ଏହି କଥାରେ, ରାଜା ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ବାଛନ୍ତି ଏବଂ ସହିତେ ଅନ୍ୟ ଚବିଶିଜଣ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଗୃହପତ୍ନୀମାନେ ସହିତ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆସିଲେ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ କଣଫୁଲ ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କରନ୍ତି ଏବଂ ଉଚିତ ଭାବେ ତାଙ୍କ ଆଗରେ ଦଣ୍ଡାତି ହୋଇ ଦଢ଼଼ିଅଛନ୍ତି। ତାପରେ ରାଜା ଅଷ୍ଟଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି, ବାରମ୍ବାର ମଣ୍ଡ ଯୋଡି ନମସ୍କାର କରି ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ ରାଜା କହନ୍ତି, “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆପଣମାନେ ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ, ତେବେ ମୋପରେ ଦୟା କରନ୍ତୁ, ଆପଣମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଏହି ଦିନକୁ ଅଧିକ ପବିତ୍ର କରେ। ଆପଣମାନଙ୍କର ଭକ୍ତି ଏବଂ ଏକତା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଜାପତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡ ଦାନରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ। ବର୍ଦ୍ଧମାନ ପିଣାକପାଣି ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଆପଣମାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।” ଏଭଳି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ରାଜା ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ଗୁରୁଙ୍କୁ ଉଚିତ ବିଧିରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡ ଦେଇଦେଲେ। ଏହି ଦାନରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ରାଜା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ଗୁରୁ ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡକୁ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ବାଣ୍ଟିଦେଲେ। ରାଜା ଅନ୍ୟମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହିପରି ଦାନ କେବଳ ଜଣେକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି କେବଳ ଜଣେ ଏହି ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ଦାନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଖୋଲାଭାବରେ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଦାନ ଦେଖିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି; କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ପାଣି ଓ ମୃଗଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା କରାଯିବା ନିୟମ ଅଛି; ଏହି ବିଧି କରିଲେ, ସେମାନେ ନିଜ ଚକ୍ଷୁଦ୍ୱାରା ଫଳ ଦେଖିପାରିବେ। ଏହା ସହଜରେ ଲଭ୍ୟ, ଏବଂ କର୍ତ୍ତା ସେଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଗଈ ଦେଖିଲେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସଲାମ କରିବା ଦରକାର: “ଗଈଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଈଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସୌରଭି କୁଳୀନ ଗଈଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କନ୍ୟା ଶୁଭ୍ର ଗଈଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।” ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କରିଲେ ଗଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ଏହିପରି, ଓ ରାଜା, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପୁଷ୍କରରେ, ବିଶେଷକରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ଗଈ ଦାନର ଫଳ ପାଇବ। ପୁଷ୍କରରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମହିଳା ବା ପୁରୁଷ ଯେପରି ସିନ୍ଦୁର ଅପରାଧ ଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଦୂର ହୋଇଯାଏ। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ, ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପୁଷ୍କରରେ, ବିଶେଷକରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ଏକଠା ହୁଅନ୍ତି। ଏଠାରେ ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ— “ଏହା ସମସ୍ତ ପୁରାଣ ଆଧାରରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଛି; ଏହିପରି ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୁରୁଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ଶୁଣି ମୋ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା— ସେ କିପରି ଅସ୍ଥି ଚାଟି ତାଙ୍କର ଭୋକ ରୋକିଥିଲେ, ଖାଦ୍ୟ ଦେଇନଥିଲେ? ଏହିପରି ଭୂମିରେ କେଉଁ ରାଜା ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଆଧାରିତ ଯଜ୍ଞ କିପରି ହେଉଛି, ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଶ୍ୱେତଙ୍କ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା କିପରି ଭ୍ରାନ୍ତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା? ସେ କେଉଁଠି ଖାଦ୍ୟ ଦେଲେ ନାହିଁ, ବା ଋଷିମାନେ କାହିଁକି ଏହା ଦେଖାଇଲେ ନାହିଁ?” “ଖାଦ୍ୟ ଦାନର ମହିମା କେତେ! ଏହାର ଫଳ ପରଲୋକରେ ଲୋକମାନେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଏହିପରି କଥା ସଦା ଉତ୍ସାହୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହନ୍ତି; ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଏଠି ତିନି ଲୋକ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ସେହିପରି ଶତକ୍ରତୁ ନାମରେ ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ସେଉଁଠାରେ ସମାନ ଅବସ୍ଥା ପାଇଲେ। ଦାନ ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣିଛି; ଯଦି ପୁରାତନ କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଦୟାକରି ଆମକୁ କହ। ମୁଁ ଅଧିକ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଓ ଜ୍ଞାନୀ; ଦୟାକରି ଏହି କଥା କହ।” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: “ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ମହାନ ଆତ୍ମା ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିଲା। ଏହା ରାମଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।” ଭୀଷ୍ମ ପଚାରିଲେ: “ସେଇ ରାମ କେଉଁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ? ଅଗସ୍ତ୍ୟ କାହା ପାଇଁ ଏହି ପୁରାତନ କଥା କହିଥିଲେ?” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: “ଘୋର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ରଘୁବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ସେ ଦେବମାନେଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କଲେ; ଲଙ୍କାରେ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ସେ ଭୂମିର ରାଜା ହେବା ପରେ, ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଆସିଲେ। ସେହି ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ରାଘବଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାପରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଦ୍ୱାରପାଳ ତୁରନ୍ତ ରାମଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ବାଦ ଦେଲେ। ସେ ଦ୍ୱାରପାଳ ତୁରନ୍ତ ରାମଙ୍କୁ ଋଷିମାନେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜଣାଇଲେ। ଦ୍ୱାରପାଳ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଦେଖିଲେ। ଦ୍ୱାରପାଳ କହିଲେ, “କୌଶଲ୍ୟାନନ୍ଦନ, ତୁମକୁ ଶୁଭ ହେଉ; ଆଜି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭାତ, ରଘୁନନ୍ଦନ ତୁମ ଉଦୟ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷି ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସହ ତୁମ ଦ୍ୱାରରେ ଉଭୟ ହୋଇଛନ୍ତି, ଓ ରାଜା।” ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଗମନ ଶୁଣି, ରାମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସେମାନେକୁ ଗୃହରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ତାପରେ ରାମ ଦ୍ୱାରପାଳକୁ କହିଲେ: “ତୁରନ୍ତ ସେମାନେକୁ ଭିତରକୁ ଆଣ, କାହିଁକି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେକୁ ବାହାରେ ରଖିଛୁ?” ରାମଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଦ୍ୱାରପାଳ ସେମାନେକୁ ସୁବିଧା ସହିତ ଭିତରକୁ ଆଣିଲେ। ଋଷିମାନେ ଆସିବା ପରେ, ରାମ ତାଙ୍କୁ ଜୋଡିହାତେ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏହାପରେ ରାମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ସେମାନେ ପାଇଁ ସୁନା ଓ ଶୋଭାମୟ ଆସନ ଉପରେ ବସାଇଲେ। ପ୍ରଧାନ ଋଷିମାନେ କୁଶ ଛାଡ଼ି ଛାଉଁଥିବା ଆସନରେ ବସିଲେ। ପୁରୋହିତ ତାଙ୍କୁ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ, ଆଚମନ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ। ରାମ ସେମାନଙ୍କ ସୁସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।