സ്നാതോഽഹം സര്വതീര്ഥേഷു ഹ്രദപ്രസ്രവണേഷു ച । നദീഷു ദേവഖാതേഷു ഇദം സ്നാനം തു മേ ഭവേത്
‘എനിക്ക് എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും, തടാകങ്ങളിലും, ഉറവുകളിലും, നദികളിലും, ദൈവിക കുളങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തതുപോലെ ഈ സ്നാനം ഫലപ്രദമായിരിക്കും’.
ഇതി സ്നാനമംത്രഃ । ജാമദഗ്ന്യം മുനിം ചൈവ കാരയിത്വാ ഹിരണ്മയമ് । മാഷകസ്യ സുവര്ണസ്യ തദര്ദ്ധാര്ദ്ധേന വാ പുനഃ
ഇതാണ് സ്നാന മന്ത്രം: ജാമദഗ്ന്യ എന്ന മുനിയുടെ സ്വർണ്ണ പ്രതിമ, ഒരു മാഷക സ്വർണ്ണം കൊണ്ടോ അതിന്റെ പാതി കൊണ്ടോ നിർമ്മിക്കണം.
ഗൃഹമാഗത്യ പൂജായാഃ പൂജാഹോമം തു കാരയേത് । തതശ്ചാമലകീം ഗച്ഛേത്സര്വോപസ്കരസംയുതഃ
വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി, പൂജയ്ക്കും ഹോമത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള ചടങ്ങുകൾ നടത്തണം. അതിനുശേഷം, എല്ലാ ആവശ്യമായ വസ്തുക്കളുമായി ആമലകി മരത്തേക്കു പോകണം.
ആമലകീം തതോ ഗത്വാ പരിശോധ്യ സമംതതഃ । സ്ഥാപയേത്സതതം കുംഭമവ്രണം മംത്രപൂര്വകമ്
ആമലകി മരത്തെ സമീപിച്ച ശേഷം, ചുറ്റുമുള്ള സ്ഥലം നന്നായി വൃത്തിയാക്കണം; പിന്നീട്, മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഒരു മുറിവില്ലാത്ത കുമ്പം അവിടെ സ്ഥാപിക്കണം.
പംചരത്നസമോപേതം ദിവ്യഗംധാധിവാസിതമ് । ഛത്രോപാനദ്യുഗോപേതം സിതചംദനചര്ചിതമ്
ആ കുമ്പം അഞ്ചു രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടു അലങ്കരിക്കണം, ദിവ്യഗന്ധം പുരട്ടണം, കുടയും ചപ്പലുകളും വെക്കണം, വെള്ള ചന്ദനം പുരട്ടണം.
സ്രഗ്ദാമലംബിതഗ്രീവം സര്വധൂപവിധൂപിതമ് । ദീപമാലാകുലം കുര്യാത്സര്വതഃ സുമനോഹരമ്
കുമ്പത്തിന്റെ കഴുത്തിൽ പുഷ്പമാല അണിയിച്ച്, എല്ലാ ധൂപങ്ങളും അർപ്പിച്ച്, ചുറ്റും വിളക്കുകൾ നിരത്തി അതിനെ അത്യന്തം മനോഹരമാക്കണം.
തസ്യോപരി ന്യസേത്പാത്രം ദിവ്യലാജൈഃ പ്രപൂരിതമ് । പാത്രോപരി ന്യസേദ്ദേവം ജാമദഗ്ന്യം മഹാപ്രഭമ്
അതിന്മേല് ദൈവികമായ പൊള്ളിയ അരിപ്പുരി നിറച്ച ഒരു പാത്രം വെക്കണം. ആ പാത്രത്തിന് മുകളില് മഹത്വമുള്ള ജാമദഗ്ന്യ ദേവനെ സ്ഥാപിക്കണം.
വിശോകായ നമഃ പാദൌ ജാനുനീ വിശ്വരൂപിണേ । ഉഗ്രായ ച തതോഽപ്യൂരൂ കടീ ദാമോദരായ ച
വിശോകന് എന്ന ദേവന്റെ പാദങ്ങളില് നമസ്കാരം, വിശ്വരൂപി ദേവന്റെ മുട്ടുകളില് നമസ്കാരം, പിന്നീട് ഉഗ്ര ദേവന്റെ തോളുകളില് നമസ്കാരം, ദാമോദരന് ദേവന്റെ കമരത്തില് നമസ്കാരം.
ഉദരം പദ്മനാഭായ ഉരഃ ശ്രീവത്സധാരിണേ । ചക്രിണേ വാമബാഹും ച ദക്ഷിണം ഗദിനേ നമഃ 6.45.
പദ്മനാഭന് ദേവന്റെ വയറ്റില് നമസ്കാരം, ശ്രീവത്സം ധരിക്കുന്ന ദേവന്റെ നെഞ്ചില് നമസ്കാരം, ചക്രം കൈവശമുള്ള ദേവന്റെ ഇടതുകൈയില് നമസ്കാരം, ഗദധാരിയായ ദേവന്റെ വലതുകൈയില് നമസ്കാരം.
വൈകുംഠായ നമഃ കംഠമാസ്യം യജ്ഞമുഖായ വൈ । നാസാം വിശോകനിധയേ വാസുദേവായ ചാക്ഷിണീ
വൈകുണ്ഠന് ദേവന്റെ കഴുത്തില് നമസ്കാരം, യജ്ഞമുഖന് ദേവന്റെ വായില് നമസ്കാരം, ദുഃഖരഹിതനായ ദേവന്റെ മൂക്കില് നമസ്കാരം, വാസുദേവന് ദേവന്റെ കണ്ണുകളില് നമസ്കാരം.
ലലാടം വാമനായേതി രാമായേതി ഭ്രുവൌ നമഃ । സര്വാത്മനേ തു തച്ഛീര്ഷം നമ ഇത്യഭിപൂജയേത്
വാമനന് ദേവന്റെ നെറ്റിയില് നമസ്കാരം, രാമന് ദേവന്റെ കണികട്ടുകളില് നമസ്കാരം, എല്ലാം ആകുന്ന ആത്മാവായ ദേവന്റെ തലയില് നമസ്കാരം എന്നു പറഞ്ഞ് ആരാധിക്കണം.
ഇതി പൂജാമംത്രഃ । തതോ ദേവാധിദേവായ അര്ഘം ചൈവ പ്രദാപയേത് । ഫലേന ചൈവ ശുഭ്രേണ ഭക്തിയുക്തേന ചേതസാ
ഇതാണു പൂജാമന്ത്രം. പിന്നീട് ദേവാദിദേവനോടു ഭക്തിപൂര്വം മനസ്സോടെ ശുദ്ധമായ പഴം ചേര്ത്തു അര്ഘ്യം അര്പ്പിക്കണം.
തതോ ജാഗരണം കുര്യാദ്ഭക്തിയുക്തേന ചേതസാ । നൃത്യൈര്ഗീതൈശ്ച വാദിത്രൈര്ദ്ധര്മാഖ്യാനൈഃ സ്തവൈരപി
ശേഷം ഭക്തിയോടു നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ജാഗരണം നടത്തണം. നൃത്തം, പാട്ട്, വാദ്യങ്ങള്, ധര്മ്മകഥകള്, സ്തുതികള് എന്നിവയോടെ രാത്രി ഉണര്ന്നു ഇരിക്കണം.
വൈഷ്ണവൈശ്ച തഥാഖ്യാനൈഃ ക്ഷപയേത്സര്വശര്വരീമ് । പ്രദക്ഷിണാം തതഃ കുര്യാദ്ധാത്ര്യാ വൈ വിഷ്ണുനാമഭിഃ
വൈഷ്ണവ കഥകള് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് മുഴുവന് രാത്രി കഴിക്കണം. ശേഷം വിഷ്ണുനാമങ്ങള് ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് പാത്രം ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം നടത്തണം.
അഷ്ടാധികം ശതം ചൈവ അഷ്ടാവിംശതിരേവ വാ । തതഃ പ്രഭാതേ സമയേ കൃത്വാ നീരാജനം ഹരേഃ
നൂറ്റിയെട്ട് പ്രാവശ്യം അല്ലെങ്കില് ഇരുപത്തിയെട്ട് പ്രാവശ്യം പ്രദക്ഷിണം നടത്തണം. അതിന് ശേഷം പുലര്ച്ചെ ഹരിക്ക് ദീപാരാധന നടത്തണം.
ബ്രാഹ്മണം പൂജയിത്വാ തു സര്വം തസ്മൈ നിവേദയേത് । ജാമദഗ്ന്യ ഘടേ തത്ര വസ്ത്രയുഗ്മമുപാനഹൌ
ബ്രാഹ്മണനെ ആരാധിച്ച ശേഷം എല്ലാം അവനു സമര്പ്പിക്കണം. ജാമദഗ്ന്യ ഘടത്തില് വസ്ത്രജോഡി, ചെരിപ്പ് എന്നിവയും നല്കണം.
ജാമദഗ്ന്യസ്വരൂപേണ പ്രീയതാം മമ കേശവഃ । തതശ്ചാമലകീം സ്പൃഷ്ട്വാ കൃത്വാ ചൈവ പ്രദക്ഷിണാമ്
ജാമദഗ്ന്യസ്വരൂപമായ കേശവന് എന്നില് പ്രസന്നനാകട്ടെ. അതിനുശേഷം ആമലകി പഴം സ്പര്ശിച്ച് പ്രദക്ഷിണം നടത്തണം.
സ്നാനം കൃത്വാ വിധാനേന ബ്രാഹ്മണാന്ഭോജയേത്തതഃ । തതശ്ച സ്വയമശ്നീയാത്കുടുംബേന സമാവൃതഃ
ക്രമമനുസരിച്ച് സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷണം നല്കണം. പിന്നെ കുടുംബത്തോടൊപ്പം സ്വയം ഭക്ഷണം കഴിക്കണം.
ഏവം കൃതേന യത്പുണ്യം തത്സര്വം കഥയാമി തേ । സര്വതീര്ഥേഷു യത്പുണ്യം സര്വദാനേഷു യത്ഫലമ്
ഇങ്ങനെ ചെയ്താല് ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ പുണ്യവും ഞാന് നിന്നോട് പറയും. എല്ലാ തീര്ഥങ്ങളില് കുളിച്ചാല് കിട്ടുന്ന പുണ്യവും എല്ലാ ദാനഫലവും ഇതില് ലഭിക്കും.
സര്വയജ്ഞാധികം ചൈവ ലഭതേ നാത്ര സംശയഃ । ഏതദ്വഃ സര്വമാഖ്യാതം വ്രതാനാമുത്തമം വ്രതമ്
എല്ലാ യാഗങ്ങളേക്കാള് വലിയ ഫലം ഇതിലൂടെ ലഭിക്കും, സംശയമില്ല. വ്രതങ്ങളില് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഈ വ്രതം മുഴുവനും നിങ്ങള്ക്ക് വിശദീകരിച്ചു.
ഏതാവദുക്ത്വാ ദേവേശസ്തത്രൈവാംതരധീയത । തേ ചാപി ഋഷയഃ സര്വേ ചക്രുഃ സര്വമശേഷതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ദേവേശ്വരന് അവിടെയെവിടെയോ അപ്രത്യക്ഷനായി. ആ 모든 ഋഷികളും എല്ലാം പൂര്ണമായി അനുഷ്ഠിച്ചു.
തഥാ ത്വമപി രാജേന്ദ്ര കര്തുമര്ഹസി സത്തമ । വ്രതമേതദ്ദുരാധര്ഷം സര്വപാപപ്രമോചനമ്
അതുപോലെ നീയും രാജാധിരാജാ, ഈ വ്രതം നിര്വഹിക്കാന് യോഗ്യനാണ്. ഇതു ചെയ്യാന് ബുദ്ധിമുട്ടാണെങ്കിലും എല്ലാപാപങ്ങളില് നിന്നു മോചനം ലഭിക്കും.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- വൈശാഖ ശുക്ലപക്ഷേ തു കിന്നാമൈകാദശീ ഭവേത് । കിം ഫലം കോ വിധിസ്തത്ര കഥയസ്വ ജനാര്ദന
യുധിഷ്ഠിരന് ചോദിച്ചു: വൈശാഖ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ഏകാദശിക്ക് എന്താണ് പേര്? അതിന് എന്ത് ഫലവും എന്ത് വിധിയും ഉണ്ട്? ദയവായി പറയണമേ ജനാര്ദനാ.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച- ഇദമേവ പുരാ പൃഷ്ടം രാമചംദ്രേണ ധീമതാ । വസിഷ്ഠം പ്രതി രാജേംദ്ര യത്ത്വം മാമനുപൃച്ഛസി
ശ്രീകൃഷ്ണന് പറഞ്ഞു: ഇതേ ചോദ്യം നേരത്തെ ധീരനായ രാമചന്ദ്രന് വസിഷ്ഠന് മുമ്പില് ചോദിച്ചിരുന്നു, രാജാവേ, നീ എന്നോട് ചോദിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.
രാമ ഉവാച- ഭഗവഞ്ഛ്രോതുമിച്ഛാമി വ്രതാനാമുത്തമം വ്രതമ് । സര്വപാപക്ഷയകരം സര്വദുഃഖനികൃംതനമ്
രാമൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവൻ, എല്ലാ വ്രതങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായതും, എല്ലാ പാപങ്ങളും ദു:ഖങ്ങളും അകറ്റുന്ന വ്രതത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
മയാ ദുഃഖാനി ഭുക്താനി സീതാവിരഹജാനി തു । തതോഽഹം ഭയഭീതോഽസ്മി പൃച്ഛാമി ത്വാം മഹാമുനേ
സീതയെ വിട്ടു ജീവിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ടു ഞാൻ പല ദു:ഖങ്ങളും അനുഭവിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ് ഭയപ്പെട്ട് മഹർഷേ, ഞാൻ നിങ്ങളോട് ചോദിക്കുന്നത്.
വസിഷ്ഠ ഉവാച- സാധു പൃഷ്ടം ത്വയാ രാമ തവൈഷാ നൈഷ്ഠികീ മതിഃ । ത്വന്നാമഗ്രഹണേനൈവ പൂതോ ഭവതി മാനവഃ
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: രാമാ, നിന്റെ ചോദ്യത്തിന് അഭിനന്ദനം. ഇതുപോലെയുള്ള ദൃഢമായ മനസ്സാണ് നിനക്കുള്ളത്. നിന്റെ നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ മാത്രം മനുഷ്യൻ പാവനനാകുന്നു.
തഥാപി കഥയിഷ്യാമി ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ । പവിത്രം പാവനാനാം ച വ്രതാനാമുത്തമം വ്രതമ്
എന്നിരുന്നാലും ലോകത്തിന്റെ ഭാവി ചിന്തിച്ച്, ഞാൻ ഏറ്റവും വിശുദ്ധവും പാവനമായ വ്രതത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞുതരാം.
വൈശാഖസ്യ സിതേ പക്ഷേ രാമ ചൈകാദശീ ഭവേത് । മോഹിനീ നാമ സാ പ്രോക്താ സര്വപാപഹരാപരാഃ
വൈശാഖ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ രാമാ, മോഹിനി എന്ന പേരിൽ ഒരു ഏകാദശി വരുന്നു. അതാണ് എല്ലാ പാപങ്ങളും അകറ്റുന്ന ഏറ്റവും ഉത്തമമായത്.
മോഹജാലാത്പ്രമുച്യംതേ പാതകാനാം സമൂഹതഃ । അസ്യാ വ്രത പ്രഭാവേന സത്യം സത്യം വദാമ്യഹമ്
ഈ വ്രതത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, മനുഷ്യർ മോഹത്തിന്റെ വലയിൽ നിന്നും വലിയ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരാവുന്നു. ഞാൻ സത്യം, സത്യം പറയുന്നു.