ସ ଚ ତସ୍ମିନ୍ସମୁଦ୍ଭ୍ରାଂତୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାକୃତେ ଭଯେ । ନିଲିଲ୍ଯ ବିସମଧ୍ଯେଽସୌ ସ୍ଥିତୋ ଵର୍ଷଗଣାନ୍ବହୂନ୍
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ଭୟରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସେ ଏକ ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଗଲେ ଏବଂ ବହୁ ବର୍ଷ ତାହାରେ ରହିଲେ।
ତଯା ଗୃହୀତୋ ଭୋ ଦେଵି ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟଃ ସମପଦ୍ଯତ । ତସ୍ଯା ଵ୍ଯପୋହନେ ଶକ୍ରଃ ପ୍ରଯତ୍ନଂ ଚ ଚକାର ହ
ଦେବୀ, ତାଙ୍କୁ ଧରି ନିଅ, ସେ ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇଗଲେ; ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା ପାଇଁ ଶକ୍ର ଭଲଭାବେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ନ ଶକ୍ତୋଽଭୂନ୍ମହାଦେଵି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯପୋହିତୁମ୍ । ତଯା ଗୃହୀତମାତ୍ରସ୍ତୁ ଦେଵେଂଦ୍ରୋ ନିଷ୍ଠରୂପଧୃକ୍
ମହାଦେବୀ, ଶକ୍ର ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକୁ ଦୂର କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଦେବୀ ଧରିଥିବା ସମୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଏକା ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଲେ।
ପିତାମହମୁପାଗମ୍ଯ ଶିରସା ପ୍ରତ୍ଯପୂଜଯତ୍ । ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଗୃହୀତଂ ଶକ୍ରଂ ତୁ ଦ୍ଵିଜପ୍ରଵରହତ୍ଯଯା
ସେ ପିତାମହଙ୍କୁ ଗଲେ ଏବଂ ଶିର ନମାଇ ସମ୍ମାନ କଲେ; ଶକ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାରେ ଧରାପଡିଛନ୍ତି ବୁଝିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମା ସଂଚିଂତଯାମାସ ତଦା ଵୈ ସୁରସତ୍ତମେ । ସା ଚିଂତ୍ଯମାନା ବ୍ରହ୍ମାଣମୁପଗମ୍ଯାବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ; ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଯାଇ କଥା କହିଲେ।
ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ମି ଭଗଵନ୍ଦେଵ ତ୍ଵତ୍ସକାଶଂ ହି ମାନଦ । ଯତ୍କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ମଯା ଦେଵ ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହତି
ଭଗବାନ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଛି, ଆପଣ ମାନ ଦେଇଥିବା; ମୁଁ କଣ କରିବା ଉଚିତ, ଦେବତା, ଆପଣ ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ।
ତାମୁଵାଚ ମହାଭାଗେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ପିତାମହଃ । ସ୍ଵରେଣ ମଧୁରେଣାଥ ସଂକ୍ଷେପେଣ ଯଥାତଥମ୍
ତାଙ୍କୁ ଦୟାମୟୀ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ଦେଖି, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ମଧୁର କଣ୍ଠରେ, ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ଏବଂ ସତ୍ୟ କଥା କହିଲେ—ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ବିଷୟରେ ।
ମୁଚ୍ଯତାଂ ଦେଵରାଜୋଽଯଂ ମତ୍ପ୍ରିଯଂ କୁରୁ ଭାମିନି । ବ୍ରୂହି କିଂ ତେ କରୋମ୍ଯଦ୍ଯ କାମଂ ତ୍ଵଂ କିମିହେଚ୍ଛସି
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ; ଏହା ମୋ ପାଇଁ କର । ଆଜି ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ? କଣ କରିଦେବି, କହ ।
ହତ୍ଯୋଵାଚ। ଶକ୍ରାଦପଗମିଷ୍ଯାମି ଵଚନାତ୍ତେ ନରୋତ୍ତମ । ଦେଵଦେଵ ନମସ୍ତେସ୍ତୁ ନିଵାସଂ ଚ ଦଦସ୍ଵ ମେ
ହତ୍ୟା ପାପ କହିଲା—ହେ ମହାନ ନର, ଆପଣଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବି । ହେ ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; ମୋତେ ଏକ ଥାଏ ଦିଅ ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ। ତଥେତି ତାଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ହତ୍ଯାଂ ଚାପି ପିତାମହଃ । ଉପାଯମଥ ଶକ୍ରସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାପନୋଦନେ
ମହାଦେବ କହିଲେ—'ଏହିପରି ହେଉ', ଏପରି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ ଓ ପିତାମହ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ । ତାପରେ, ଶକ୍ରଙ୍କର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ ।
ତତୋ ଵହ୍ନିଂ ସମାହୂଯ ବ୍ରହ୍ମା ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ । ଶକ୍ରହତ୍ଯା ଚତୁର୍ଥାଂଶଂ ଜାତଵେଦୋ ଗୃହାଣ ଭୋ
ତାପରେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକି, ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—'ହେ ଜାତବେଦ, ଶକ୍ରଙ୍କ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଗ୍ରହଣ କର ।'
ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ। ମମ ମୋକ୍ଷସ୍ଯ କୋ ହେତୁର୍ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାକୃତେ ପ୍ରଭୋ । ଏତଦିଚ୍ଛାମି ଵିଜ୍ଞାତୁଂ ତତ୍ତ୍ଵତୋ ଲୋକପୂଜିତ
ଅଗ୍ନି କହିଲେ—'ହେ ପ୍ରଭୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ନେଇ ମୋର ମୁକ୍ତିର କାରଣ କଣ? ଏହା ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ହେ ସମସ୍ତଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ ।'
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ। ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ଜ୍ଵଲଂତମାସାଦ୍ଯ ନ ହୋଷ୍ଯତି ନରଃ କ୍ଵଚିତ୍ । ବୀଜୌଷଧିତିଲାନଗ୍ରେ ଫଲମୂଲସମିତ୍କୁଶାନ୍
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—'ଯେ କେହି ତୁମେ ଜ୍ୱଳି ରହିବାବେଳେ ଆସିବ, ସେ କେବେ ବି ତୁମକୁ ବିଆ, ଔଷଧି, ତିଳ, ଫଳ, କନ୍ଦମୂଳ, ହୋମଦ୍ରବ୍ୟ କିମ୍ବା କୁଶ ଆଦି ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବେ ନାହିଁ ।'
ତଦୈଵ ତ୍ଯକ୍ଷତି ତ୍ଵାଂ ଚ ତତ୍ରୈଵ ଚ ନିଵତ୍ସ୍ଯତି । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ହଵ୍ଯଵାହ ଵ୍ଯେତୁ ତେ ମନସୋ ଜ୍ଵରଃ
ସେ ସମୟରେ, ସେ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଦେବ ଏବଂ ସେଠାରେ ରହିଯିବ; ହେ ହବ୍ୟବାହନ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପରେ ତୁମ ମନର ଯେ ଦୁଃଖ ଅଛି, ତାହା ଦୂର ହେଉ ।
ତତଃ ସ ପରିଜଗ୍ରାହ ତଦ୍ଵଚୋ ହଵ୍ଯକଵ୍ଯଭୁକ୍ । ପିତାମହଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ତଥା ତଦଲଭତ୍ପ୍ରିଯମ୍
ତାପରେ, ହବ୍ୟକାବ୍ୟ ଭୋକ୍ତା ଅଗ୍ନି ସେ ଆଜ୍ଞାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ପବିତ୍ର ପିତାମହ ତାହାର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ ।
ତତୋ ଵୃକ୍ଷୌଷଧିତୃଣାନ୍ଯାହୂଯ ସ ପିତାମହଃ । ଇମମର୍ଥଂ ମହାଭାଗେ ଵକ୍ତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ 6.168.
ତାପରେ, ଗଛ, ଔଷଧି ଓ ଘାସମାନୋକୁ ଡାକି, ପିତାମହ ଏହି କଥା ମହାଭାଗ୍ୟବତୀଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
ତତୋ ଵୃକ୍ଷୌଷଧିତୃଣୈସ୍ତଥୈଵୋକ୍ତଂ ଯଥାତଥମ୍ । ଵ୍ଯଥିତାନ୍ଯଗ୍ନିଵଦ୍ଦେଵି ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରୁଵନ୍
ତାପରେ, ଗଛ, ଔଷଧି ଓ ଘାସମାନେ ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିଥିଲା, ସେପରି କହିଲେ; ହେ ଦେବୀ, ଅଗ୍ନି ପରି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ ।
ଅସ୍ମାକଂ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଯାଃ କଥଯଂତଃ ପିତାମହ । ସ୍ଵଭାଵ ନିହିତା ତସ୍ମାନ୍ନ ପୁନର୍ହଂତୁମର୍ହସି
ହେ ପିତାମହ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ଆମର ଜନ୍ମସିଦ୍ଧ ଗୁଣ; ତେଣୁ ଆପଣ ଆମକୁ ପୁଣି ମାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
ଵଯମଗ୍ନିଂ ତଥା ଶୀତଂ ଵର୍ଷଂ ଚ ପଵନେରିତମ୍ । ସହାମଃ ସତତଂ ଦେଵ ତଥା ଛେଦନଭେଦନମ୍
ହେ ଦେବ, ଆମେ ଅଗ୍ନି, ଶୀତ, ବାତାସରେ ବର୍ଷା, ଏବଂ ସବୁବେଳେ କଟାଯିବା ଓ ଭାଗ ହେବା ଦୁଃଖ ସହିଥାଉ ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ। ଅକାରଣଂ ନରୋ ଯସ୍ତୁ ଯୁଷ୍ମଚ୍ଛେଦନଭେଦନମ୍ । କରିଷ୍ଯତି ମହାମୋହାତ୍ତମେଷାନୁ ପ୍ରଯାସ୍ଯତି
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—'ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଅକାରଣରେ, ମହାମୂଢ଼ତାରେ, ତୁମକୁ କାଟିବା କିମ୍ବା ଭାଗ କରିବ, ସେ ଅପରାଧ ତାଙ୍କୁ ଲାଗିଯିବ ।'
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ। ତତୋ ମହୌଷଧିତୃଣୈରୋମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ମହାତ୍ମଭିଃ । ବ୍ରହ୍ମାଣମପି ସଂପୂଜ୍ଯ ଜଗ୍ମୁଶ୍ଚାଥ ଯଥାଗତମ୍
ମହାଦେବ କହିଲେ—'ତାପରେ, ମହାନ ଗଛ, ଔଷଧି ଓ ଘାସମାନେ ଏପରି କହି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ ।'
ଆହୂଯାପ୍ସରସୋ ଦେଵସ୍ତତୋ ଲୋକପିତାମହଃ । ଵାଚା ମଧୁରଯା ପ୍ରାହ ସାଂତ୍ଵଯନ୍ନିଵ ସତ୍ତମେ
ତାପରେ, ଅପ୍ସରାମାନୋକୁ ଡାକି, ଲୋକଙ୍କର ପିତାମହ ମଧୁର କଥାରେ, ମନ ଶାନ୍ତ କରିବା ପରି, ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଇଯଂ ଵୃତ୍ରାଦନୁପ୍ରାପ୍ତା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ଵରାଙ୍ଗନାଃ । ଚତୁର୍ଥମସ୍ଯା ଭାଗଂ ଚ ମଯୋକ୍ତଂ ସଂପ୍ରତୀଚ୍ଛଥ
ହେ ସୁନ୍ଦରୀମାନେ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ବୃତ୍ରରୁ ଆସିଛି; ଏହାର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ମୁଁ ତୁମମାନେ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛି, ଏହା ଗ୍ରହଣ କର ।
ଅପ୍ସରା ଊଚୁଃ । ଗ୍ରହଣେ କୃତବୁଦ୍ଧୀନାଂ ଦେଵେଶ ତଵ ଶାସନାତ୍ । ସଂମୋକ୍ଷସମଯୋଽସ୍ମାକଂ ଚିଂତନୀଯଃ ପିତାମହ
ଅପ୍ସରାମାନେ କହିଲେ—'ହେ ଦେବେଶ, ଆପଣଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ଆମେ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; କିନ୍ତୁ, ହେ ପିତାମହ, ଆମର ମୁକ୍ତି ସମୟ ବିଚାର କରିବା ଦରକାର ।'
ପିତାମହ ଉଵାଚ। ରଜସ୍ଵଲାସୁ ନାରୀଷୁ ଯୋ ଵୈ ମୈଥୁନମାଚରେତ୍ । ତମେଷା ଯାସ୍ଯତି କ୍ଷିପ୍ରଂ ଵ୍ଯେତୁ ଵୋ ମନସୋ ଜ୍ଵରଃ
ପିତାମହ କହିଲେ: ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀଙ୍କ ସହିତ ସଂଗତି କରେ, ସେ ନାରୀ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବେ; ତୁମେ ମନର ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ। ତଥେତି ହୃଷ୍ଟମନସଃ ପ୍ରତ୍ଯୁକ୍ତା ହ୍ଯପ୍ସରୋଗଣାଃ । ସ୍ଵାନି ସ୍ଥାନାନି ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ରେମିରେ ଶୈଲଜେ ତଦା
ମହାଦେବ କହିଲେ: 'ଏହିପରି ହେଉ,' ବୋଲି ଅପ୍ସରାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ଶୈଳଜାଙ୍କ ସହିତ ଖୁସିରେ ରହିଲେ।
ତତଶ୍ଚ ଲୋକକୃଦ୍ଦେଵଃ ପୁନରେଵ ପିତାମହଃ । ଆପଃ ସଂଚିଂତଯାମାସ ତତସ୍ତାଶ୍ଚ ସମାଗମନ୍
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପିତାମହ ପୁଣିଥରେ ଜଳକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଏକଠି ହେଲେ।
ତାଶ୍ଚ ସର୍ଵାଃ ସମାଗମ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାଣମମିତୌଜସମ୍ । ଇଦମୂଚୁର୍ଵଚୋ ଦେଵି ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ପିତାମହମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ, ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳି ଦେବୀ ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏହି ଉକ୍ତି କହିଲେ।
ଇମାଃ ସ୍ମ ଦେଵ ସଂପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତ୍ଵତ୍ସକାଶମରିଂଦମ। ଶାସନାତ୍ତଵ ଦେଵେଶ ସମାଜ୍ଞାପଯ ତତ୍ପ୍ରଭୋ
ହେ ଦେବ, ଆମେ ତୁମ ଆଦେଶରେ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛୁ। ଦେବେଶ୍ୱର, ଆମକୁ ଆଦେଶ ଦିଅ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ। ଇଯଂ ଵୃତ୍ରାଦନୁପ୍ରାପ୍ତା ପୁରୁହୂତଂ ଭଯାନକା । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ଚତୁର୍ଥାଂଶଂ ଯୂଯମସ୍ଯାଃ ପ୍ରତୀଚ୍ଛଥ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏହି ଭୟଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା, ଯାହା ବୃତ୍ରରୁ ଆସିଛି, ସେଟି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଲାଗିଛି। ତୁମେ ସେଥିରୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଗ୍ରହଣ କର।