ମା ପାର୍ବତୀ ତାଙ୍କ ପୁଅ ବୀରକଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ—“ତୁମେ ସଦା ଦ୍ୱାର ରକ୍ଷା କର, ମନୋଯୋଗରେ ଦେଖ, କୌଣସି ମହିଳା ଏଠିକୁ ଆସି ହରଙ୍କୁ ସମ୍ମିପ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେନାହିଁ ।” ସେଉଁଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମହିଳାକୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ମୋତେ କୁହିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଯଥାଯଥ ଉପାୟ ନେବି । ବୀରକ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ମନରେ ଧରି, ଦେହରେ ଶକ୍ତି ଅନୁଭବ କଲେ, ତାଙ୍କ ଜ୍ୱର ହ୍ରାସ ପାଇଲା । ସେ ମାଆଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଦ୍ୱାର ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଗଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ସଂଗିନୀ କୁସୁମାମୋହିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ପାହାଡ଼ର ଦେବୀ ଭାବରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲେ । ସେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟାକୁ ଦେଖି ମନରେ ଅନେକ ସ୍ନେହ ଅନୁଭବ କଲେ । ଦେବୀ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଡାକିଲେ, “କନ୍ୟା, କେଉଁଠି ଯାଉଛୁ?” ବୋଲି ଗଳେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ । ପାର୍ବତୀ ତାଙ୍କୁ ସବୁ କଥା କହିଲେ, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ରୋଷର କାରଣ ବ୍ୟଖ୍ୟା କଲେ । ପୁଣି ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ଉମା, ତାଙ୍କୁ ମାତୃସମାନ ମାନି, କହିଲେ—“ହେ ନିର୍ମଳେ, ତୁମେ ସଦା ପାହାଡ଼ର ଦେବୀ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ । ତୁମର ଉପସ୍ଥିତି ସବୁଠାରେ ଅଛି, ତୁମେ ଅତି ସ୍ନେହଶୀଳା । ତେଣୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି କଥା କହିବି—ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମାନଙ୍କ ସମ୍ମିପ୍ତ ଯିବାରୁ ସତର୍କ ରୁହ, ଗୁପ୍ତରେ ପାହାଡ଼ରେ ସେବା କର । ଧନୁଧାରୀ ଆସିଲେ, ମୋତେ ତୁରନ୍ତ ଜଣାଇବୁ, ତାପରେ ମୁଁ ଯଥାଯଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବି ।” ଦେବୀ କୁସୁମାମୋହିନୀ ଏହି ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, “ଯଥାସ୍ତୁ” ବୋଲି ପାହାଡ଼କୁ ଚଲିଗଲେ । ଉମା, ପାହାଡ଼ର ଅଦ୍ଭୁତ କନ୍ୟା, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଗଲେ । ସେ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ମେଘମାଳା ପରି ଚମକିଲେ, ତାଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର ଖୋଲି ଗଛର ଛାଲ ପିନ୍ଧିଲେ । ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ସହିଲେ, ବର୍ଷାକାଳରେ ଜଳରେ ବସିଲେ, ଜଙ୍ଗଲ ଫଳ ଖାଇଲେ କିମ୍ବା ଉପବାସ କଲେ, ଶୁଖିଲା ଭୂମିରେ ଶୋଇଲେ । ଏଭଳି କଠିନ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଇ ରହିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ଚାଲିଯିବାକୁ ଜାଣି, ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ଆସିଲା । ଅନ୍ଦକାର ପୁଅ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଥିଲେ, ସେ ବକର ଭାଇ ଏବଂ ଆଡ଼ି ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ସେ ସଦା ଚନ୍ଦ୍ରକଳାଧାରୀ ହରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ତ୍ରିପୁରାସୁର ସଂହାରୀଙ୍କ ସହରକୁ ଆସିଲେ । ସେଠାରେ ଆସି ବୀରକଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରରେ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ଚିନ୍ତା କଲେ ଯେ, ବୀରକ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ଏକ ବର ପାଇଛନ୍ତି । ଅନ୍ଦକାର ଦାନବ ପାହାଡ଼ପତି ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେବା ପରେ, ଆଡ଼ି ଦାନବ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କଲେ । ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପଚାରିଲେ—“ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବ, ତୁମେ କଣ ବର ଚାହୁଁଛ?” ଦାନବ କହିଲେ—“ମୁଁ ଅମରତ୍ୱ ଚାହେଁ ।” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—“ଏହି ସଂସାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅମରତ୍ୱ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।” ଏହିପରି, ଦେହୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ । ତେଣୁ ଦାନବ କହିଲେ—“ହେ ପଦ୍ମଜ, ମୋର ଦେହର ରୂପ ବଦଳିଲେ ମାତ୍ର ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ, ତା ସିବାୟ ମୁଁ ନିର୍ଭୟ ରହିବି ।” ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ—“ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ମାତ୍ର ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ ।” ଏହିପରି କହି, ଦାନବ ନିଜକୁ ଅମର ଭାବିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ନାଶର ଉପାୟ ସ୍ମରଣ କରି, ମୁଁ ବୀରକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଲି । ଦାନବ ଅଜୟ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ସର୍ପର ରୂପ ଧରି, ଏକ ଚିରା ମାଧ୍ୟମରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ଅଟଳାଇ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଗଣେଶଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଲୁଚି, ସେ ତାଙ୍କ ସର୍ପ ରୂପକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଅନ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କଲେ । ତାପରେ, ମନ କ୍ଲିଷ୍ଟ ହୋଇ, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଉମାଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ଅପ୍ରତିମ ରୂପ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହା ଦେଖି ଗିରିଶ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିବେ । ସେ ଏହି ରୂପକୁ ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ ସହିତ ତିଆରି କଲେ ଏବଂ ମୁଁହ ଭିତରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ହୀରା ଦାନ୍ତ ରଖିଲେ । ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଆଗ୍ରହରେ, ମନ ବିକୃତ କରି, ଉମାଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଗିରିଶଙ୍କ ସମ୍ମିପ୍ତ ହତ୍ୟା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯାଇଲେ । ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୂପବତୀ, ଅଲଙ୍କାର ଓ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ । ଗିରିଶ, ତାଙ୍କୁ ଉମା ଭାବି ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ । ସେ ଭାବିଲେ, “ଏହି ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ।” ତେଣୁ ପଚାରିଲେ—“ହେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ତୁମର ସ୍ୱଭାବ ନିଜସ୍ୱ କି, କୃତ୍ରିମ ନୁହେଁ ତ?” ଏବଂ କହିଲେ—“ମୋର ଆଶା ଜାଣି, ତୁମେ ଏଠିକୁ ଆସିଛ । ତୁମ ବିନା, ମୋ ନିବାସ ଓ ତିନି ଲୋକ ଶୂନ୍ୟ । ଏବେ ତୁମେ ମୁଖମଣ୍ଡଳରେ ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ନେଇ ଆସିଛ, ଏହି ଭଳି ହେବା ଉଚିତ ।” ଏଉଁଠି, ଦାନବ ମୃଦୁ ହସି ସମ୍ମତି ସୂଚନା କଲେ । ତାଏଁ, କିଛି ଚିହ୍ନ ଦେଖି, ତ୍ରିପୁରାସୁର ସଂହାରୀ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ଇଚ୍ଛାରେ ହିମାଚଳକୁ ଆସିଛି, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବର ପାଇବାକୁ । ସେଠାରେ ମେନା ମୋର ଆକାଂକ୍ଷା ହେଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମିପ୍ତ ଆସିଛି ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ଶଙ୍କରଙ୍କ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା । ସେ ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରି, ହସ୍ୟମୁଖରେ ତାଙ୍କ ରୋଷ ଓ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଅନୁଭବ କଲେ । ଭାବିଲେ—“ଯାହାଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ ହେଇନଥିଲା, ସେ ଏବେ ଆସିଛନ୍ତି—ଏହାର ଅର୍ଥ କ’ଣ?” ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ତାଙ୍କ ପରିଚୟ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ଶିବ ତାଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କମଳ ଚିହ୍ନ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, ଯାହା ଚୁଲିର ଘୂର୍ଣ୍ଣନରେ ଗଠିତ ହୁଏ । ତେଣୁ, ପିନାକଧାରୀ ଦେବ ଏହି ଯାନ୍ତ୍ରିକ ରୂପରେ ଏକ ଦାନବୀକୁ ପରିଚୟ କରିଲେ, ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଲୁଚାଇ ରଖି, ଯୌନଦନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଦାନବକୁ ନିପାତ କରିଦେଲେ ।