ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ କୁହାଯାଏ—ଯେଉଁମାନେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ମାଧବଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମ ପଦକୁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହା ଶୁଣି ଜାହ୍ନବୀ ଭଗବତୀ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ବ୍ରତ କିପରି କରିବା, ମୋତେ କୁହ। ମୁଁ ଦେବାଦିଦେବ ଦାମୋଦରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଚାହେଁ। ତାଙ୍କର କ୳ଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।” ତେବେ ପ୍ରାଚୀମାଧବ କହିଲେ, “ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଶୁଣ। ମୁଁ ଏବେ ତ୍ରିସ୍ପୃଶା ବ୍ରତର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏଠାରେ କୁହେଁ। ଏହି ବ୍ରତ ଶୁଣିଲେ, ହେ ସରିତ୍ସ୍ରେଷ୍ଠା, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଯେଉଁଠି ଯେତେ ସମ୍ଭବ ସେଉଁଠି ଏକ ତୁଳା, ଅର୍ଦ୍ଧ ତୁଳା କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ତୁଳା ଓଜନର ସୁନାରେ ମୋର ଏକ ମୂର୍ତି ତିଆରି କରିବା ଦରକାର। ଏକ ତାମ୍ରପାତ୍ର ଭରି ସସ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଚାହିଁ, ଏବଂ ପଞ୍ଚ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଏକ ପବିତ୍ର ଜଳପାତ୍ର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହାକୁ ଫୁଲର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ମୁଡ଼ି ଦେବା ଦରକାର, କପୂର ଏବଂ ଅଗୁରୁ ଦ୍ୱାରା ସୁଗନ୍ଧିତ କରିବା ଚାହିଁ। ପରେ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ସେହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଏକ ଜୋଡ଼ା ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରିବା ଦରକାର। ପୁରାଣ ଉଲ୍ଲିଖିତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା, ତରୁଣ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଏବଂ ସେଇ ସମୟର ନୂତନ ଧଳା ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଏକ ଛତା, ଜୋଡ଼ା ଚପ୍ପଳ ଏବଂ ଅନେକ ମଧୁର ଫଳ ଦାନ କରିବା ଚାହିଁ। ପବିତ୍ର ଜନେଉ, ନୂତନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉତ୍ତରୀୟ ଦେବା ଏବଂ ଏକ ଶୋଭାବନ୍ତ, ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ବୈଷ୍ଣବ ଦଣ୍ଡ ଦାନ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ବେଳେ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ପାଦ, ମାଧବଙ୍କୁ ଗୁଡ଼ି, ଭାମନ ରୂପକୁ କଟି, ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ନାଭି, ବିଶ୍ୱଯୋନିଙ୍କୁ ଜଠର, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କୁ ହୃଦୟ ଏବଂ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କଣ୍ଠ ଅର୍ପଣ କରିବା ଚାହିଁ। ହଜାର ହସ୍ତ ଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବାହୁ, ଯୋଗୀ ରୂପକୁ ଚକ୍ଷୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ସମୟରେ ଏକ ପବିତ୍ର ନଡ଼ିଆ ଏକ ଶଂଖ ଉପରେ ରଖି, ସୂତା ଦ୍ୱାରା ମୁଡ଼ି, ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ବେଳେ କୁହାଯାଏ—“ହେ ଜନାର୍ଦନ, ଆପଣଙ୍କୁ ଯଦି ସର୍ବଦା ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ତେବେ ସମସ୍ତ ପାପ, ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ, ଅପଶକୁନ ଏବଂ ଦୁଃଖଦାୟକ ଚିନ୍ତା ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ମୋତେ ଯେଉଁଠି ନରକ, ଅପମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଅପଦ ଭୟ ଆସିପାରେ, ଏହି ଲୋକରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ—ସେଇ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କର, ମୋର ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର। ହେ ଦାମୋଦର, ଆପଣଙ୍କର କୃପାଦୃଷ୍ଟି ସଦା ମୋ ଉପରେ ଥାଉ।” ତାପରେ ଧୂପ, ଦୀପ ଏବଂ ଭୋଗ ଦେଇ, ଆରତି କରିବା ଦରକାର। ହରିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଏକ ପଦ୍ମ ଘୁଞ୍ଚାଇବା ଉଚିତ। ଏହି କ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ କରି, ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଗୋଲା, ବସ୍ତ୍ର, ମୁଣ୍ଡାସା ଏବଂ ଚୋଲା ଦାନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ସହ ଚପ୍ପଳ, ଛତା, ଅଙ୍ଗୁଠି, ଜଳପାତ୍ର, ଭୋଜନ, ପାନ, ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଦରକାର। ଗୁରୁ ଓ ଦେବାଦିଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ହରିଙ୍କ ନାମରେ ରାତି ଜାଗିବା, ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବା ଉଚିତ। ରାତି ଶେଷରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଶିବ କହିଲେ, “ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏହି ତ୍ରିସ୍ପୃଶା ବ୍ରତର ଏତିହ୍ୟ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକାରୀ। ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଏହି ତ୍ରିସ୍ପୃଶା ବ୍ରତ ଏକଥର କରିଲେ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଏବଂ ଶତ ଵାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ପିତୃ, ମାତୃ ଏବଂ ନିଜ ସନ୍ତାନ ସହିତ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଉଛନ୍ତି। କୋଟି କୋଟି ତୀର୍ଥରେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ଓ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ, ତ୍ରିସ୍ପୃଶା ବ୍ରତ କରିଲେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜାତିର ଲୋକ—ସମସ୍ତେ ଏହି ବ୍ରତ କରି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ। ଏହି ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ବ୍ରତର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ପରେ ରାଜା ଋଷିମାନେ ପ୍ରଚଳିତ କରିଥିଲେ। ଅନ୍ୟ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ବାଲକ! ଏହି ତ୍ରିସ୍ପୃଶା ବ୍ରତ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ବ୍ରତ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗା କିମ୍ବା କାଶୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ହଜାର ବର୍ଷ ତ୍ରିସ୍ପୃଶା କଲେ, କିମ୍ବା ଶତ ବର୍ଷ ରୂପେ ପୂର୍ବ ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, କିମ୍ବା କୋଟି କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ସେଇ ପୁଣ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ କରିଲେ ମିଳେ। ହଜାର ମାଣ୍ଡ ଗୋଲା ଦାନ କଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ, ଏହି ବ୍ରତ କଲେ ମିଳେ; ଲକ୍ଷ କୋଟି ପାପ ଏବଂ ଶତ କୋଟି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏକ ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦୃତ ଭାବେ ଭସ୍ମ ହୁଏ। ଏହି ବ୍ରତ ନିରାଶ୍ରୟଙ୍କୁ ମୁକ୍ତିର ପଥ ଦେଉଛି। ଯେଉଁମାନେ ପଥ ଚାହାନ୍ତି, ବଡ଼ ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାସଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କୁହାଯାଇଛି। ଏହି ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରତ ଯିଏ ଲେଖି ଏବଂ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ପଢ଼ାଇଥାଏ, ସେ ଅପାର ପାପରେ ବନ୍ଧା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ପାଉଛନ୍ତି। ଶତ ବର୍ଷର ପୁଣ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ବ୍ରତ ଲୋକରେ ଦୁର୍ଲଭ। କଳିଯୁଗରେ ଏହି ବ୍ରତ ମିଳିଲା ବେଳେ ଯିଏ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ଓ ଜୀବନ ବ୍ୟର୍ଥ। ଏହି କଳିଯୁଗରେ ଏକଥର ତ୍ରିସ୍ପୃଶା କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ପୁତ୍ର ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରେତ ଦଶା ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଏହାପରେ ମହାଦେବ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏକଥର ଭିତରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଗଲିଥିଲି। ସେଠାରେ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଦ୍ୱାଦଶୀର ମହିମା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲି।