ਵੈਦਿਕ ਯਜਨ ਅਤੇ ਰੀਤੀਆਂ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਰੀ ਨੇ ਬਲੀਦਾਨ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਮਾਹਾਨ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਜੋ ਸਾਰਥਕ ਅਤੇ ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮੂਲ ਨਿਵਾਂ ਰਚੀ ਗਈ। ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ, ਜਦੋ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਵੈ-ਭੂ ਨੇ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕਮਲ-ਖਜਾਨਾ ਰਚਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਤਪस्या ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਂ ਦੈਤ—ਮਧੂ—ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੈਤ—ਕੈਟਭ—ਜਨਮਿਆ; ਦੋਵੇਂ ਰਜਸ ਅਤੇ ਤਮਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਬਣ ਗਈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਚਮਕਦਾਰ, ਡਰਾਉਣੇ, ਸਫੈਦ ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਸਤਕ ਉੱਚੇ, ਮੁਕੁਟ ਅਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਚਮਕਦਾਰ ਬਾਂਹ-ਬਾਂਹ ਅਤੇ ਕੰਗਣ ਪਹਿਨੇ, ਚੌੜੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਠੋਸ, ਜੀਵੰਤ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਚੱਲਦੇ, ਨਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੇ, ਗੂੰਜੇ ਹੋਏ ਬਾਂਹ-ਕੰਗਣ ਪਹਿਨੇ, ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਅਤੇ ਹਲਚਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ churn ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਧੂ-ਸlayer ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਉਹ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਦੋਵੇਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਟਹਿਲਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਮਨ-ਜਨਮ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਂ ਦੈਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਏ। ਬੁਰੇ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਇੱਛੁਕ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਕਮਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠੇ, ਸਫੈਦ ਪੱਗ ਪਹਿਨੇ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ?" "ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਮੂੜਤਾ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਇੱਥੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਰੱਖੇ ਬੈਠੇ ਹੋ; ਆਓ, ਯੁੱਧ ਕਰੋ—ਸਾਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੋ, ਹੇ ਕਮਲ-ਜਨਮ!" "ਸਾਨੂੰ, ਸਰਵੋਤਮ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ?" "ਕੌਣ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਕੌਣ ਤੁਹਾਡਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ?" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ।" "ਉਸ ਤੋਂ ਮੈਂ ਜਨਮਿਆ; ਮੈਨੂੰ ਰਚਨਹਾਰ ਜਾਣੋ।" ਮਧੂ ਅਤੇ ਕੈਟਭ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ।" "ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ, ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਅੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਰਜਸ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਰਜਸ ਅਤੇ ਤਮਸ ਦੇ ਬਣੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੇ ਹਾਂ।" "ਅਸੀਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨੂੰ ਢਕਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਜੈਯ ਹਾਂ; ਸੰਸਾਰ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਅਸੀਂ ਧਨ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਯਜਨ, ਸਾਰੀ ਮਿਲਕਤ ਹਾਂ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਮਸਤ, ਭਾਗ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਹਾਂ।" "ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਤੁਸੀਂ ਹਾਰ ਗਏ ਸੀ।" "ਉਹ ਗੁਣ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸਤਵ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ; ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਤਵ ਹੈ।" "ਜੋ ਰਜਸ ਅਤੇ ਤਮਸ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮੂਲ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਤਵਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਜਨਮਦੇ ਹਨ।" "ਉਹੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ; ਫਿਰ, ਜਦ ਦੇਵਤਾ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ, ਕਈ ਯੋਜਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ—" "ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ; ਫਿਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਖਿੱਚੇ ਗਏ।" "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਦੋ ਮੋਟੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਟਹਿਲਦੇ; ਫਿਰ, ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਬੋਲਿਆ।" "ਦੋਵੇਂ, ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ, ਪਦਮਨਾਭ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਕਹਿੰਦੇ: 'ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮੂਲ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਸ਼ ਹੋ।'" "ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਬੁੱਧਿ ਦਾ ਮੂਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਦੇ ਫੇਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜੋ ਸੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ; ਤੁਸੀਂ ਅਟੱਲ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਹੋ—ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਹੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ? ਤੁਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਯੁ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁਕੀ—ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?" ਮਧੁਕੈਟਭ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਸਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਮੌਤ ਦੇ ਦੋ; ਅਤੇ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਤਪਸਵੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਲਈ, ਇਹ ਹੋਵੇ; ਕਲੀ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ; ਮੈਂ ਇਹ ਸੱਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਦੋ ਮਹਾਂ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਕਾਜਲ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਰਜਸ ਅਤੇ ਤਮਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਆਪਣੇ ਰਾਨਾਂ 'ਤੇ ਪੀੜ ਕੇ, ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ—ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਜਾਣਨਹਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਕਮਲ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਬਾਂਹ ਉੱਚੀਆਂ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਭਾਰੀ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਹਜ਼ਾਰ-ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਬੋਲੇ। ਫਿਰ, ਨਾਰਾਯਣ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਉੱਥੇ ਆਇਆ, ਯੋਗ ਦੇ ਮਹਾਂ ਆਚਾਰਯ ਵਜੋਂ। ਕਪਿਲ, ਸਾਂਖਿਆ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਉੱਤਮ ਆਚਾਰਯ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁੱਤਰ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਂ ਆਤਮਾ, ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ, ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਉੱਚ-ਨੀਚ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਿਕਾਰਿਤ, ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਆਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵੈਦ ਵਿੱਚ ਉਲਲੇਖ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।