ଯେନ ପୁତ୍ରେଣ ସା ନୀତା ପିତୁରାନୃଣ୍ଯକାରଣାତ୍
କେଉଁ ପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ନେଇଥିଲେ, ପିତାଙ୍କର ଋଣ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ?
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ। ଦାଧୀଚୋ ଋଷିଵର୍ଯୋଽସୌ ହ୍ଯାଗତସ୍ତପକାରଣାତ୍ । ଅତ୍ର ତେନ ମହତ୍ତପ୍ତମୃଷିଣା ପରମାତ୍ମନା
ମହାଦେବ କହିଲେ: ଦଧୀଚି ମୁନି, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ; ସେ ମହାତ୍ମା ଏଠାରେ ବଡ଼ ତପ କରିଥିଲେ।
ତତ୍ର କୋଲାସୁରୋ ନାମ ଵିଘ୍ନାର୍ଥଂ ଵୈ ସମାଗତଃ । ତେନ ଵିଘ୍ନଂ ବହୁତରଂ କୃତଂ ଵୈ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସେଠାରେ କୋଳା ନାମକ ଏକ ଦାନବ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଆସିଥିଲା । ସେ ବହୁ ପ୍ରକାର ବିଘ୍ନ ଘଟାଇଥିଲା, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ତୁ ସୁପୁତ୍ରେଣ କହୋଡେନ ଚ ଧୀମତା । କୃତ୍ଯା ହ୍ଯୁତ୍ପାଦିତା ତତ୍ର ହନନାର୍ଥଂ ସୁରେଶ୍ଵରି
ଏହା ଦେଖି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର କହୋଡ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି, ଦାନବ ନିବୃତି ପାଇଁ ଏଠାରେ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ହେ ଦେବୀ ।
ତଯା ଵୈ ନିହତୋ ଦୈତ୍ଯଃ କୋଲୋ ନାମ ମହାସୁରଃ । ତସ୍ମାତ୍ତୀର୍ଥଂ ମହଜ୍ଜାତଂ କଲୌ ଗୁପ୍ତଂ ତୁ ପାର୍ଵତି
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୋଳା ନାମକ ମହାଦାନବ ନିହତ ହେଲେ । ଏହାରୁ ଏଠାରେ ଏକ ମହାତୀର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଯାହା କଳିଯୁଗରେ ଗୁପ୍ତ ଅଛି, ହେ ପାର୍ବତୀ ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମେ ମହାପୁରାଣେ ପଂଚପଂଚାଶତ୍ସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଉତ୍ତରଖଂଡେ ଉମାମହେଶ୍ଵରସଂଵାଦେ ପିପ୍ପଲାଦତୀର୍ଥଂ ନାମ ସପ୍ତପଂଚାଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ପିପ୍ପଳାଦ ତୀର୍ଥ ନାମକ ଏକ ଶତ ପ୍ରକ୍ରମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା, ଯାହା ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶି ହଜାର ପଦ୍ୟରେ ରଚିତ ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ। ଭୂତାଲଯଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତୀର୍ଥଂ ପାପହରଂ ପଦମ୍ । ଭୂତାଲଯୋ ଵଟୋ ଯତ୍ର ଯତ୍ର ପ୍ରାଚୀ ତୁ ଚଂଦନା
ମହାଦେବ କହିଲେ: ତାପରେ ଭୂତାଳୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଏହା ଏକ ପାପ ଦୂର କରିବା ତୀର୍ଥ । ଭୂତାଳୟ ସେଠାରେ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଏବଂ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଚନ୍ଦନ ଗଛ ।
ଭୂତାଲଯେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମ୍ଯାମୁପୋଷିତଃ । ଯସ୍ତୁ କୃଷ୍ଣତିଲାନ୍ଦଦ୍ଯାନ୍ନ ସ ପ୍ରେତୋଽଭିଜାଯତେ
ଭୂତାଳୟରେ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ଦିନେ ଉପବାସ କରି ସ୍ନାନ କରି, ଯିଏ କୃଷ୍ଣ ତିଳ ଦାନ କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପ୍ରେତ ହୁଏ ନାହିଁ ।
ପିତୄନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦୁଦକୁଂଭଂ ତିଲୈଃ ସହ । ପୂର୍ଵଜାନ୍ପ୍ରେତଭାଵାତ୍ସ ମୋଚଯେନ୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ପିତୃପୂଜା ପାଇଁ ଯିଏ ତିଳ ସହିତ ଜଳକୁଂଭ ଦାନ କରେ, ସେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ କରେ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ଯସ୍ଯ ନାମ୍ନା ନରଃ ସ୍ନାତି ପ୍ରେତତ୍ଵାତ୍ସ ଵିମୁଚ୍ଯତେ । ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମଥାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲୋଦକେ
ଯାହାର ନାମରେ ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ପ୍ରଭାତରେ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ।
ତୀର୍ଥେ ଭୂତାଲଯେ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୂତାଲଯଂ ଵଟମ୍ । ଭୂତେଶ୍ଵରପ୍ରସାଦେନ ଭୂତେଭ୍ଯୋ ନ ଲଭେଦ୍ଭଯମ୍
ଭୂତାଳୟ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭୂତାଳୟ ବଟବୃକ୍ଷକୁ ଦେଖି, ଭୂତେଶ୍ୱରଙ୍କ କୃପାରେ ଭୂତମାନେ ଠାରୁ କୌଣସି ଭୟ ହୁଏ ନାହିଁ ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭୂତେଶ୍ଵରତୀର୍ଥମ୍ । ଅତସ୍ତୀର୍ଥାତ୍ପରଂ ତୀର୍ଥଂ ଘଟେଶ୍ଵରମିତି ସ୍ମୃତମ୍ । ଯତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁକ୍ତିଭାଗୀ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହି ଭୂତେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥ । ଏହି ତୀର୍ଥ ପରେ ଘଟେଶ୍ୱର ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ତୀର୍ଥ ଅଛି । ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେଖିଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।
ଯତ୍ର ସାଭ୍ରମତୀ ତୀର୍ଥଂ ଘଟୋ ଵୈ ପରମୋ ମହାନ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚୈଵ ମହାଦେଵଂ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁଠି ଅଭ୍ରମତୀ ନଦୀ ବହିଯାଏ, ସେଠାରେ ଘଟ ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ତୀର୍ଥ ଅଛି । ସେଠାରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ଵିଶେଷେଣ ପ୍ଲକ୍ଷପୂଜାଂ କରୋତି ଯଃ । ମନସାଭୀପ୍ସିତାନ୍କାମାଁଲ୍ଲଭତେ ମାନଵୋ ଭୁଵି
ସେଠାକୁ ଯିଏ ଯାଇ, ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛର ପୂଜା କରେ, ସେ ମନରେ ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୃଥିବୀରେ ପାଇଥାଏ ।
ଇତି ଘଟେଶ୍ଵରତୀର୍ଥମ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେନ୍ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵୈଦ୍ଯନାଥେତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରସ୍ତୀର୍ଥେ ଶିଵପୂଜନତତ୍ପରଃ
ଏହି ଘଟେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥ । ତାପରେ ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ବୈଦ୍ୟନାଥ ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ । ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶିବପୂଜାରେ ଲଗ୍ନ ହେବା ଉଚିତ ।
ପିତୄନ୍ସଂତର୍ପ୍ଯ ଵିଧିନା ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଵିଜଯୋ ଦେଵସଂଭୂତଃ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯଂକରଃ । ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଵିଧାନ୍କାମାନ୍ପ୍ରାପ୍ନୁଯୁସ୍ତେ ନରାଃ ସଦା 6.165.
ବିଧିବତ୍ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ । ଦେବମାନେ ଦେଇଥିବା ବିଜୟ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ । ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଲୋକମାନେ ସଦା ବିଭିନ୍ନ ଇଚ୍ଛା ପାଇଥାନ୍ତି ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ। ତତୋଗଚ୍ଛେନ୍ମହାଦେଵି ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନ୍ଯା ଗିରିକନ୍ଯଯା । ଶକ୍ରଶ୍ଚୈଵ ତଯା ସାଧ୍ଵ୍ଯା ସଂଗମଂ ଯତ୍ର ଲବ୍ଧଵାନ୍
ମହାଦେବ କହିଲେ: ତାପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ଗିରିକନ୍ୟା ଭାର୍ତ୍ରଘ୍ନୀ ଓ ଶକ୍ରଙ୍କ ସଂଗମ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ ।
ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵଂତି ନରା ନିଯତମାନସାଃ । ଦଶାନାମଶ୍ଵମେଧାନାଂ ଯତ୍ଫଲଂ ସ୍ନାନକୃଲ୍ଲଭେତ୍
ସେଠାରେ ନିୟମିତ ମନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି । ସ୍ନାନ କରି ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ସମାନ ।
ତତ୍ର ଯଃ କୁରୁତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପିଂଡାନ୍ଵୈ ତିଲଚୂର୍ଣଜାନ୍ । ପୁନାତି ପୁରୁଷୋ ଵଂଶାନ୍ସପ୍ତସପ୍ତପରାଵରାନ୍
ସେଠାରେ ଯିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତିଳ ଚୂର୍ଣ୍ଣର ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରେ, ସେ ସପ୍ତ ପୂର୍ବଜ ଓ ସପ୍ତ ପରଜ ଉତ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋତ୍ରକୁ ପବିତ୍ର କରେ ।
ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵତ୍ସ୍ନାତ୍ଵା ସଂଗମେ ଗଣନାଯକମ୍ । ନ ଵିଘ୍ନୈରଭିଭୂଯେତ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ନୈଵ ଵିହୀଯତେ
ବିଧିମତ୍ ପୂଜା କରି, ସଂଗମରେ ସ୍ନାନ କରି, ଗଣନାୟକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ବିଘ୍ନରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ନାହିଁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏ ନାହିଁ ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ। କସ୍ମିନ୍କାର୍ଯସମାରଂଭେ ସମାଯାତଃ ପୁରଂଦରଃ । ସ୍ଵର୍ଗଲୋକାଦିମଂ ଲୋକମେତଦାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ପାର୍ବତୀ କହିଲେ: କେଉଁ କାମର ଆରମ୍ଭରେ ପୁରନ୍ଦର ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ? ତୁମେ ଏହା ମୋତେ କହିବାକୁ ଉଚିତ।
ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନୀ ଚ ନଦୀ କେନ ନିରୁକ୍ତେନ ନିଗଦ୍ଯତେ । ପୁରଂଦରପୁରଂ ଦେଵ ବ୍ରହ୍ମଘୋଷନିନାଦିତମ୍ । ସଂଭାଵଯତି ଯୋଽଜସ୍ରଂ ମମ ତତ୍ସଂଗମଂ ଵଦ
ବାର୍ତ୍ରଘ୍ନୀ ନଦୀକୁ କେଉଁ ନାମରେ ଡାକାଯାଏ? ହେ ଦେବ, ପୁରନ୍ଦରର ସହରରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଘୋଷଣାର ଶବ୍ଦରେ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଏହାକୁ ସଦା ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି—ମୋତେ ସେହି ସଂଗମ ବିଷୟରେ କହ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ। ଅସ୍ମିଂଶ୍ଚୈଵ ତୁ ଭୂର୍ଲୋକେ ପ୍ରଶ୍ନୋଽଯଂ ସମଭୂତ୍ପୁରା । ଯୁଧିଷ୍ଠିରେତି ଵିଖ୍ଯାତୋ ରାଜା ଵୈ ଧାର୍ମିକୋ ମହାନ୍
ମହାଦେବ କହିଲେ: ଏହି ଭୂଲୋକରେ, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପୂର୍ବରୁ ଉଠିଥିଲା। ଏଠି ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ବଡ଼ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।
ପୃଷ୍ଟଵାନ୍ସ ତୁ ଭୀଷ୍ମାଯ ଧର୍ମିଣେ ଜ୍ଞାନରୂପିଣେ । ତେନୋକ୍ତଂ ଯତ୍ତୁ ତଦ୍ଦେଵି ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଵାଗ୍ରତଃ
ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ଜ୍ଞାନର ଆକାର ଥିଲେ। ଭୀଷ୍ମ ଯାହା କହିଥିଲେ, ହେ ଦେବୀ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମେ ସାମ୍ନାରେ କହିବି।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଦଶଵର୍ଷଶତାନି ଚ । ଵୃତ୍ରଵାସଵଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧମଭଵଲ୍ଲୋମହର୍ଷଣମ୍
ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଦଶ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି, ବୃତ୍ର ଓ ବାସବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚମତ୍କାର ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା।
ତତଃ ପରାଜିତଃ ଶକ୍ରଃ କୃତ୍ଵା ଵୃତ୍ରେଣ ସଂଵିଧମ୍ । ଅଦ୍ରୋହେ ସ ରଣଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଜଗାମ ଶରଣଂ ମମ
ତାପରେ, ଶକ୍ର ପରାଜିତ ହେଇ, ବୃତ୍ର ସହିତ ସମ୍ମତି କଲେ। କୌଣସି ଧୋକା ନ ଦେଇ, ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ମୋ ପାଖକୁ ଶରଣ ନେଇଲେ।
ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନ୍ଯା ସଂଗମେ ପୁଣ୍ଯେ ତୋଷଯାମାସ ଶଂକରମ୍ । ଅଥାଂତରିକ୍ଷେଽହଂ ଦେଵି ଦର୍ଶନଂ ଦତ୍ତଵାଂସ୍ତଦା
ବାର୍ତ୍ରଘ୍ନୀ ନଦୀର ପବିତ୍ର ସଂଗମରେ, ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। ତାପରେ, ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ଆକାଶରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲି।
ମମଗାତ୍ରାତ୍ତୁ ଯଦ୍ଭସ୍ମ ପତିତଂ କାଶ୍ଯପୀ ତଟେ । ଭସ୍ମଗାତ୍ରେତି ତତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଲିଂଗଂ ଦେଵି ଵିନିର୍ମିତମ୍
ମୋ ଶରୀରରୁ ଯେଉଁ ଭସ୍ମ କାଶ୍ୟପୀ ନଦୀର କୂଳରେ ପଡ଼ିଥିଲା, ହେ ଦେବୀ, ସେଠି 'ଭସ୍ମଗାତ୍ର' ନାମର ପବିତ୍ର ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।
ଭୂତେଶ୍ଵରଂ ଭସ୍ମଗାତ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ସଂପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ । ତସ୍ଯ ଵୈ ଦର୍ଶନାଦେଵ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ଲଯଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଭୂତେଶ୍ୱର ଭସ୍ମଗାତ୍ର ଲିଙ୍ଗକୁ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ ମାନ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୃତ୍ଵା ଯୁଗାଦିଷୁ । ତଦହଂ ସୁପ୍ରସନ୍ନୋଽଭୂଦିନ୍ଦ୍ରାଯ ସୁମହାତ୍ମନେ
ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ତାପରେ ମୁଁ ଶକ୍ର, ବଡ଼ ଆତ୍ମା ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି।