തത്ര മന്വംതരം ഭുക്ത്വാ സര്വഭോഗമനോരമമ് । പരമം ജ്ഞാനമാസാദ്യാ സദാരോ മോക്ഷമാപ്തവാന്
അവിടെ ഒരു മന്വന്തരം മുഴുവൻ മനോഹരമായ അനുഭവങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, പരമജ്ഞാനം നേടി, ഭാര്യകളോടൊപ്പം മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു.
ജാഹ്നവീതീരയാത്രായാം ശരീരം ത്യജതഃ പഥി । ഫലമേവംവിധം വിപ്ര മയാ സര്വം പ്രകീര്തിതമ്
ജാഹ്നവീതീരയാത്രയിൽ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർക്കുള്ള ഫലം ഞാൻ മുഴുവൻ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു, ബ്രാഹ്മണനേ.
ജാഹ്നവീതീരഗമനേ മുനിഭിസ്തത്വദര്ശിഭിഃ । ന കാലനിയമഃ പ്രോക്തോ നാരദാദ്യൈര്മഹര്ഷിഭിഃ
ജാഹ്നവീതീരയാത്രയിൽ നാരായദാദി മഹർഷിമാർക്കും സത്യമുള്ള മുനിമാർക്കും സമയത്തിനുള്ള നിയന്ത്രണം പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
യദായദാ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ഗങ്ഗായാം സ്നാനമാചരേത് । തദാതദാഽക്ഷയം പുണ്യം ലഭതേ മാനവോ ധ്രുവമ്
ഏത് സമയത്തും, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ അപ്പോൾ തന്നെ അക്ഷയമായ പുണ്യം ഉറപ്പായും നേടുന്നു.
ഗംഗാ സര്വാണി പാപാനി നാശയംതീതി നിശ്ചയഃ । കുര്യാത്പുനഃപുനഃ പാപം ന ച ഗംഗാ പുനാതി തമ്
ഗംഗ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു എന്നത് ഉറപ്പാണ്; പക്ഷേ, വീണ്ടും വീണ്ടും പാപം ചെയ്യുന്നവനെ ഗംഗ ശുദ്ധീകരിക്കില്ല.
പാപബുദ്ധിം പരിത്യജ്യ ഗംഗായാം ലോകമാതരി । സ്നാനം കുരുത ഹേ ലോകാ യദി സദ്ഗതിമിച്ഛഥ
പാപബുദ്ധി ഉപേക്ഷിച്ച് ലോകമാതാവായ ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്യൂ, ലോകജനമേ, നിങ്ങൾക്ക് ഉത്തമഗതി ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ.
യത്പുണ്യം ഗംഗാസ്നാനാത്തു മാനവാനാം ഭവേദ്ദിവജ । തത്പുണ്യം പ്രാപ്യതേ വിപ്ര കര്മഭിഃ കൈഃ സുദുസ്തരൈഃ
മനുഷ്യർ ഗംഗയിൽ കുളിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം, ദ്വിജന്മാരേ, അത്രയേറെ പ്രയാസമുള്ള പ്രവർത്തികൾ ചെയ്താലും മാത്രമേ ലഭിക്കൂ.
ആസാരാണാം ഭൂമിരേണോഃ സംഖ്യാം കര്തും തു ശക്യതേ । ഭാഗീരഥീഗുണാസ്തേ ന ശക്യാ വക്തും ന ച ദ്വിജ
മഴത്തുള്ളികൾക്കും ഭൂമിയിലെ പൊടിക്കണങ്ങൾക്കും എണ്ണമിടാൻ കഴിയാം; പക്ഷേ, ഭാഗീരഥിയുടെ ഗുണങ്ങൾ പറയാനോ എണ്ണാനോ കഴിയില്ല, ദ്വിജന്മാരേ.
വിചാര്യ സര്വശാസ്ത്രാണി ത്വദീയാനി മയോച്യതേ । ഗംഗാംഭസി സകൃത്സ്നാത്വാ മോക്ഷമാപ്നോതി മാനവഃ
എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും ആലോചിച്ചിട്ട് ഞാൻ പറയുന്നത് ഇതാണ്: ഗംഗയുടെ ജലത്തിൽ ഒരിക്കൽ പോലും കുളിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ മോക്ഷം നേടും.
സ്നാനം കൂപജലേഽപി യസ്തു കുരുതേ ഗംഗാം വിചിംത്യ പ്രഭും ദേവാനാം സകലാര്ത്തശോകദുരിതത്രാസൌഘവിധ്വംസിനീമ് । മുക്തഃ സോഽപി സമസ്തപാതകചയൈര്ഗോവിപ്രഹത്യാദിഭിര്ഗച്ഛേദ്വിഷ്ണുപുരം സമസ്തസുഖദം ഗംഗാപ്രസാദാദ്ദിവജ
ആ ദൈവങ്ങളുടെ രാജ്ഞിയായ ഗംഗയെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, കിണറ്റിലെ വെള്ളത്തിൽ പോലും കുളിച്ചാൽ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്—including ഗോവധം, ബ്രാഹ്മണഹത്യ എന്നിവയും—വിമുക്തനായി, ഗംഗയുടെ കൃപയാൽ സമസ്ത സുഖം നൽകുന്ന വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും, ദ്വിജന്മാരേ.
വ്യാസ ഉവാച- നാരായണപ്രപന്നാ യേ നരാഭക്തിസമന്വിതാഃ । കദാചിദശുഭം തേഷാം വിദ്യതേ ന ദ്വിജോത്തമ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: നാരായണനെ ആശ്രയിച്ചും ഭക്തിയോടെ ഉള്ളവർക്കു ഒരിക്കലും ദുർഭാഗ്യം ഉണ്ടാകില്ല, ദ്വിജോത്തമനേ.
പുനരേവ പ്രവക്ഷ്യാമി മാഹാത്മ്യം കമലാപതേഃ । യച്ഛ്രുത്വാ മാനവാഃ സര്വേ ലഭംതേ പരമം പദമ്
കമലാപതിയുടെ മഹത്വം വീണ്ടും ഞാൻ പറയാം; അത് കേട്ടാൽ എല്ലാവർക്കും പരമപദം ലഭിക്കും.
വാസുദേവസ്യ മാഹാത്മ്യം ശ്രുത്വാ തൃപ്യംതി വൈഷ്ണവാഃ । പാഖണ്ഡാ ന ഹി തൃപ്യംതി നരകേ ക്ലേശഭാഗിനഃ
വാസുദേവന്റെ മഹത്വം കേട്ടാൽ വൈഷ്ണവന്മാർ തൃപ്തരാകും; പക്ഷേ, പാഖണ്ഡന്മാർക്ക് തൃപ്തി ഉണ്ടാകില്ല, അവർ നരകത്തിൽ കഷ്ടം അനുഭവിക്കും.
പാഖണ്ഡാനാം സമീപേ തു വിഷ്ണുമാഹാത്മ്യമുത്തമമ് । ന വക്തവ്യം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ വക്തവ്യം വൈഷ്ണവാഗ്രതഃ
ദ്വിജോത്തമനേ, പാഖണ്ഡന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ മഹത്വം പറയരുത്; അത് വൈഷ്ണവന്മാരുടെ മുന്നിൽ പറയണം.
പൂര്വം ത്രേതായുഗേ വിപ്ര ഉര്വീശുര്നാമ ജൈമിനേ । ആസീത്പാപരതോ നിത്യം ധര്മനിംദാപരായണഃ
ജൈമിനിയേ, ത്രേതായുഗത്തിൽ ഉർവീഷുര് എന്നൊരു മനുഷ്യൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൻ എപ്പോഴും പാപത്തിൽ ആസ്വാദനവും ധർമ്മത്തെ നിന്ദിക്കുന്നതിലും താല്പര്യവുമുള്ളവനായിരുന്നു.
ബ്രഹ്മസ്വഹാരീ വിപ്രേന്ദ്ര പരസ്ത്രീഗമനോദ്യതഃ । ഗോമാംസാശീ സുരാപീ ച വേശ്യാവിഭ്രമലോലുപഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ സമ്പത്ത് മോഷ്ടിക്കുന്നവൻ, പരസ്ത്രീസംഗത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളവൻ, പശുവിന്റെ മാംസം കഴിക്കുന്നവൻ, മദ്യം കുടിക്കുന്നവൻ, വേശ്യകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവൻ—ഇവയൊക്കെയായിരുന്നു അവൻ.
ശരണാഗതഹംതാ ച പരനിംദാകരഃ സദാ । വിശ്വാസഘാതീ മിത്രഘ്നോ ജ്ഞാതിപീഡാകരസ്തഥാ
ശരണാഗതരെ കൊല്ലുന്നവൻ, എപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരെ നിന്ദിക്കുന്നവൻ, വിശ്വാസം തകർക്കുന്നവൻ, സുഹൃത്തുക്കളെ ദ്രോഹിക്കുന്നവൻ, ബന്ധുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവൻ—ഇതൊക്കെയും അവനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അസത്യഭാഷീ ക്രൂരശ്ച പാഖംഡജനസങ്ഗഭാക് । വൃത്തിച്ഛേദീ ദ്വിജാതീനാം ന്യാസാപഹാരകസ്തഥാ
അവൻ അസത്യവാദിയും ക്രൂരനും പാഖണ്ഡന്മാരുടെ കൂട്ടുകാരനും ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ഉപജീവനം നശിപ്പിക്കുന്നവനും നിക്ഷേപം മോഷ്ടിക്കുന്നവനും ആയിരുന്നു.
താദൃശം തം സമാലോക്യ ദുഷ്ടം പാപപരായണമ് । ആജഗ്മുര്ജ്ഞാതയഃ സര്വേ ക്രുദ്ധാസ്തസ്യ നിജംഗൃഹമ്
അവനെ ഇങ്ങനെ ദുഷ്ടനും പാപത്തിൽ മുഴുകിയവനുമായി കണ്ടപ്പോൾ, അവന്റെ ബന്ധുക്കൾ എല്ലാവരും കോപത്തോടെ അവന്റെ വീട്ടിലേക്ക് വന്നു.
ജ്ഞാതയ ഊചുഃ - പ്രതിഷ്ഠോപാര്ജിതാ പൂര്വൈരസ്മാകം വിമലേ കുലേ । സാ പ്രതിഷ്ഠാ ത്വയാ മൂഢ വിനാശം പ്രതിനീയതേ
ബന്ധുക്കൾ പറഞ്ഞു: നമ്മുടെ ശുദ്ധമായ വംശത്തിൽ പൂർവ്വികർ സമ്പാദിച്ച名പുകഴ്ച നീ, മൂഢനേ, നശിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ധര്മമാര്ഗം പരിത്യജ്യ കുരുഷേ പാതകം സദാ । മദ്വംശകീര്തിഹനനം ജാതോഽസി ജ്ഞാതിദുഃഖദഃ
നീ ധർമ്മമാർഗം ഉപേക്ഷിച്ച് എപ്പോഴും പാപം ചെയ്യുന്നു; നമ്മുടെ വംശത്തിന്റെ മാനവും നശിപ്പിക്കുകയും ബന്ധുക്കൾക്ക് ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
അതിവിസ്മയദാ സൃഷ്ടിര്വിധാതുര്മന്യതേ ത്വയി । യസ്മിന്സിംധൌ ശശീ ജാതസ്തത്ര ക്ഷ്വേഡോദ്ഭവോഽപി ച
സൃഷ്ടികർത്താവിന്റെ അത്ഭുതകരമായ സൃഷ്ടിയാണ് നിന്നിൽ; ചന്ദ്രൻ ജനിച്ച സമുദ്രത്തിൽ പോലും നനവുണ്ടാകുന്നു.
അഹോ ശക്തിഃ കുപുത്രാണാം സംഖ്യാതും ന ച ശക്യതേ । അനേകൈഃ പുരുഷൈഃ കീര്തിം സംചിതാം ഹംതി തത്ക്ഷണാത്
കുപുത്രന്മാരുടെ ശക്തി എണ്ണാൻ കഴിയില്ല; പലരാൽ സമ്പാദിച്ച名പുകഴ്ച ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ അവർ നശിപ്പിക്കും.
ജാതേ പുത്രോത്തമേ വംശഃ ശ്രേഷ്ഠഃ സ്യാദധമോഽപി ച । പുത്രേധമേതു ശ്രേഷ്ഠോഽപി വംശോ ഗച്ഛതി ഹീനതാമ്
ഉത്തമനായ പുത്രൻ ജനിച്ചാൽ വംശം ഉത്തമമാകും; പക്ഷേ, ദുഷ്ടനായ പുത്രൻ ജനിച്ചാൽ ഉത്തമവംശം പോലും താഴ്ന്നതാകും.
വ്യാസ ഉവാച- ഇത്യുക്ത്വാ ജ്ഞാതയസ്തേ ച തം സര്വേ പാപിനാം വരമ് । അപകീര്തിഭയാത്ക്രുദ്ധാസ്തത്യജുഃ സഹസാ ദ്വിജ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവന്റെ ബന്ധുക്കൾ എല്ലാവരും, അപകീർത്തിയുടെ ഭയത്താൽ കോപത്തോടെ, ആ പാപിയെ ഉടൻ ഉപേക്ഷിച്ചു.
ജ്ഞാതിഭിഃ സ പരിത്യക്തോ ജനൈഃ സര്വൈശ്ച ധിക്കൃതഃ । പ്രപേദേ ദസ്യുതാം ദുഃഖീ വിഭ്രഷ്ടാഖിലവൈഭവഃ
ബന്ധുക്കൾ ഉപേക്ഷിച്ചും, എല്ലാവരും നിന്ദിച്ചും, സമ്പത്ത് എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട് ദുഃഖത്തോടെ, അവൻ കള്ളന്മാരുടെ വഴിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു.
തം ദസ്യുകര്മകുര്വംതം നിര്ദ്ദയം പരഹിംസകമ് । ധൃത്വാ ജനപദാഃ സര്വേ ഭൂപാലായ ന്യവേദയന്
അവൻ കള്ളനായി ക്രൂരവും അന്യായവും ചെയ്തപ്പോൾ, ആ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങൾ എല്ലാവരും അവനെ പിടിച്ചു രാജാവിനോട് അറിയിച്ചു.
തേന ഭൂമിഭുജാ തസ്യ പിതൃസ്നേഹാദ്ദിവജോത്തമ । ന ഹതോഽസൌ ദുരാചാരോ നിജദേശാദ്വഹിഷ്കൃതഃ
പിതാവിനോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ രാജാവ് ആ ദുഷ്ടനെ കൊല്ലാതെ, സ്വന്തം ദേശത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.
തതോഽസൌ വനമാശ്രിത്യ ദസ്യുഭിഃ സഹ നിര്ദ്ദയഃ । പാംഥസ്വഹരണാര്ഥായ തസ്ഥൌ ബഹുഭിരുദ്ധതൈഃ
അതിനു ശേഷം, അവൻ കാട്ടിൽ അഭയം തേടി, അന്യായികളായ അനേകം കള്ളന്മാരോടൊപ്പം യാത്രക്കാരെ കൊള്ളയടിക്കാൻ കാത്തുനിന്നു.
കദാചിത്തടിനീതീരം ദസ്യുഭിഃ സഹ ജൈമിനേ । വനപര്യടനേ ശ്രാംതോ ജഗാമ സ്നാനഹേതവേ
ഒരു ദിവസം, കള്ളന്മാരോടൊപ്പം കാട്ടിൽ അലയുമ്പോൾ ക്ഷീണിതനായ അവൻ, ജൈമിനി, കുളിക്കാൻ നദീതീരത്തേക്ക് പോയി.