ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਯੋऽਰ੍ਚਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਾਜਿਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ । ਮੁਨਿਪੁष੍ਪਕृਤਾਂ ਮਾਲਾਂ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ
ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਮুনি ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਮਾਲਾ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵੇਂਦ੍ਰੋऽਪਿ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕੁਰੁਤੇ ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਕਥਾਮ੍ । ਗਵਾਮਯੁਤਦਾਨੇਨ ਯਤ੍ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਗੁਹ
ਹੇ ਮুনি ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਗੁਹਾ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਮੁਨਿਪੁष੍ਪੇਣ ਚੈਕੇਨ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਲਭਤੇ ਫਲਮ੍ । ਕੌਸ੍ਤੁਭੇਨ ਯਥਾ ਪ੍ਰੀਤੋ ਯਥਾ ਚ ਵਨਮਾਲਯਾ
ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮুনি ਦੇ ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਜਾਂ ਵਨਮਾਲਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤੁਲਸੀਦਲੇਨ ਸਂਪ੍ਰੀਤਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਚ ਤਥਾ ਹਰਿਃ । ਸਿਊ!ਤ ਉਵਾਚ। ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਵਨਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਂ ਭਕ੍ਤਿਤਤ੍ਪਰਮ੍
ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਤਲਸੀ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਰਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਊਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਦੇਖ ਕੇ।
ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ਮਹਾਦੇਵੋ ਵृषਧ੍ਵਜਃ । ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ। ਸ਼ृਣੁ ਦੀਪਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਸ਼ਿਖਿਵਾਹਨ
ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸ਼ਿਖਿਵਾਹਨ, ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ।
ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਵਾਂਚ੍ਛਂਤਿ ਸਦਾ ਪਿਤृਗਣੈਰ੍ਵृਤਾਃ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਕੁਲੇऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪਿਤृਭਕ੍ਤਃ ਸੁਪੁਤ੍ਰਕਃ
ਪਿਤਰਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਇਹ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਦੀਪਦਾਨੇਨ ਯਸ੍ਤੋषਯਤਿ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ । ਘृਤੇਨ ਦੀਪਕੋ ਯਸ੍ਯ ਤਿਲਤੈਲੇਨ ਵਾ ਪੁਨਃ
ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੀਵਾ ਘੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ।
ਜ੍ਵਲਤੇ ਯਸ੍ਯ ਸੇਨਾਨੀਰਸ਼੍ਵਮੇਧੇਨ ਤਸ੍ਯ ਕਿਮ੍ । ਤੇਨੇष੍ਟਂ ਕ੍ਰਤੁਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਕृਤਂ ਤੀਰ੍ਥਾਵਗਾਹਨਮ੍
ਹੇ ਸੈਨਾਨੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਸਨਾਨ ਕਰ ਲਏ।
ਦੀਪਦਾਨਂ ਕृਤਂ ਯੇਨ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕੇਸ਼ਵਾਗ੍ਰਤਃ । ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪੁਤ੍ਰ ਪਂਚਦਿਨਾਨਿ ਚ
ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਲਈ।
ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਤੇषੁ ਯੋ ਦਤ੍ਤੇ ਦੀਪਂ ਸੋऽਕ੍ਸ਼ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪਰੈਰ੍ਦਤ੍ਤਂ ਦੀਪਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਾਲ੍ਯ ਮੂषਿਕਾ
ਉਹ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਟੱਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਗਾਇਆ ਗਿਆ ਦੀਵਾ, ਚਾਹੇ ਚੂਹਾ ਹੀ ਜਗਾਵੇ।
ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮਵਾਪ ਸਾ । ਲੁਬ੍ਧਕੋऽਪਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਮਾਨਵ ਜਨਮ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਚੌਦ੍ਹਵੀਂ ਨੂੰ ਇਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ।
ਨਿਰ੍ਭਕ੍ਸ਼ਃ ਪਰਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਜਗਾਮ ਸਃ । ਸ਼੍ਵਪਾਕਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਾਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯਾ ਦੀਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰੈਃ ਕृਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਵਧੀਆ ਅਵਸਥਾ ਪਾਈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਕ ਔਰਤ ਨੇ, ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਲੀਲਾਵਤੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਗੋਪਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦਮਾਵਸ੍ਯਾਂ ਪੂਜਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਿਣਃ
ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਲੀਲਾਵਤੀ ਨਾਮ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਟੱਲ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ। ਇਕ ਗੋਪ ਨੇ, ਅਮਾਵਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਰੰਗਧਾਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇਖੀ।
ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਜਯੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਰਾਜੇਸ਼੍ਵਰੋऽਭਵਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੀਪਾਃ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਰਾਤ੍ਰਾਵਸ੍ਤਮਤੇ ਰਵੌ
ਬਾਰ-ਬਾਰ 'ਜੈ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਰਾਜਾ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਤਕ ਦੀਵੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਗृਹੇषੁ ਸਰ੍ਵਗੋष੍ਠੇषੁ ਸਰ੍ਵੇष੍ਵਾਯਤਨੇषੁ ਚ । ਦੇਵਾਲਯੇषੁ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇषੁ ਸਰਸ੍ਸੁ ਚ
ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਗੋਸ਼ਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿੱਚ।
ਘृਤਾਦਿਨਾ ਸ਼ੁਭਾਰ੍ਥਾਯ ਯਾਵਤ੍ਪਂਚਦਿਨਾਨਿ ਚ । ਪਾਪਿਨਃ ਪਿਤਰੋ ਯੇ ਚ ਲੁਪ੍ਤਪਿਂਡੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਤੇਪਿ ਯਾਂਤਿ ਪਰਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਦੀਪਦਾਨਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਤਃ
ਘੀ ਆਦਿ ਸ਼ੁਭ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਲਈ। ਪਾਪੀ ਪਿਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿੰਡ-ਉਦਕ ਦੀ ਰੀਤ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਦੀਪ ਗਂਧ ਧਾਤ੍ਰੀ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨੋ ਨਾਮ ਏਕਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਚਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਕਰਤਿਕ ਮਹਾਤਮ ਦੇ 'ਦੀਵਾ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਧਾਤ੍ਰੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇਕ-ਇਕ-ਵਿੰਸ਼-ਅਧਿਕ-ਸ਼ਤ-ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯ ਉਵਾਚ। ਦੀਪਾਵਲਿਫਲਂ ਨਾਥ ਵਿਸ਼ੇषਾਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਸਾ ਤੁ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਾ ਦੇਵਤਾ ਭਵੇਤ੍
ਕਰਤਿਕੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਨਾਥ, ਹੁਣ ਦਿਪਾਵਲੀ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸੋ। ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਦੇਵੀ ਕੌਣ ਹੈ?
ਕਿਂ ਚ ਤਤ੍ਰ ਭਵੇਦ੍ਦੇਯਂ ਕਿਂ ਨ ਦੇਯਂ ਵਦ ਪ੍ਰਭੋ । ਪ੍ਰਹਰ੍षਃ ਕੋऽਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਃ ਕ੍ਰੀਡਾ ਕਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਥੇ ਕੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇੱਥੇ ਕਿਹੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਖੇਡ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਹੈ?
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਸ੍ਕਂਦਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਕਾਮਸ਼ੋषਣਃ । ਸਾਧੂਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਤਿਕਂ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਕੰਦ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਮ-ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਵੱਡੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ, 'ਵਧੀਆ ਕਿਹਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ,' ਆਖ ਕੇ, ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ। ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਯਾਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁ ਪਾਵਕੇ । ਯਮਦੀਪਂ ਬਹਿਰ੍ਦਦ੍ਯਾਦਪਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਕਾਲੇ ਪੱਖ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਨੂੰ, ਬਾਹਰ ਯਮ ਦੇ ਲਈ ਦੀਵਾ ਰੱਖੋ; ਇਸ ਨਾਲ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮृਤ੍ਯੁਨਾ ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤੇਨ ਕਾਲੇਨ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸਹ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀਦੀਪਦਾਨਾਤ੍ਸੂਰ੍ਯਜਃ ਪ੍ਰੀਯਤਾਮਿਤਿ
ਮੌਤ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੰਦੇ ਵਿੱਚ ਪਏ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਜਦ ਤੇਰਵੀਂ ਨੂੰ ਦੀਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਮ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਿਧੂਦਯੇ । ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਪਾਪਭੀਰੁਭਿਃ
ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਕਾਲੇ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ, ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਡਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਵਿਦ੍ਧਾ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਸਿਤੇਤਰੇ । ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂषਸਮਯੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਤਂਦ੍ਰਿਤਃ
ਜੇ ਚੌਦਵੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਜਾਵੇ, ਚਾਹੇ ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਤਾਂ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਆਲਸ ਦੇ।
ਤੈਲੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਜਲੇ ਗਂਗਾ ਦੀਪਾਵਲ੍ਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਹਿ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਮਲੋਕਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਦੀਪਾਵਲੀ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ, ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਮ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਅਪਾਮਾਰ੍ਗਸ੍ਤਥਾ ਤੁਂਬੀ ਪ੍ਰਪੁਨ੍ਨਾਟਂ ਚ ਵਾਹ੍ਵਲਮ੍ । ਭ੍ਰਾਮਯੇਤ੍ਸ੍ਨਾਨਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਨਰਕਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਯਾਯ ਵੈ
ਅਪਾਮਾਰਗ, ਤੂੰਬਾ, ਪ੍ਰਪੁੰਨਾਟ ਤੇ ਵਾਹਵਲ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵੇਲੇ ਘੁੰਮਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਰਕ ਦਾ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੀਤਾਲੋष੍ਟਸਮਾਯੁਕ੍ਤ ਸਕਂਟਕ ਦਲਾਨ੍ਵਿਤ । ਹਰ ਪਾਪਮਪਾਮਾਰ੍ਗ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਮਾਣਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਡੱਲੀ ਤੇ ਕੰਟਿਆਂ ਨਾਲ, ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਪਾਮਾਰਗ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਘੁੰਮਾਉ ਕੇ, ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ।
ਅਪਾਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਪੁਨ੍ਨਾਟਂ ਭ੍ਰਾਮਯੇਚ੍ਛਿਰਸੋਪਰਿ । ਤਤਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਣਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਯਮਰਾਜਸ੍ਯ ਨਾਮਭਿਃ
ਅਪਾਮਾਰਗ ਤੇ ਪ੍ਰਪੁੰਨਾਟ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਮਾਯ ਧਰ੍ਮਰਾਜਾਯ ਮृਤ੍ਯਵੇ ਚਾਂਤਕਾਯ ਚ । ਵੈਵਸ੍ਤਾਯ ਕਾਲਾਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਕ੍ਸ਼ਯਾਯ ਚ
ਯਮ, ਧਰਮਰਾਜ, ਮੌਤ, ਅੰਤਕ, ਵੈਵਸਤ, ਕਾਲ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ—
ਔਦੁਂਬਰਾਯ ਦਧ੍ਨਾਯ ਨੀਲਾਯ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨੇ । ਵृਕੋਦਰਾਯ ਚਿਤ੍ਰਾਯ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਾਯ ਵੈ ਨਮਃ
ਔਦੁੰਬਰ, ਦਧਨ, ਨੀਲ, ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ, ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਚਿਤ੍ਰਾ ਤੇ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।