃത്യുവിന് ഇരയായ ദ്വിജനും, ഇരുവരും കോസലയുടെ കൃപയാൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തി.
ചംദ്രഭാഗാ നദീ തീരേ പുരീ സാ ച നിവേശിതാ । തത്രാസ്തി നാപിതഃ പാപശ്ചംഡകോനാമ ഗര്ഹിതഃ
ചന്ദ്രഭാഗാ നദിയുടെ തീരത്ത് ആ നഗരം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അവിടെ ചണ്ടക എന്ന പേരിലുള്ള, എല്ലാവരും നിരസിച്ച ഒരു പാപിയായ നാപ്പിതൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ചൌര്യേണ പരവിത്താനാമപഹര്താ സ പാപകൃത് । ഘാതകഃ ശസ്ത്രപാശാദ്യൈഃ പാംഥാനാമവലുംഠകഃ
അവൻ കള്ളത്താൽ മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് അപഹരിച്ചു, പാപങ്ങൾ ചെയ്തു; ആയുധം, കയറു മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് യാത്രക്കാരെ കൊന്ന് കൊള്ളയടിച്ചു.
ദ്യൂതമദ്യരതോ നിത്യം പരസ്ത്രീലംപടേംദ്രിയഃ । ഭിത്വാ ദേവാലയം ഭിത്തിമിഷ്ടികാ ഗ്രാവ വിക്രയീ
അവൻ എപ്പോഴും ചൂതാട്ടത്തിലും മദ്യത്തിലും ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തി, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യകളോടു മോഹം പുലർത്തി; ദേവാലയത്തിന്റെ മതിൽ പൊളിച്ച് ഇഷ്ടികയും കല്ലും വിറ്റു.
സ തസ്യോദ്വസിതാഭ്യാസേ ബ്രാഹ്മണോ വസതി ശ്രിയാ । സംയുക്തോ ബ്രഹ്മകര്മജ്ഞോ മുകുംദോ നാമതോ നൃപ
അവന്റെ വീടിന് സമീപം സമ്പന്നനും വേദകർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനുമായ മുകുന്ദൻ എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ താമസിച്ചു.
സ ഏകദാ സമാലിംഗ്യ തരുണീമാത്മയോഷിതമ് । സുഷ്വാപ സുരതായാസ ശ്ലഥാംഗോ നിശി നിര്ഭയമ്
ഒരു രാത്രിയിൽ, തന്റെ യുവതിയായ ഭാര്യയെ അണചേർന്ന്, സ്നേഹത്താൽ അവൻ ഉറങ്ങിപ്പോയി; സുഖാനുഭവത്തിന്റെ ക്ഷീണത്തിൽ അവന്റെ ശരീരം തളർന്നു, ഭയമില്ലാതെ ഉറക്കം ആസ്വദിച്ചു.
സ ചംഡകോ നിശീഥേഽഥ പ്രവിവേശ തദാലയമ് । മുകുംദസ്യ സമാഹര്തും ഹര്മ്യേ ഭൂഷാദി വസ്തു യത്
അപ്പോള് അര്ദ്ധരാത്രിയില് ചണ്ഡകന് മുകുന്ദന്റെ വീട്ടില് കയറി, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ആഭരണങ്ങളും വിലപ്പെട്ട വസ്തുക്കളും എടുക്കാനായി അകത്തു കടന്നു.
ഉപകാര്യാ ബഹിസ്ഥം യത്തദ്ഗൃഹീത്വോഽഗമദ്ഗൃഹമ് । സ്വകീയം ച പുനസ്തസ്യ ബ്രാഹ്മണസ്യാവിശദ്ഗൃഹമ്
വീട്ടിന് പുറത്തു വെച്ചിരുന്ന ഉപകരണങ്ങള് എടുത്ത് അവന് സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് പോയി. പിന്നെയും ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിലേക്ക് വീണ്ടും കയറി.
കപാടോത്പാടനാര്ഥീ തു യത്നേന മഹതാഽഭവത് । ലോഹയംത്രാവരുദ്ധശ്ച സ നോദ്ധാടയിതും ക്ഷമഃ
കതക് തുറക്കാന് വലിയ ശ്രമം ചെയ്തെങ്കിലും, ഇരുമ്പ് പൂട്ടു കൊണ്ടു പൂട്ടിയിരുന്നതുകൊണ്ട് അവന് തുറക്കാന് കഴിഞ്ഞില്ല.
ആരുരോഹ തദാ തസ്യ ബ്രാഹ്മണസ്യാവിശദ്ഗൃഹമ് । പ്രവിശ്യ തദ്ഗൃഹം ക്രൂരഃ കൃപണം പാണിനാദധത്
അവന് അപ്പോള് കയറി ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിലേക്ക് അകത്തു കടന്നു. അകത്തു കയറി, ക്രൂരനായ അവന് ദരിദ്രനെ കൈകൊണ്ട് സ്പര്ശിച്ചു.
അട്ടാലികാം സ പാപിഷ്ഠോ നാപിതസ്തസ്കരക്രിയഃ । തത്രാപശ്യത്പ്രസുപ്തൌ തൌ ദംപതീരതിവിഹ്വലൌ
അങ്ങിനെയാണ് ആ പാപിയായ നാപ്പിത്തന് മുകളിലത്തെ നിലയിലേക്ക് കയറി. അവിടെ, ദാമ്പത്യം ദുഃഖത്തില് മുങ്ങി ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഇരുവരെയും കണ്ടു.
ജഗാമ ച തയോഃ പാര്ശ്വേ ഹേമഭൂഷാജിഘൃക്ഷയാ । ശയ്യായാ ഏകദേശസ്ഥം ഗൃഹീത്വാ ഭൂഷണം ബഹു
അവരുടെ പൊന്നാഭരണങ്ങള് എടുക്കാന് ആഗ്രഹിച്ച് അവരോടു സമീപിച്ചു. കിടക്കയുടെ ഒരു ഭാഗത്ത് ഉണ്ടായിരുന്ന നിരവധി ആഭരണങ്ങള് എടുത്തു.
ഹര്തും തദംഗതോ ഹസ്തം പ്രസസാര സ നാപിതഃ । തസ്കരസ്പര്ശതോ വിപ്രോ ജജാഗാര ഭയാതുരഃ
അഭരണങ്ങള് എടുക്കാന് നാപ്പിത്തന് കൈ നീട്ടിയപ്പോള്, കള്ളന്റെ സ്പര്ശനത്തില് ഭയപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണന് ഉണര്ന്നു.
ന കിംചിദൂചേ സംമീല്യ നേത്രേ തത്രൈവ സംസ്ഥിതഃ । യദാ സ തസ്കരഃ പാപോ ഗൃഹീത്വാ ദേഹഭൂഷണമ്
അവന് ഒന്നും പറയാതെ കണ്ണ് അടച്ച് അവിടെ തന്നെ കിടന്നു. ആ പാപിയായ കള്ളന് അവന്റെ ശരീരത്തില് നിന്നുള്ള ആഭരണങ്ങള് എടുത്തപ്പോള്—
ചലിതഃ സ തദാ തേന ദോര്ഭ്യാമാത്തോ ദ്വിജേന ഹി । പശ്ചാദാഗത്യ വിത്തസ്യാസഹമാനേന സംക്ഷയമ്
അപ്പോള് കള്ളന് പോകുമ്പോള് ബ്രാഹ്മണന് രണ്ടു കൈകൊണ്ടും അവനെ പിടിച്ചു, സ്വത്ത് നഷ്ടപ്പെടുന്നത് സഹിക്കാനാവാതെ.
തേനാപി നൃപ ചൌരേണ കൃപാണേന ഹതോ ദ്വിജഃ । വിദീര്ണോദരമധ്യസ്തു താതമാതരിതീരയന്
അപ്പോള്, രാജാവേ, ആ കള്ളന് കത്തിയാല് ബ്രാഹ്മണനെ കൊന്നു. വയര് കീറപ്പെട്ട അവന് അച്ഛനെയും അമ്മയെയും വിളിച്ചു.
വദംതഃ കിംകിമേത്യേതത്പാര്ശ്വം തസ്യാ യയുര്ജനാഃ । ദദൃശുസ്തം നിഃസൃതാംത്രം രുധിരാലിപ്തവിഗ്രഹമ്
എന്താണ് സംഭവിച്ചത്, എന്താണിത് എന്ന് ചോദിച്ചുകൊണ്ട് ആളുകള് അവന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നു. അവരെല്ലാവരും അവനെ, വയര് പുറത്തേക്ക് വന്ന രക്തം പുരണ്ട ശരീരത്തോടെ കണ്ടു.
പപ്രച്ഛുശ്ച മുകുംദേദം കര്മ കേനേദൃശം കൃതമ് । സോഽപി കൃച്ഛ്രേണ മഹതാ പ്രോവാചേദം സ്വബാംധവാന്
മുകുന്ദനോട്, 'ഇത് ചെയ്തത് ആര്?' എന്ന് അവര് ചോദിച്ചു. വലിയ കഷ്ടപ്പാടോടെ അവന് ബന്ധുക്കളോട് പറഞ്ഞു.
മുകുംദ ഉവാച-। മമൈവ പരിപാകോഽയം പൂര്വോപാര്ജിതകര്മണാമ് । ന കശ്ചിത്സുഖദുഃഖസ്യ ദാതാ കസ്യാപി ദേഹിനഃ
മുകുന്ദന് പറഞ്ഞു: 'ഇത് എന്റെ തന്നെ മുന് കര്മ്മങ്ങളുടെ ഫലമാണ്. ആരും മറ്റൊരാളുടെ സന്തോഷത്തിനോ ദുഃഖത്തിനോ കാരണമല്ല.'
ധര്മോഽധര്മശ്ച താവേവ തേഷാം മൂലം പുരാകൃതൌ । നാരദ ഉവാച- ഇത്യുക്ത്വാ സ തു ഭൂയസ്യാപീഡയാ ഗാഢപീഡിതഃ
'ധര്മ്മവും അധര്മ്മവും ഇവയുടെ മൂലവും മുന്കര്മ്മങ്ങളിലാണ്.' നാരദന് പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അതിയായ വേദനയില് അവന്—
തത്യാജ ഭൂപതേ പ്രാണാന്പശ്യതാം സുഹൃദാം തദാ । വിലലാപ തദാ തസ്യ മാതാ ദ്വിജസതീ നൃപ
അപ്പോള് രാജാവേ, സുഹൃത്തുക്കള് നോക്കുനേരത്ത് അവന് ജീവന് വിട്ടു. അപ്പോള് അവന്റെ അമ്മയായ ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീ വിലപിച്ചു.
നിധായ തച്ഛിരഃ സ്വാംകേ കുംഡലാഭ്യാമലംകൃതമ് । മാതോവാച- ഹാ ഹതാസ്മി ത്വയാ വത്സ ദശാമംത്യാം ച ഗച്ഛതാ
കുണ്ഡലങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ച തല തനിക്കു മടിയില് വെച്ച് അമ്മ പറഞ്ഞു: 'എന്റെ മകനേ, നീ ഈ അവസാന നിമിഷത്തില് പോകുമ്പോള് എന്നെ നശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.'
ദിനശ്രീരിവ സൂര്യേണ പശ്ചിമാചലലംബിനാ । യദംഗം ചംദനാലേപയോഗ്യം തവ മഹാമതേ
'പടിഞ്ഞാറ് മലയുടെ പിന്നില് സൂര്യന് അസ്തമിക്കുമ്പോള് എങ്ങിനെയാണ് പകല് ഭംഗി ഇല്ലാതാകുന്നത്, അതുപോലെ മഹാത്മാവേ, ചന്ദനം പുരട്ടാന് യോജ്യമായ നിന്റെ ശരീരം—'
മാം മജ്ജയാര്തിശോകാബ്ധൌ തദിദം ധൂലിധൂസരമ്
'—ഇപ്പോള് പൊടിയില് മൂടപ്പെട്ട്, എന്നെ വേദനയും ദുഃഖവും നിറഞ്ഞ സമുദ്രത്തില് മുങ്ങിച്ചിരിക്കുന്നു.'
താംബൂലചര്വണേഭ്യാസോ യസ്ത്വയാ വിഹിതസ്ത്വസൌ । സ ഏവ രുധിരോദ്ഗാര മിശ്രേണ ക്രിയതേ ധ്രുവമ് । തവ യേ ലോചനേ പൂര്വം ജിഗ്യതുഃ കമലശ്രിയമ്
നീ തുടങ്ങിച്ചിട്ടുള്ള പാന്ഭൂൽ ചവയ്ക്കുന്ന ആ ശീലം കൊണ്ടാണ് രക്തവും കഫവും കലർന്നതുപോലെ പുറത്തുവരുന്നത്. ഒരിക്കൽ കമലത്തിന്റെ ഭംഗിയെ പോലും ജയിച്ചിരുന്ന നിന്റെ കണ്ണുകൾ—
ത ഏവ സാംപ്രതം ജാതേ തിമിരൌഘാ വൃതേ ഇവ । ഉത്തിഷ്ഠോത്തിഷ്ഠ വത്സ ത്വം ശിഷ്യാനധ്യാപയാത്മനഃ
അവ കണ്ണുകൾ ഇപ്പോൾ കനത്ത ഇരുണ്ടതാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എഴുന്നേൽക്കു, എഴുന്നേൽക്കു, പ്രിയമകനെ, നിന്റെ ശിഷ്യന്മാരെ നീയേയും പഠിപ്പിക്കണം.
യഥാവദ്വൈശ്വദേവാംതേ പൂജയാതിഥിമാഗതമ് । ദ്വാരി സ്ഥിതാ വയസ്യാസ്തേ ത്വാഹ്വയംതി പ്രയാഹി താന്
വൈശ്വദേവം കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിൽ അതിഥിയെ ആദരിക്കുന്നതുപോലെ, നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ വാതിലിൽ നിന്നു വിളിക്കുന്നു. നീ അവരോടു പോകണം.
ദാതവ്യം യദ്ദദസ്വൈഭ്യോ ഗൃഹീതവ്യം ഗൃഹാണ തത് । ഹാഹാ ദേഹി പ്രതിവചഃ പതാമി തവ പാദയോഃ
നൽകേണ്ടത് അവർക്കു നല്കു, സ്വീകരിക്കേണ്ടത് നീ സ്വീകരിക്കു. ദയവായി എനിക്ക് മറുപടി തരിക, ഞാൻ നിന്റെ കാലിൽ വീണുപോകുന്നു.