ଦେବତାମାନେ ଏକାଗ୍ର ହୃଦୟ ଓ ଶରୀର, ବାଣୀ ସହିତ ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣ ନେଇ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଅସମାନ୍ୟ ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରିଛୁ।” ଏପରି ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜ୍ଞାତା, ଦେବତାମାନେ ଉପରେ କୃପା କରି କହିଲେ, “ତୁମେ ଯେଉଁ ଦୃଶ୍ୟ ଆଶା କରୁଛ, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦେଖିପାରିବ। ତୁମେ ଯାହା ଚାହ, ମୋତେ କୁହ; ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବର ଦେବି।” ତାହା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ନମ୍ରତା ସହିତ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଯେଉଁ ଦୟା କରିଛନ୍ତି, ଏହି ବର ଆମ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଓ ମହାନ। ଆପଣ ଯେଉଁ ଅଦ୍ଭୁତ କମଳ ଫେଙ୍ଗିଛନ୍ତି, ଆମେ ଏହାକୁ ଶୁଭ ନାମ ଦେଇଛୁ। କିନ୍ତୁ, ଏହି ପୃଥିବୀ କାହିଁକି କଂପିଲା? ସମସ୍ତ ଲୋକ କାହିଁକି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ? ଏହା କୌଣସି କାରଣ ବିନା ହେବ ନାହିଁ, ପ୍ରଭୁ, ଦୟାକରି ଏହାର କାରଣ କୁହନ୍ତୁ।” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ଦେବଗଣ, ତୁମମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି କମଳକୁ ରଖିଛି, ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ। ଏହି କାରଣ ଏବେ ଶୁଣ। ବଜ୍ରନାଭ ନାମକ ଏକ ଦାନବ, ଯିଏ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଜୀବନ ହରଣ କରେ, ସେ ତଳ ଲୋକରେ ଅପରାଧୀ ଭାବେ ବସିଛି। ତୁମେ ଆସୁଛ କୁ ଜାଣି, ସେ ଅସୁର, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ତପସ୍ୱୀ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ନାଶ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲା। ମୁଁ ଏହି କମଳ ଫେଙ୍ଗି, ତାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଛି; ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ରାଜ୍ୟରେ ଗର୍ବିତ ଥିଲେ, ଏପରି ଭାବେ ସେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ। ଏହି ଲୋକରେ ବେଦବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କେବେ ଅପମଙ୍ଗଳରେ ପଡ଼ନ୍ତୁ ନାହିଁ, ସେମାନେ ପୁନି ଶୁଭ ଲାଭ କରୁନ୍ତୁ। ଦେବ, ଦାନବ, ମନୁଷ୍ୟ, ସର୍ପ, ରାକ୍ଷସ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ସମାନ। ତୁମମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ, ଏହି ପାପୀକୁ ମୁଁ ମନ୍ତ୍ରବଳରେ ବିନାଶ କରିଛି; ଏହି କମଳ ଦେଖି, ସେ ପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କ ପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକକୁ ଗଲା। ମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ତ କମଳରେ, ଏଇ ଭୂମି ପୁଷ୍କର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ, ଏହା ମହାପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବ ଓ ପବିତ୍ରତା ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦେବ। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ ଏହା ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ମନାଯାଏ; ଭକ୍ତି ଚାହିଁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ଏଠାରେ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଛନ୍ତି। ଏହି ଉଦ୍ୟାନରେ ନିରନ୍ତର ବାସ କରି, ଗଛମାନଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ନିର୍ମଳ ମହାକାଳ ମୋ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ। ତୁମେ ଯେଉଁ ତପସ୍ୟା କରୁଛ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ମହାଜ୍ଞାନ ଉଦ୍ଘାଟିତ ହୋଇଛି; ଦେବଗଣ, ନିଜ ଓ ପର ଉଭୟର ଭଲ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କର। ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ; ଯିଏ ଦ୍ୱେଷରେ ବେଦବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି, ସେ ପାପରେ ପଡ଼େ। ଏହା ଶତକୋଟି ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ; ବେଦବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ହେଲେ, ଶତକୋଟି ହତ୍ୟା ସମାନ; ଯିଏ ବେଦବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଭୋଜନ କରାଏ, ସେ ଶତକୋଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଥିବା ସମାନ। ଯିଏ ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ ଭିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ, ଦୁର୍ଗତିରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ; ଯେପରି ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହିପରି, ଜ୍ଞାନୀକୁ ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ସେ ଅଲିପ୍ତ ଓ ନିର୍ମୋହୀ; ଏହି ନିୟମ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ମୋତେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ନିର୍ମିତ, ଏହା ଅବୃତ୍ତିର କାରଣ; ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିନାହିଁ, ସେ ଯଦି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରେ, ତେବେ ଶୀଘ୍ର ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଏ। ଯିଏ ଲୋକ ଉପାର୍ଜନ ପାଇଁ ନିମ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଯିଏ ମନେ ଆସକ୍ତ, ରତିମୟ, ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଧନରେ ଆସକ୍ତ, ଏକାକି ଭୋଜନ କରେ, ରୁଚିକର ଖାଦ୍ୟରେ ଆସକ୍ତ, କୃଷି କିମ୍ବା ବାଣିଜ୍ୟ କରେ, ବେଦ ଅଜ୍ଞାନୀ, ବେଦ ନିନ୍ଦା କରେ, ଅନ୍ୟର ସ୍ତ୍ରୀ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏ—ଏପରି ଦୋଷରେ ଦୁଷିତ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଯେଉଁ ଲୋକ ଆଳୋଚନା କରେ, କିମ୍ବା ଶୁଭ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ କରେ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ। ଯିଏ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱିଧା, ଦୁଷ୍ଟ, ଦୁଷ୍କର୍ମ କରେ, ସେମାନେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ; ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବା ଦରକାର। ଏପରି କହି, ପୂଜ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅମରମାନେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବିଧିବତ୍ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ଉତ୍ତରରେ ଚନ୍ଦ୍ରନଦୀ, ପୂର୍ବରେ ସରସ୍ୱତୀ, ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ନନ୍ଦନାରୁ ପୁଷ୍କର ସହିତ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; ଏହି ବେଦି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଛି। ଏଠାରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଓ ତିନି ଲୋକର ପବିତ୍ରକ ଭାବେ ଜାଣ; ଏହିଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୂଜାସ୍ଥଳୀ, ମଧ୍ୟଭାଗ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର, କନିଷ୍ଠ ରୁଦ୍ରଙ୍କର; ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଥମେ ଏହା ନିର୍ମାଣ କଲେ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଗୁପ୍ତ, ବେଦରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ପୁଷ୍କର ନାମକ ଅରଣ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ବୟଂ ବିରାଜିତ; ସେ ଏହି ଭୂମିକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି। ଦ୍ୱିଜମାନେ ଓ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ସୁନା ଓ ହୀରାରେ ଘେରା ବେଦି ସହିତ ଏହି ଭୂମି ତିଆରି ହୋଇଛି। ବିଭିନ୍ନ ମଣିରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଏହି ସ୍ଥାନରେ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ, ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ବସୁ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ମାରୁତ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ ଏଠି ବିଧିବତ୍, ମନ୍ତ୍ର ଓ କ୍ରିୟା ସହିତ, ଲୋକମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କୁହାଯାଇଛି। ବେଦପାଠୀ, ଗୁରୁସେବାରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟରେ ବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଆନ୍ତି। ଏଠି ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ପୁଷ୍କର କିମ୍ବା ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିବା, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କିପରି ବାସ କରିବେ? ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପୁରୁଷ, ନାରୀ, କିମ୍ବା ଆଶ୍ରମ ଓ ଵର୍ଣ୍ଣରେ ନିଷ୍ଠିତ ଲୋକମାନେ କରିପାରିବେ କି? ଏଠାରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କଣ କରିବା ଉଚିତ? ଦୟାକରି ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।