നിംദംതി വൈഷ്ണവാന്യേ ച തേഷാം രുഷ്ടോസ്മ്യഹം സദാ । വ്യാസ ഉവാച- ഇത്യുക്ത്വാ ഭഗവാന്വിഷ്ണുരദൃശ്യഃ സഹസാഽഭവത്
വൈഷ്ണവന്മാരെ അപമാനിക്കുന്നവരോടും ഞാൻ എപ്പോഴും കോപംകൊള്ളുന്നു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ വിഷ്ണു അപ്രത്യക്ഷനായി.
സ ച വിപ്രഃ സമുത്തസ്ഥൌ ത്യക്തനിദ്രസ്തു മംചതഃ । കേശവോക്തേന വാക്യേന സ വിപ്രോ ഹരിഭക്തികൃത്
ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഉറക്കം ഉപേക്ഷിച്ച് കിടക്കയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു; കേശവൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ടതോടെ, ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഹരിയിലേക്കുള്ള ഭക്തിയോടെ നിറഞ്ഞു.
സംത്യജ്യ സകലം കാര്യം ക്രിയായോഗരതോഽഭവത് । നാരായണസ്യ നൈവേദ്യം ഭുംജതോഽപി ഫലം ത്വിദമ്
അവൻ എല്ലാ വേലകളും ഉപേക്ഷിച്ച് കര്മാചരണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു; നാരായണന് സമർപ്പിച്ച നൈവേദ്യം ഭക്ഷിച്ചാലും ഇതാണ് ലഭിക്കുന്ന ഫലം.
ഹരിപൂജാകൃതാം പുംസാം ന ജാനേ കിം ഭവേദിതി । സമാസേന ബ്രവീമി ത്വാം ശൃണു സത്തമ ജൈമിനേ
ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കു എന്ത് ഫലം ലഭിക്കും എന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല; ഞാൻ ചുരുക്കത്തിൽ പറയുന്നു, കേൾക്കൂ മഹാനുഭാവാ ജൈമിനി.
സകൃത്കൃത്വാ ഹരേഃ പൂജാം പ്രാപ്യതേ പരമം പദമ്। മാനുഷ്യം ദുര്ല്ലഭം ലോകേ പൂജാ തത്രാപി ചക്രിണഃ
ഒരു പ്രാവശ്യം പോലും ഹരിയെ ആരാധിച്ചാൽ പരമപദം ലഭിക്കും; ഈ ലോകത്ത് മനുഷ്യജന്മം അപൂർവ്വമാണ്, അതിലും ചക്രധാരിയെ ആരാധിക്കുന്നത് അതിലധികം അപൂർവ്വമാണ്.
ഭക്തിസ്തത്രാപി വിപ്രേന്ദ്ര ദുര്ല്ലഭാ പരികീര്തിതാ
മഹാനുഭാവ ബ്രാഹ്മണാ, അതിലും ഭക്തി വളരെ അപൂർവ്വമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
സംസാരാബ്ധിം സര്വദുഃഖപ്രപൂര്ണം തര്തും വാംഛാ യസ്യ ചിത്തേസ്തി പുംസഃ । ഭക്ത്യാ നിത്യം വാസുദേവസ്യ പൂജാം കുര്യാദാര്യഃ കര്മണാം സോഽഖിലാനാമ്
സമസ്ത ദുഃഖങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ഈ ജനനമരണസമുദ്രം കടക്കാൻ ആഗ്രഹമുള്ളവൻ, വാസുദേവനെ ഭക്തിയോടെ എല്ലായ്പ്പോഴും ആരാധിക്കണം; എല്ലാ കര്മഫലങ്ങളും അവനിൽ ഏകീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
സൂത ഉവാച- ഏകാദശ്യാഃ ഫലം ശ്രുത്വാ സുപ്രീതോ ജൈമിനിസ്തതഃ । കൃതാഞ്ജലിരുവാചേദം കൃഷ്ണദ്വൈപായനം പ്രഭുമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഏകാദശിയുടെ ഫലം കേട്ട ജൈമിനി അത്യന്തം സന്തോഷവാനായി; കൈകൂപ്പി കൃഷ്ണദ്വൈപായനപ്രഭുവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ജൈമിനിരുവാച- വിഷ്ണോര്ദേവസ്യ മാഹാത്മ്യം ത്വത്പ്രസാദാച്ഛ്രുതം മയാ । തുലസ്യാ ബ്രൂഹി മാഹാത്മ്യം ശൃണ്വതാം പാപനാശനമ്
ജൈമിനി പറഞ്ഞു: നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ വിഷ്ണുദേവന്റെ മഹത്വം ഞാൻ കേട്ടു; പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന തുളസിയുടെ മഹത്വം ദയവായി പറയൂ.
വ്യാസ ഉവാച- ഇന്ദ്രാദ്യൈര്ദൈവതൈഃ സര്വൈസ്തുലസീ ഭഗവത്യസൌ । സംസേവ്യാ സര്വദാ വിപ്ര ചതുര്വര്ഗഫലപ്രദാ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണാ, ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ള ദേവതകളും എല്ലാം ഭഗവതിയായ തുളസിയെ എപ്പോഴും ആരാധിക്കുന്നു; അവൾ ചതുര്വിധപുരുഷാർത്ഥഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു.
സ്വര്ഗേ മര്ത്യേ ച പാതാലേ തുലസീ ദുര്ല്ലഭാ സതാമ് । ചതുര്വര്ഗഫലപ്രാപ്തിസ്തസ്യാം ഭക്തിഃ കരോതി വൈ
സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും പാതാളത്തിലും തുളസി സത്സംഗത്തിൽ അപൂർവ്വമാണ്; അവളോടുള്ള ഭക്തി ചതുര്വിധപുരുഷാർത്ഥഫലങ്ങൾ നേടാൻ സഹായിക്കുന്നു.
യത്രൈകസ്തുലസീവൃക്ഷസ്തിഷ്ഠത്യപി ച സത്തമ । തത്രൈവ ത്രിദശാഃ സര്വേ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാദയഃ
ഒരു തുളസിവൃക്ഷം പോലും നിലകൊള്ളുന്നിടത്ത്, മഹാനുഭാവാ, ബ്രഹ്മാവു, വിഷ്ണു, ശിവൻ തുടങ്ങിയ എല്ലാ ദേവതകളും അവിടെ വസിക്കുന്നു.
കേശവഃ പത്രമധ്യേ ച പത്രാഗ്രേ ച പ്രജാപതിഃ । പത്രവൃംതേ ശിവസ്തിഷ്ഠേത്തുലസ്യാഃ സര്വദൈവ ഹി
തുളസിയിലിന്റെ നടുവിൽ കേശവൻ വസിക്കുന്നു, ഇലയുടെ അഗ്രത്തിൽ പ്രജാപതി വസിക്കുന്നു, ഇലയുടെ അടിവശത്ത് ശിവൻ എപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു.
ലക്ഷ്മീ സരസ്വതീ ചൈവ ഗായത്രീ ചംഡികാ തഥാ । സര്വാശ്ചാന്യാ ദേവപത്ന്യസ്തത്പത്രേഷു വംസതി ച
ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി, ഗായത്രി, ചണ്ഡിക ഇവരും, മറ്റു എല്ലാ ദേവതാപത്നിമാരും ആ തുളസി ഇലകളിൽ വസിക്കുന്നു.
ഇന്ദ്രോ ഽഗ്നി ശമനശ്ചൈവ നൈരൃതിര്വരുണസ്തഥാ । പവനശ്ച കുബരേശ്ച തച്ഛാഖായാം വസംത്യമീ
ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി, യമൻ, നായൃതി, വരുണൻ, വായു, കുബേരൻ ഇവർ തുളസിയുടെ ശാഖകളിൽ വസിക്കുന്നു.
ആദിത്യാദി ഗ്രഹാഃ സര്വേ വിശ്വേദേവാശ്ച സര്വദാ । വസവോ മുനയശ്ചൈവ തഥാ ദേവര്ഷയോഽഖിലാഃ
സൂര്യൻ തുടങ്ങിയ എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും, വിശ്വദേവന്മാർ, വസുക്കൾ, മുനികൾ, എല്ലാ ദേവർഷിമാരും എപ്പോഴും അവിടെ വസിക്കുന്നു.
കോടിബ്രഹ്മാണ്ഡമധ്യേഷു യാനി തീര്ഥാനി ഭൂതലേ । തുലസീദലമാശ്രിത്യ താന്യേവ നിവസംതി വൈ
അനവധി ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളിൽ ഭൂമിയിൽ ഉള്ള എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും തുളസി ഇലയിൽ ആശ്രയിച്ച് അവിടെ വസിക്കുന്നു.
തുലസീം സേവതേ യസ്തു ഭക്തിഭാവസമന്വിതഃ । സേവിതാസ്തേന തീര്ഥാശ്ച ദേവാ ബ്രഹ്മാദയസ്തഥാ
ആർക്കും ഭക്തിഭാവത്തോടെ തുളസിയെ സേവിച്ചാൽ, അവനെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരും സേവിക്കുന്നു.
ഛിന്ദംതി തൃണജാലാനി തുലസീമൂലജാനി യേ । തദ്ദേഹസ്ഥാം ബ്രഹ്മഹത്യാം ക്ഷിണത്തി തത്ക്ഷണാദ്ധരിഃ
തുളസിയുടെ വേരിനടുത്തു വളരുന്ന പുല്ല് വെട്ടുന്നവരുടെ ശരീരത്തിൽ ഉള്ള ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം ഹരി ഉടൻ തന്നെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
ഗ്രീഷ്മകാലേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ സുഗംധൈഃ ശീതലൈര്ജലൈഃ । തുലസീസേചനം കൃത്വാ നരോ നിര്വാണമാപ്നുയാത്
വസന്തകാലത്ത് സുഗന്ധവും തണുത്തതുമായ വെള്ളം തുളസിക്ക് ഒഴിക്കുന്നവൻ മോക്ഷം നേടുന്നു.
ചന്ദ്രാതപം വാ ഛത്രം വാ തസ്യൈ യസ്തു പ്രയച്ഛതി । വിശേഷതോ നിദാഘേഷു സ മുക്തഃ സര്വപാതകൈഃ
തുളസിക്ക് ചന്ദ്രപ്രകാശം അല്ലെങ്കിൽ തണലൊരുക്കുന്നവൻ, പ്രത്യേകിച്ച് വേനൽക്കാലത്ത്, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു.
വൈശാഖേഽക്ഷതധാരാഭിരദ്ഭിര്യസ്തുലസീം ജനഃ । സിംചയേത്സോഽശ്വമേധസ്യ ഫലം പ്രാപ്നോതി നിത്യശഃ
വൈശാഖമാസത്തിൽ തുടർച്ചയായ വെള്ളധാരയിൽ തുളസിയെ നനയ്ക്കുന്നവൻ അശ്വമേധയാഗഫലം എപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നു.
പ്രസൃതോദകമാത്രേണ തുലസീം യസ്യ സേചയേത് । സോഽപി സ്വര്ഗമവാപ്നോതി സര്വപാപവിവര്ജിതഃ
അൽപം വെള്ളം പോലും തുളസിക്ക് ഒഴിക്കുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു.
കദാചിത്തുലസീം ദുഗ്ധൈഃ സേചയേദ്യോ നരോത്തമഃ । തസ്യ വേശ്മനി വിപ്രര്ഷേ ലക്ഷ്മീര്ഭവതി നിശ്ചലാ
ഏതു സമയത്തും ആരെങ്കിലും തുളസിയെ പാൽകൊണ്ട് നനച്ചാൽ, ആ വീട്ടിൽ ലക്ഷ്മി സ്ഥിരമായി വസിക്കും.
ഗോമയൈസ്തുലസീമൂലം യഃ കുര്യാദുപലേപനമ് । സംമാര്ജനം ച വിപ്രര്ഷേ തസ്യ പുണ്യഫലം ശൃണു
ആരെങ്കിലും തുളസിയുടെ വേരിൽ പശുവിന്റെ ചാണകം പുരട്ടുകയും അവിടെ വൃത്തിയാക്കുകയും ചെയ്താൽ, അവൻ വലിയ പുണ്യഫലം നേടുന്നു.
രജാംസി തത്ര യാവംതി ദൂരീഭൂതാനി ജൈമിനേ । താവത്കല്പസഹസ്രാണി മോദതേ വിഷ്ണുനാ സഹ
തുളസിയുടെ അടിവശത്ത് എത്ര പൊടികണങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെടുന്നുവോ, അത്രയേറെ ആയിരം കാല്പ്പര്യങ്ങൾ വിഷ്ണുവിനൊപ്പം ആനന്ദം അനുഭവിക്കും.
പ്രദീപം യസ്തു സംധ്യായാം സ്ഥാപയേത്തുലസീതലേ । സ യാതി മംദിരം വിഷ്ണോഃ കുലകോടിസമന്വിതഃ
സന്ധ്യാകാലത്ത് തുളസിയുടെ അടിവശത്ത് ദീപം വെക്കുന്നവൻ അനേകം തലമുറകളുമായി വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്ത് എത്തുന്നു.
ഗോഭ്യഃ ശ്വഭ്യഃ ഖരേഭ്യശ്ച മനുഷ്യേഭ്യശ്ച രക്ഷതി । ശിശുഭ്യസ്തുലസീം യസ്തു തം രക്ഷേത്കേശവഃ സദാ
പശുക്കൾ, നായ്ക്കൾ, കഴുതകൾ, മനുഷ്യർ, കുട്ടികൾ എന്നിവരിൽ നിന്ന് തുളസിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനെ കേശവൻ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കും.
തുലസ്യാരോപണം യസ്തു ഭക്തിതഃ കുരുതേ നരഃ । സ മൃതഃ പരമം മോക്ഷം പ്രാപ്നോത്യേവ ന സംശയഃ
ആർക്കും ഭക്തിയോടെ തുളസി നട്ടാൽ, മരിച്ചശേഷം അവൻ പരമമോക്ഷം ഉറപ്പായും നേടുന്നു.
പ്രഭാതേ തുലസീം പശ്യേദ്ഭക്തിമാന്യോ നരോത്തമഃ । സ വിഷ്ണുദര്ശനസ്യൈവ ഫലം പ്രാപ്നോതി ചാക്ഷയമ്
പ്രഭാതത്തിൽ ഭക്തിയോടെ തുളസിയെ കാണുന്നവൻ, വിഷ്ണുവിനെ ദർശിക്കുന്നതിന്റെ അക്ഷയഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.