ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚ ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਚ ਸ਼ृਣੁष੍ਵੈਕਮਨਾ ਮਮ। ਮਲਪਂਕਧਰਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਸ਼ੌਚਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਦ ਤੇ ਮੈਲ ਨਾਲ ਲਿਪਟੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੱਚ ਤੇ ਸੁੱਚਤਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਨ।
ਦਂਤਕੁਂਤਲਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵਪੁषੋ ਮਲਸਂਚਯਾਃ। ਗृਹਪੀਠਾਦਿਪਾਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਕृਚ੍ਛੌਚਂ ਨ ਰੋਚਤੇ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੰਦ, ਵਾਲ ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਮੈਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਬੈਠਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਜਾਂ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਸਾਫ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸੁਖਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਵਿਸ਼ਂਤਿ ਕਾਨਨੇ ਦ੍ਰੁਤਂ। ਵਿਘਸੋਚ੍ਛਿष੍ਟਪੂਤੀਨਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਣੇਭਿਰਤਾ ਭੁਵਿ
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀਆਂ, ਜਲਦੀ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੜਿਆ ਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਨ੍ਨਪਾਨਂ ਚ ਸ਼ਯਨਮਨ੍ਧਕਾਰੇषੁ ਰੋਚਤੇ। ਕਦਾਚਿਤ੍ਸ੍ਵਸ੍ਥਤਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਤਾਤਨੌ
ਅੰਨ-ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨਰਲੋਕੇषੁ ਪ੍ਰੇਤਾਨਾਮੀਦृਸ਼ਂ ਕਿਲ। ਹਿਤਾਹਿਤਂ ਨ ਜਾਨਂਤਿ ਮਿਤ੍ਰਾਮਿਤ੍ਰਂ ਗੁਣਾਗੁਣਮ੍
ਇਹੀ ਲਕੜ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਰੇ ਹੋਇਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਉਹ ਚੰਗਾ-ਮੰਦਾ, ਮਿੱਤਰ-ਵੈਰੀ ਜਾਂ ਗੁਣ-ਅਵਗੁਣ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ।
ਪਾਪਪੁਣ੍ਯਾਦਿਕਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਦੇਵਦ੍ਵਿਜਾਰ੍ਚਨਂ। ਅਰਿਮਿਤ੍ਰਮੁਦਾਸੀਨਂ ਨ ਵਿਂਦਂਤਿ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਪ-ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ, ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਵੈਰੀ, ਮਿੱਤਰ ਜਾਂ ਅਣਪਛਾਤੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਮਰ੍ਤ੍ਯਸ੍ਥਾਃ ਪਸ਼ਵਸ੍ਤੇ ਚ ਜ੍ਞਾਯਂਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਸਂਮਤੈਃ। ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਨਾਨਾਤ੍ਵਭਾਵਾਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰਮਂਤਿ ਚ ਮृषਾ ਭੁਵਿ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਬੁੱਧੀ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਦ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਝੂਠੇ ਹੀ ਫਿਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਕ੍ਸ਼ਰੂਪਾ ਨਰਾਸ੍ਤੇ ਚ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਬਹਿष੍ਕृਤਾਃ। ਏषਾਂ ਭੇਦਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਯਕਸ਼ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੇਦ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਵਿਜਾਤਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇषੁ ਪਾਪਸ੍ਯੈਵਾਨੁਰੂਪਤਃ। ਮਲੀਮਸ ਭੁਵਿਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਨਾਗਰਂ ਛਦ੍ਮਰੂਪਿਣਂ
ਜੋ ਪਾਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜੰਮੇ, ਗੰਦੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਤੇ ਝੂਠੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਵਿਘਸਾਦਿਪ੍ਰਭੋਕ੍ਤਾਰਂ ਕਾਕਮਾਹੁਰ੍ਮਨੀषਿਣਃ। ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਨਿਰਤਃ ਪਾਪਃ ਕੁਕੁਰਃ ਪੂਤਿਸਂਪ੍ਰਿਯਃ
ਜੋ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਆਦਿ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਣੇ ਕਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਮੰਨ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਖਾਂਦੇ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਕੁੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੰਦੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਸ੍ਸਰ੍ਵਗृਹ੍ਯੇषੁ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਭਕ੍ਸ਼੍ਯਸਜੀਵਨਃ। ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਪਸ਼੍ਵਾਦਿਯੋਨੀਨਾਂ ਕੁਲੇषੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸਂਭਵਾਃ
ਜੋ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਖਾਣ ਯੋਗ ਤੇ ਨਾ-ਖਾਣ ਯੋਗ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਸ਼ੂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਨੋ ਵਿਗृਹ੍ਯ ਹਸ੍ਤੇਨ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾਨਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਣਪ੍ਰਿਯਾਃ। ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍ਸੂਕਰਾਣਾਂ ਚ ਤਥਾ ਚ ਰਣਯੋਧਿਨਾਂ
ਕੁੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸੂਰਾਂ ਅਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚ।
ਪੋषਣੇ ਭਕ੍ਸ਼ਣੇ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਪੂਤਿਗਰ੍ਹ੍ਯੇष੍ਵਸਾਧੁषੁ। ਪਰ੍ਵਤੇਕਰਣਾਦ੍ਵਹ੍ਨੇਃ ਕਾष੍ਠਸਂਚਯਸਂਗ੍ਰਹੇ
ਉਹ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ, ਗੰਦੇ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤਯੋਗ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ, ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਅੱਗ ਲਈ ਲੱਕੜ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ।
ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਸ੍ਤੇ ਸਦਾ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਭਯਾਕੁਲਾਃ। ਲੋਕਾਨਾਂ ਨष੍ਟਧਰ੍ਮੇ ਚ ਸਦਾ ਸ਼ੌਚਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੀ ਸਮਝੋ, ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਧਰਮ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
ਕੁਲੀਨਾਨਾਂ ਤਦਾ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਚ ਦਸ੍ਯਵਃ। ਤੇषਾਂ ਸਂਸਰ੍ਗਤੋਨ੍ਯੇ ਚ ਸਂਬਂਧਾਦਨ੍ਨਭੋਜਨਾਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਚੰਗੀ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕ ਲੁੱਟੇਰੇ ਬਣ ਜਾਣਗੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ, ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋੜਨ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਮੈਥੁਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਯੋषਾਸੁ ਤਦ੍ਭਾਵਂ ਤੁ ਵ੍ਰਜਂਤਿ ਤੇ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਜਨਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਦੁਃਖਰੋਗਪ੍ਰਤਾਪਿਤਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਉਹੀ ਸੁਭਾਵ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੁੱਖ ਤੇ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਨ ਪਰਾਮੂਢਾਃ ਸਦਾ ਰਾਜਪ੍ਰਪੀਡਿਤਾਃ। ਤਤ੍ਰਾਸਤ੍ਯੇਰਤਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ੌਚਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਅਨਾਜ ਦੀ ਕਮੀ ਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਮੂਰਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਤੰਗ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਲੋਕ ਝੂਠ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਸਾਰੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ।
ਨ ਸ਼੍ਰੂਯਂਤੇ ਜਨੈਰੇਵ ਪੁਰਾਣਾਗਮਸਂਹਿਤਾਃ। ਮਦ੍ਯਮਾਂਸਪ੍ਰਿਯਾਃ ਪਾਪਾਸ੍ਸਰ੍ਵਭਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਸੁਦਾਰੁਣਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਆਗਮ ਗ੍ਰੰਥ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ; ਪਾਪੀ, ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਾਰੁਣਾਚਾਰਨਿਰਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਛਲਪਰਾਯਣਾਃ। ਨ ਪੁष੍ਣਂਤਿ ਸੁਤਾਸ੍ਤਾਤਂ ਪ੍ਰਸੁਵਂ ਚ ਗੁਰੂਨਪਿ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ; ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਪਿਉ, ਮਾਂ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਨ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਂਤਿ ਵੈ ਭृਤ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਗੁਣਸ਼ਾਲਿਨਮ੍। ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਨ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛ੍ਵਸ਼ੁਰੌ ਚ ਸ੍ਵਮਾਤਰਃ
ਨੌਕਰ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਸੱਸਰੇ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਵੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ।
ਨਿਤ੍ਯਕष੍ਟਾ ਨਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਲਹਸ਼੍ਚ ਗृਹੇ ਗृਹੇ। ਨृਪਾ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾਃ ਸੁਰਾਪਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਮਂਤ੍ਰਿਪੁਰੋਹਿਤਾਃ
ਉਥੇ ਲੋਕ ਸਦਾ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ-ਝਗੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਵੀ ਅਣਪੜ੍ਹੇ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਹਨ।
ਮਨੁष੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਬਲਿਸ੍ਤੇषਾਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯੈਰ੍ਮਾਂਸੈਰ੍ਨਿਰਾਮਿषਃ। ਪਾषਂਡਾਯਾਸਯੋਗੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਧਾਨਾ ਗੁਣਵਾਰ੍ਤਯੋਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ, ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਮਾਸ ਤੋਂ, ਤੇ ਜੋ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਮੁੱਖ ਲੋਕ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੱਲ ਲਾਭ ਤੇ ਸੁਭਾਵਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਧਨਿਕੈਃ ਕੋਕਿਲੈਰ੍ਮਂਦੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤੈਸ੍ਤੁ ਮਹੀਤਲਮ੍। ਤਤੋਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਾ ਮੂਢਾ ਵਨੇ ਵਾ ਨਗਰੇषੁ ਚ੫੦ 1.76.
ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਧਨੀਆਂ, ਮੰਦੇ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਕੋਇਲ ਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੂਰਖ ਪ੍ਰੇਮੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਸਮਸ਼੍ਨਂਤਿ ਮਤ੍ਸ੍ਯਮਾਂਸਾਦਿਕਂ ਨਰਾਃ। ਵਨੇ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਭੁਂਜਤੇ ਚਾਨੁਪਾਪਕਮ੍
ਲੋਕ ਚੰਗਾ ਮੰਦਾ, ਜੋ ਮਿਲੇ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੱਛੀ ਮਾਸ ਆਦਿਕ ਵੀ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੂਜੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਵੀ ਉਹ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਭਕ੍ਤਿਮਂਤਂ ਪਸ਼ੁਂ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਸਰ੍ਵੇ ਯਾਂਤ੍ਯਪੁਨਰ੍ਭਵਮ੍। ਪਾਤਯਂਤਿ ਪਿਤॄਨ੍ਪਾਪਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਪੂਰ੍ਵਦੇਵਕਾਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਪਾਪੀ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਡੁੱਬਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰਵਜ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤੇ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਯੇ ਚ ਮੁਰ੍ਤ੍ਯਕਾ ਗੁਹ੍ਯਕਾ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਏਤੇ ਚਾਵਿਨਯਪ੍ਰੀਤਾ ਨ ਦੇਵਾ ਨ ਚ ਮਾਨੁषਾਃ
ਜੋ ਪਿਸਾਚ, ਰਾਖਸ, ਮੁਰਤਕ ਤੇ ਗੁਪਤ ਜੀਵ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਬੇਅਦਬੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾ ਮਨੁੱਖ।
ਸਂਜਯ ਉਵਾਚ-। ਕਥਂ ਚ ਮਰ੍ਤ੍ਯਭਾਵੇषੁ ਲਕ੍ਸ਼ਂਜਾਨਂਤਿਤਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾਃ। ਏਤਂ ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਨਾਥ ਦੂਰੀਕੁਰੁ ਤਤਸ੍ਤਤਃ
ਸੰਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ? ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰੋ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ-। ਕृਤਪਾਪਾਨੁਰੂਪਾਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿष੍ਵਨ੍ਯਜਾਤਿषੁ। ਅਸੁਰਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਪ੍ਰੇਤਾਃ ਸ੍ਵਭਾਵਂ ਨ ਤ੍ਯਜਂਤਿ ਤੇ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸੁਰ, ਰਾਖਸ ਤੇ ਪ੍ਰੇਤ ਦੂਜੇ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਪਣਾ ਸੁਭਾਵ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।
ਜਾਤਾ ਯੇ ਚਾਸੁਰਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਸਦਾਤੇ ਕਲਹੋਤ੍ਸੁਕਾਃ। ਕੁਹਕਾਃ ਕਚ੍ਚਰਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾਃ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਭੁਵਿ
ਜੋ ਅਸੁਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਠੱਗ, ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਕਠੋਰ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਖਸ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਨੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾਦਿਕਂ ਦਾਨਂ ਤਥਾ ਦੇਵਾਰ੍ਚਨਂ ਭੁਵਿ। ਉਗ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ਧਨਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਭੁਞ੍ਜਂਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਜੋ ਦਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।