कपालमालां विपुलां चामुंडा मूर्ध्नि बध्नती। उवाच गिरिशं काली पुत्रं जनय शंकर
चामुंडेने मोठी कवटींची माळ डोक्यावर बांधली आणि गिरिशाला म्हणाली, 'शंकरा, पुत्र उत्पन्न कर.'
यो दैत्येंद्रकुलं हत्वा मां रक्तैस्तर्पयिष्यति। शौरिर्वतंसिकारत्नं कंठाभरणमुज्वलम्
'जो दैत्यराजांचा वंश नष्ट करून, त्यांच्या रक्ताने मला तृप्त करील; त्याच्या कानात कौस्तुभमणी असो आणि गळ्यात तेजस्वी हार असो.'
भुजंगाभरणं गृह्य सज्जश्शंभोः पुरोऽभवत्। शक्रो गजाजिनं तस्य वसाभ्यक्ताग्रपल्लवम्
एका नागाला अलंकार म्हणून घेऊन तो शंभूच्या समोर सज्ज उभा राहिला; इंद्राने त्याच्यासाठी हत्तीचं कातडं, त्याच्या कडा मेण आणि कोवळ्या पालवीने माखलेलं, आणलं.
दध्रे सरभसं स्विद्यद्विस्तीर्ण मुखपंकजम्। वायवश्च ववुस्तीक्ष्णास्तीक्ष्णं हिमगिरिप्रभम्
त्याने ते जोमाने अंगावर चढवलं, त्याचं मोठं कमळासारखं तोंड घामाने ओलावलं; आणि हिमालयाच्या तेजाने तिखट वारे वाहू लागले.
वृषं विभूषयामासुर्हरयानं मनोजवम्। विरेजुर्नयनान्तस्थाः शंभोः सूर्यानलेंदवः
हराच्या मनासारख्या वेगवान वृषभाला त्यांनी सुंदर अलंकार घातले. शंभूच्या डोळ्यांत वसणारे सूर्य आणि चंद्र यांच्या किरणांनी तो वृषभ उजळून निघाला.
स्वां द्युतिं लोकनाथस्य जगतः कर्मसाक्षिणः। चिताभस्मसमाधत्त कपाले रजतप्रभम्
सर्व जगाचा स्वामी, सर्व कर्मांचा साक्षी, त्याने स्वतःची तेजस्विता चितेच्या राखेसारखी कपाळावर लावली, जी चांदीसारखी शुभ्र दिसत होती.
मनुजास्थिमयीं मालां निबंबंध च पाणिना। प्रेताधिपः पुरे दूरे सभयः समवर्तत
त्याने स्वतःच्या हाताने माणसांच्या हाडांची माळ घातली; प्रेतांचा स्वामी आपल्या नगरात दूर उभा राहून घाबरला.
नानाकारमहारत्नभूषणं धनदाहृतम्। विहायोदीप्तसर्पेंद्र कटकेन स्वपाणिना
कुबेराने आणलेली विविध आकारांची मौल्यवान दागिने बाजूला ठेवून, त्याने आपल्या हाताने तेजस्वी नागराजाला बांगडीसारखे हातात घातले.
कर्णोत्तंसं चकारेशो ह्यमलं तक्षकं स्वयम्। निष्पन्नाभरणं चैव प्रसाध्येशं प्रसाधनैः
स्वतः प्रभूने शुद्ध तक्षक नागाला कर्णफूल केले, आणि अशा प्रकारे निर्माण झालेल्या दागिन्यांनी स्वतःला सजवले.
तत्राप्येषा नियमतो ह्यभवन्व्यग्रमूर्तयः। मुमोचाभिनवान्सर्वरम्यशालिरसौषधीन्
तेथेही या सर्व रूपांनी नियमाने मन लावून सेवा केली; त्याने ताज्या, सुंदर कोंब आणि औषधी सोडल्या.
व्यग्रा तु पृथिवी देवी सर्वभावात्मनोरमा। गृहीत्वा वरुणः साक्षाद्रत्नाढ्याभरणानि च
मग पृथ्वी देवीने सर्व मनापासून आणि वरुणाने स्वतः मौल्यवान रत्नांची दागिने आणली.
पुष्पाणि च विचित्राणि नानारत्नमयानि तु। तस्थौ साभरणो देवः सर्वज्ञः सर्वदेहिनाम्
तसेच अनेक प्रकारची रत्नांनी बनलेली सुंदर फुलेही आणली गेली; सर्व प्राण्यांचा सर्वज्ञ देव त्या दागिन्यांनी सजलेला उभा राहिला.
ज्वलनश्चापि दिव्यानि हैमान्याभरणानि च। जातरूपपवित्राणि प्रयतः समुपस्थितः
अग्नीनेही दिव्य, सुवर्णाची शुद्ध दागिने भक्तीभावाने आणून समोर ठेवली.
वायुर्ववौ च सुरभिः सुखसंस्पर्शनो विभुम्। छत्रं चंद्रकरोद्दामं हासितं च शतक्रतुः
वारा मंद, सुगंधी आणि सुखद स्पर्शाने प्रभूवर वाहू लागला; आणि शतक्रतु इंद्राने चंद्राच्या किरणांसारखा तेजस्वी छत्र धरला, हसत.
जग्राह मुदितः श्रीमान्बाहुभिर्वज्रभूषणः। जगुर्गंधर्वमुख्याश्च ननृतुश्चाप्सरोगणाः
आनंदी, तेजस्वी, वज्रधारी इंद्राने दोन्ही हातांनी ते छत्र उचलले; गंधर्वांचे प्रमुख गाऊ लागले आणि अप्सरांचा समूह नाचू लागला.
वादयंतोतिमधुरं जगुर्गंधर्वकिन्नराः। मुहूर्तादृतवस्तत्र जगुश्च ननृतुश्च वै
गंधर्व आणि किन्नरांनी अतिशय मधुर वाद्ये वाजवली आणि गाणी गायली; त्या वेळी ऋतूंनीही तिथे गाणे आणि नृत्य केले.
चपलाश्च गणास्तस्थुर्लोडयंतो हिमाचलम्। उपविष्टः क्रमाद्धाता विश्वकृद्भगनेत्रहा
चंचल गण हिमालय पर्वत हलवत उभे राहिले; मग क्रमाने ब्रह्मा, विश्वनिर्माता आणि भगाचे नेत्र काढणारा बसला.
चकारौद्वाहिकं कृत्यं पत्न्या सह यथोदितम्। दत्तार्घ्यो गिरिराजेन सुरवृंदैर्विनोदितः
त्याने आपल्या पत्नीसमवेत सर्व विधीनुसार विवाहाचे कार्य केले; पर्वतराजाने अर्घ्य दिला आणि देवांच्या समूहांनी आनंद दिला.
अवसत्तां क्षपां तत्र पत्न्या सह पुरांतकः। ततो गंधर्वगीतेन नृत्येनाप्सरसामपि
त्या ठिकाणी पुरांतकाने आपल्या पत्नीसमवेत ती रात्र घालवली; मग गंधर्वांच्या गाण्याने आणि अप्सरांच्या नृत्याने वातावरण भरून गेले.
स्तुतिभिर्देवदैत्यानां विबुद्धो विबुधाधिपः। आमंत्र्य हिमशैलेंद्रं प्रभाते जायया सह
देव आणि दैत्यांच्या स्तुतींनी जागा झालेला देवांचा स्वामी, सकाळी आपल्या पत्नीसमवेत हिमालयराजाला संबोधू लागला.
जगाम मंदरगिरिं वायुवेगेन शृंगिणा। ततो गते भगवति नीललोहिते सहोमया रतिमनुभूतभूधरः
तो वृषभावर वाऱ्याच्या वेगाने मंदार पर्वताकडे गेला; नीललोहित भगवान उमा समवेत निघून गेल्यावर, पर्वत आनंदाने भरून राहिला.
सबांधवो भवति हि कस्य नो मनो विशृंखलं जगति हि कन्यका पितुः। पुरोद्यानेषु रम्येषु विविक्तेषु वनेषु च
आपली प्रिय व्यक्ती नातेवाईकांसह निघून गेल्यावर, या जगात कोणाचे मन बांध न सुटता राहते? खरेच, कन्येच्या बाबतीत, वडिलांच्या रम्य बागांत आणि एकांत वने यांत.
सुरक्तहृदयो देव्या विजहार भगाक्षिहा। ततो बहुतिथे काले पुत्रनाम्ना गिरेः सुता
देवीवर अपार प्रेम असलेल्या भगाचं डोळं फोडणाऱ्या शंकरानं तिच्यासोबत आनंदानं वेळ घालवला. बराच काळ गेल्यावर, गिरिराजाची कन्या पुत्रणा नावानं प्रकट झाली.
सखीभिः सहिता क्रीडां चक्रे कृत्रिम पुत्रकैः। कदाचिद्गंधतैलेन गात्रमभ्यज्य शैलजा
ती आपल्या सखींसोबत कृत्रिम मुलांसोबत खेळू लागली. एकदा, शैलजेनं सुगंधी तेलानं आपलं अंग चोळलं.
चूर्णैरुद्वर्तयामास मलेनापूरितां तनुम्। तदुद्वर्त्तनकं गृह्य नरं चक्रे गजाननम्
त्यानंतर तिनं अंगावर चूर्ण लावून धूळ भरलेलं शरीर स्वच्छ केलं. हे उटणं घेऊन तिनं हत्तीच्या डोक्याचं एक पुतळा तयार केला.
पुरुषं क्रीडती देवी तच्चाप्यक्षिपदंभसि। जाह्नव्या शिवया सख्या ततः सोभूद्बृहत्तनुः
देवी खेळता खेळता त्या पुतळ्याला पाण्यात ठेवली. गंगेच्या काठी, शिवा सखी असताना, तेथून एक मोठ्या देहाचं रूप प्रकट झालं.
कायेनातिविशालेन जगदापूरयत्तदा। पुत्रेत्युवाच तं देवी पुत्रेत्यूचे च जाह्नवी
त्या विशाल देहानं सारा जग व्यापलं. देवीनं त्याला 'माझा मुलगा' म्हणून हाक मारली आणि जाह्नवीनेही त्याला 'मुलगा' असं संबोधलं.
गांगेय इति देवैस्तु पूजितोऽभूद्गजाननः। विनायकाधिपत्यं च ददावस्य पितामहः
देवतांनी त्याला 'गांगेय', म्हणजेच हत्तीमुख, म्हणून पूजलं. ब्रह्मदेवानं त्याला विघ्नांचा अधिपतीपद दिलं.
पुनः सा क्रीडती चक्रे तरुं च वरवर्णिनी। मनोज्ञमंकुरं रूढमशोकस्य शुभानना
पुन्हा एकदा, सुंदर कांती असलेल्या देवीनं खेळता खेळता एक झाड तयार केलं. शुभमुखीने मोहक अशोकाचं रोप उगवलं.
वर्द्धयामास तं चापि कृतसंस्कारमंगलम्। बृहस्पतिमुखैर्विप्रैर्दिवस्पतिपुरोहितैः
तिनं ते रोप वाढवलं, योग्य संस्कार आणि मंगल विधी करून, बृहस्पतीसह देवांचे पुरोहित ब्राह्मण बोलावले.