ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਭृਗੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਦਾ । ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਭਾਗੇ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਵਿਧਿਮਥਾਕਰੋਤ੍
ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਾਯਤਰੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਦীক্ষਾ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਯਾਵਦ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਵਿਧਿਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਧੇਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਵਿਧਾਨਤਃ । ਤਾਵਦਭ੍ਯਾਯਯੌ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਵਰਾ ਯਜ੍ਞਸ੍ਥਲੇ ਨृਪ
ਜਦ ਉਹ ਦীক্ষਾ ਦੀ ਰਸਮ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਵਾ ਯਜਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਆ ਗਈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਤਤਸ੍ਤਾਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹ । ਸਪਤ੍ਨੀਰ੍षਾਪਰਾ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਸ੍ਵਰਾ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ, ਗਾਯਤਰੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਖ ਕੇ, ਸਵਾ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਹਪਤਨੀ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਸ੍ਵਰੋਵਾਚ। ਅਪੂਜ੍ਯਾ ਯਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪੂਜ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮਃ । ਤ੍ਰੀਣਿ ਤਤ੍ਰ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਂ ਮਰਣਂ ਭਯਮ੍
ਸਵਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜਿੱਥੇ ਅਪੂਜਿਆ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੂਜਿਆ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਉਣਗੀਆਂ: ਅਕਾਲ, ਮੌਤ ਤੇ ਡਰ।'
ਮਮਾਸਨੇ ਕਨਿष੍ਠੇਯਂ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇ ਜਡੀਭੂਤਾ ਨਾਨਾਰੂਪਾ ਭਵਿष੍ਯਥ
'ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਅਸਨ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮੂਰਖ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਵੋਗੇ।'
ਇਦਂ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਭਾਗੇ ਹ੍ਯੁਪਵਿष੍ਟਾ ਮਦਾਸਨੇ । ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕੈਃ ਸਦਾऽਦृਸ਼੍ਯਾ ਤਨੁਰ੍ਵਹਤੁ ਨਿਮ੍ਨਗਾ
'ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਮੇਰੇ ਅਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਹੇ ਤੇ ਦਰਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਵੇ।'
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ। ਤਤਸ੍ਤਚ੍ਛਾਪਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਕਂਪਿਤਾ ਤਦਾ । ਸਮੁਤ੍ਥਾਯਾਸ਼ਪਦ੍ਦੇਵੈਰ੍ਵਾਰ੍ਯਮਾਣਾਪਿ ਤਾਂ ਸ੍ਵਰਾਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ, ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਾਯਤਰੀ ਕੰਬ ਗਈ; ਉਠ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਸਵਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਤਵ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਮਾਪ੍ਯੇष ਤਥਾ ਖਲੁ । ਵृਥਾਸ਼ਪਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਂ ਭਵ ਤ੍ਵਮਪਿ ਨਿਮ੍ਨਗਾ
'ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਵੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਵੀ ਦਰਿਆ ਬਣ ਜਾ।'
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ। ਤਤੋ ਹਾਹਾਕृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਿਵਵਿष੍ਣੁਮੁਖਾਃ ਸੁਰਾਃ । ਤਦਾ ਲੋਕਤ੍ਰਯਂ ਹ੍ਯੇਤਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਚੀਖ ਪਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤਬਾਹੀ ਹੋਣੀ ਸੀ।
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ । ਦੇਵਿ ਸਰ੍ਵੇ ਵਯਂ ਸ਼ਪ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾਧੁਨਾ । ਯਦਿ ਸਰ੍ਵੇ ਜਡੀਭੂਤਾ ਭਵਿष੍ਯਾਮੋऽਤ੍ਰ ਨਿਮ੍ਨਗਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ, ਹੁਣ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਭ ਇੱਥੇ ਮੂਰਖ ਤੇ ਦਰਿਆ ਬਣ ਗਏ, ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?'
ਤਦਾ ਲੋਕਤ੍ਰਯਂ ਹ੍ਯੇਤਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਅਵਿਵੇਕਃ ਕृਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਾਪੋऽਯਂ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਬੇ-ਫ਼ਰਕ਼ੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਮੁੜ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।
ਸ੍ਵਰੋਵਾਚ। ਨਾਰ੍ਚਿਤੋ ਹਿ ਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਯਜ੍ਞਾਦੌ ਯਤ੍ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਘ੍ਨਂ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਤ੍ਕ੍ਰੋਧਜਮਿਦਂ ਖਲੁ
ਸਵਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਯਜਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 'ਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨਾਪਿ ਮਦ੍ਵਚਨਂ ਹ੍ਯੇਤਦਸਤ੍ਯਂ ਜਾਯਤੇ ਖਲੁ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੈਰ੍ਜਡੀਭੂਤਾ ਯੂਯਂ ਭਵਤ ਨਿਮ੍ਨਗਾਃ
ਮੇਰੇ ਬੋਲ ਕਦੇ ਝੂਠੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਮੰਦੇ ਹੋ ਕੇ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵਹੋ।
ਆਵਾਮਪਿ ਸਪਤ੍ਨ੍ਯੌ ਚ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ਾਭ੍ਯਾਮਪਿ ਨਿਮ੍ਨਗੇ । ਭਵਿष੍ਯਾਵੋऽਤ੍ਰ ਵੈ ਦੇਵਾਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਭਿਮੁਖਾਵਹੇ
ਅਸੀਂ ਦੋਨੋ, ਜੋ ਸਹੇਲੀਆਂ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਨਦੀਆਂ ਬਣ ਕੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹਾਂਗੀਆਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਜਡੀਭੂਤਾਭਵਨ੍ਨਦ੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੈਰੇਵ ਤਦਾ ਨृਪ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਮੰਦੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਦੀਆਂ ਬਣ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਰਭੂਤ੍ਕृष੍ਣ ਵੇਣ੍ਯਾ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕਕੁਦ੍ਮਿਨੀਗਂਗਾ ਪृਥਗੇਵਾਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਬਣਿਆ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵੇਣੀ ਨਦੀ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਕੁਦਮੀਨੀ-ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਣੇ।
ਦੇਵਾ ਸ੍ਵਾਨਪਿਤਾਨਂਸ਼ਾਨ੍ਜਡੀਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ । ਸਹ੍ਯਾਦ੍ਰਿਸ਼ਿਖਰੇਭ੍ਯਸ੍ਤਾਃ ਪृਥਗਾਸਨ੍ਸੁਨਿਮ੍ਨਗਾਃ
ਸਿਆਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਦਾ ਕਰਕੇ, ਸਹਿਆਦ੍ਰੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੰਗੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ।
ਦੇਵਾਂਸ਼ੈਃ ਪੂਰ੍ਵਵਾਹਿਨ੍ਯੋ ਬਭੂਵੁਃ ਸਰਿਤਾਂ ਵਰਾਃ । ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਚ ਸ੍ਵਰਾ ਚੈਵ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਭਿਮੁਖੇ ਤਦਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਦੀਆਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹੀਆਂ; ਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਤੇ ਸਵਰਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹੀਆਂ।
ਯੋਗੇਨਾਭਵਤਾਂ ਨਦ੍ਯੌ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਤਿ ਪ੍ਰਥਾਂ ਗਤੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ੍ਥਾਪਿਤੌ ਤਤ੍ਰ ਯਜ੍ਞੇ ਹਰਿਹਰਾਵੁਭੌ
ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਦੋਨੋ ਨਦੀਆਂ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਤੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਮਹਾਬਲਾਤਿਬਲਿਨੌ ਨਾਮ੍ਨਾ ਦੇਵੌ ਬਭੂਵਤੁਃ । ਤਯੋਰ੍ਨਦ੍ਯੋਸ੍ਤੁ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਹਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮੋ ਨृਪ । ਯਯੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੈਸ੍ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਚਾਪਗਾਃ
ਦੋਨੋ ਦੇਵਤਾ, ਵੱਡੀ ਤੇ ਵਧੀਕ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਬਣ ਗਏ; ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੋਨੋ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਨਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ, ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਟਿਕੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।
ਕृष੍ਣੋਦ੍ਭਵਂ ਪਾਪਹਰਂ ਪਰਂ ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਵਯਤੇ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ । ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਕਲਾਕ੍ਰਿਯਾਪਿ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਨਾਨਸਮੁਦ੍ਭਵਂ ਫਲਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਹੈ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸਤ੍ਯ ਭਾਮਾਸਂਵਾਦੇਕृष੍ਣਾਵੇਣ੍ਯਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨੋਨਾਮ ਏਕਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਅੰਗ ਵਿੱਚ, ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਵੇਣੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਗਿਆਰਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ। ਮਾਘਸ੍ਨਾਨਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਭਾਗਵਤੋਤ੍ਤਮ । ਤ੍ਵਤ੍ਸਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤੋ ਮਹਾਮਤੇ
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਗਵਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਭਗਤ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ।
ਚਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥੇ ਹਰਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਚ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ । ਯਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਮਾਘਸ੍ਨਾਨੇਨ ਤਤ੍ਫਲਮ੍
ਚਕਰਤੀਰਥ 'ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ਸ਼ਾਂਤਮਨਾਃ ਸਦਾਚਾਰੇਣ ਸਂਯੁਤਃ । ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰੋਤਿ ਯੋ ਮਾਘੇ ਸਂਸਾਰੀ ਨ ਭਵੇਤ੍ਪੁਨਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਨਾਲ, ਮਾਘ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ। ਸ਼ੂਕਰਸ੍ਯ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਥਯਿष੍ਯੇ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ । ਯਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਂ ਮਮ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸ਼ੂਕਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਦਾ ਸਾਥ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਕृष੍ਣਃ ਸਤ੍ਯਾਯੈ ਬਹੁਧਾ ਜਗੌ । ਤਦਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁਧ੍ਵਂ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸਤਿਆ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਗਾਇਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਆਂ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ। ਪਂਚਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਸ਼ੂਕਰੇ ਹਰਿਮਂਦਿਰੇ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਵਸਤਿ ਯੋ ਜੀਵੋ ਗਰ੍ਦਭੋऽਪਿ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ੂਕਰ, ਜੋ ਪੰਜ ਜੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ, ਭਾਵੇਂ ਗਧਾ ਹੋਵੇ, ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰੀਣਿ ਹਸ੍ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਹਸ੍ਤਸ਼ਤਾਨਿ ਚ । ਤ੍ਰਯੋ ਹਸ੍ਤਾ ਸ਼ੂਕਰਸ੍ਯ ਪਰਿਮਾਣਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਤੀਨ ਹਜ਼ਾਰ ਹੱਥ, ਤੀਨ ਸੌ ਹੱਥ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਹੱਥ — ਇਹ ਸ਼ੂਕਰ ਦਾ ਮਾਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੋऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕੁਰੁਤੇ ਤਪਃ । ਤਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਹਰਾਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਸ਼ੂਕਰੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰੇ, ਉਹ ਫਲ ਸ਼ੂਕਰ ਵਿੱਚ ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।