ਇਂਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਾਂਤਰਾਵਰ੍ਤਿਨ੍ਯੇषਾ ਯਾ ਕੋਸ਼ਲਾ ਨृਪ । ਅਤ੍ਰ ਸੁਪ੍ਤੌ ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਤੌ ਯਮੁਨਾਤੀਰਭੂਤਲੇ
ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਹਿੰਦੀ ਇਹ ਕੋਸ਼ਲਾ ਨਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ। ਉਥੇ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੋ ਗਏ।
ਆਤ੍ਮਨੋਰੁਭਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿਪਟਸਂਪੁਟਮ੍ । ਮਾਰ੍ਗਖੇਦਪਰਿਕ੍ਰਾਂਤੌ ਦਸ਼ਾਂ ਸੌषੁਪ੍ਤਿਕੀਂ ਗਤੌ
ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਗੱਠੜੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਹ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਨਿਸ਼ੀਥੇऽਥ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੇषੁ ਸਾਰ੍ਥਲੋਕੇषੁ ਕਸ਼੍ਚਨ । ਏਕਃ ਸ਼੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਾਦਿ ਜਿਹੀਰ੍षਯਾ
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀ ਸੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਕੁੱਤਾ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਕਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ।
ਬਭ੍ਰਾਮ ਸਰ੍ਵਸ਼ਿਵਿਰੇ ਜਿਘ੍ਰਨ੍ਪਾਕਸ੍ਥਲੀਂ ਮੁਹੁਃ । ਭਾਜਨਾਨਿ ਲਿਹਨ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਕ੍ਵ ਚ ਦਂਡਾਹਤਿਂ ਸਹਨ੍
ਉਹ ਕੁੱਤਾ ਪੂਰੇ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਸੂੰਘਦਾ, ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੰਘਦਾ, ਤੇ ਕਈ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮਾਰ ਪੈਂਦੇ ਸਹਿੰਦਾ।
ਕੇਨਚਿਤ੍ਤਾਡਿਤੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਨਿਸ਼ਬ੍ਦਂ ਵਿਦ੍ਰੁਤਸ੍ਤਤਃ । ਪ੍ਰਤਿਚਕ੍ਰੁਮਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਿਤਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਯਥਾ
ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੱਜ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੁੱਪਚਾਪ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਉਹ ਵਾਪਸ ਵੱਜ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਰਦ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਾਵਕਂਡਿਤਃ ਸ ਸ਼੍ਵਾ ਦਂਡਗ੍ਰਾਵੇष੍ਟਕਾਦਿਭਿਃ । ਪੁਨਰ੍ਵਿਵੇਸ਼ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਾਨ੍ਨਪਾਤ੍ਰਲਿਲਿਪ੍ਸਯਾ
ਜਿਥੇ ਉਸ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਲਾਠੀਆਂ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡੱਲਿਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਫਿਰ ਉਥੇ ਹੀ ਆ ਗਿਆ, ਖਾਣ ਤੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ।
ਭੋਗੇਚ੍ਛਯਾ ਯਥਾ ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਸ੍ਨੇਹਵਾਨ੍ਨਿਰ੍ਦ੍ਧਨੋ ਜਨਃ । ਭ੍ਰਮਨ੍ਨੇਵਂ ਸ ਚਾਤ੍ਰਾਪਿ ਯਤ੍ਰ ਸੁਪ੍ਤੌ ਹਿ ਤਾਵੁਭੌ
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਮਨੁੱਖ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁੱਤਾ ਵੀ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੋਏ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ।
ਸਾਰਮੇਯਸ੍ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯਾਜ੍ਜਹ੍ਰੇ ਸ ਪਟਸਂਪੁਟਮ੍ । ਨੀਤ੍ਵਾ ਸ ਕਿਯਤੀਂ ਭੂਮਿਂ ਦਂਤੈਸ੍ਤਤ੍ਪਟਸਂਪੁਟਮ੍
ਉਹ ਕੁੱਤਾ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਕਪੜੇ ਦੀ ਗੱਠੀ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਗੱਠੀ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਕੁਝ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਸ੍ਥੀਨਿ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਿ ਨਿਰ੍ਮਾਂਸਾਨ੍ਯਵਲੋਕ੍ਯ ਸਃ । ਏਤਸ੍ਯਾਃ ਕੋਸ਼ਲਾਯਾਸ੍ਤੁ ਜਲਮਧ੍ਯੇ ਸਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾੜ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਅੰਦਰ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇषੁ ਤੇਨਾਸ੍ਥਿष੍ਵੇਤਦਂਬੁਨਿ ਭੂਪਤੇ । ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਿਮਾਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਮੁਕੁਂਦੋऽਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਹੱਡੀਆਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਮਕੁੰਦ ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗੁਰ੍ਵਨੁਜੌ ਸੁਪ੍ਤੌ ਸ਼ਨੈਃ ਪ੍ਰਾਬੋਧਯਤ੍ਤਦਾ । ਉਵਾਚ ਚ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਗੁਂਰੁਂ ਦਿਵ੍ਯਾਕृਤਿਰ੍ਨृਪ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੋਏ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਗਾਇਆ, ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਮੁਕੁਂਦ ਉਵਾਚ। ਵੇਦਾਯਨ ਗੁਰੋ ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮ ਆਸ਼ੀਸ੍ਤਵਾਨੁਜ । ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਦ੍ਵਾਂ ਮਮਾਸ੍ਥੀਨਿ ਤੀਰ੍ਥੇऽਤ੍ਰ ਪਤਿਤਾਨਿ ਵੈ
ਮਕੁੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵੇਦਾਯਨ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਜੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਅਸੀਸ। ਮੇਰੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਇੱਥੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਆ ਗਿਰੀਆਂ ਹਨ।
ਅਯਂ ਮृਤ੍ਯੁਮਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਫਲਮ੍ । ਏਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਦੈਵੀ ਲਬ੍ਧਾ ਮਯਾ ਗਤਿਃ
ਮੈਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਪਾਇਆ; ਪਰ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਦਿਵਯ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਾਂ ਗੁਰੁਂ ਤੀਰ੍ਥਭੂਤਂ ਤੁ ਨਮਸ੍ਕਰ੍ਤੁਮਿਹਾਗਤਃ । ਅਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਵਿਮਾਨੇਨ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਲਯਮ੍
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਗੁਰੂ ਜੀ, ਜੋ ਤੀਰਥ ਰੂਪ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਦਿਵਯ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਨਮਸ੍ਕृਤੋ ਭਵਾਨੇਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥ ਚਾਯਂ ਸਹੋਦਰਃ । ਦृष੍ਟੋ ਮਾਮਨੁਜਾਨੀਹਿ ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਸੁਖੋਦਯਮ੍
ਤੁਹਾਨੂੰ, ਇਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਸੁਖ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਵਂ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਮੁਕੁਂਦਸ੍ਯ ਗੁਰੁਸ੍ਤਦਾ । ਵੇਦਾਯਨੋ ਵਿਮਾਨਸ੍ਥਂ ਤਮੂਚੇ ਗਤਵਿਸ੍ਮਯਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਕੁੰਦ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਵੇਦਾਯਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਮਕੁੰਦ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਦੇਵਾਯਨ ਉਵਾਚ- ਮੁਕੁਂਦਾਖ੍ਯਾਹਿ ਮੇ ਸਤ੍ਯਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਯਨ੍ਮਰਣਂ ਭਵਾਨ੍ । ਕਸ੍ਮਿਂਲ੍ਲੋਕੇ ਗਤਸ੍ਤਾਤ ਯਤੋ ਯਾਤ੍ਯਧੁਨਾ ਦਿਵਮ੍
ਦੇਵਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਕੁੰਦ, ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਮੌਤ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਤੇ ਹੁਣ ਕਿੱਥੋਂ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ?
ਕਿਂ ਵृਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਤਾਤ ਤਸ੍ਯਲੋਕਸ੍ਯ ਕੋऽਧਿਪਃ । ਕੀਦृਸ਼ੀ ਚ ਪ੍ਰਜਾ ਕੀਦृਕ੍ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਤ੍ਰਾਖਿਲਂ ਵਦ
ਉਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਉਸ ਲੋਕ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਥੇ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਥੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਧਰਮ ਹੈ? ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।
ਮੁਕੁਂਦ ਉਵਾਚ- ਕਥਯਾਮਿ ਗੁਰੋ ਤੁਭ੍ਯਂ ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਮਰਣਾਦਨੁ । ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਮੇ ਜਾਯਤੇऽਧੁਨਾ
ਮਕੁੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗੁਰੂ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਯਦਾਹਂ ਤੇਨ ਨਿਹਤਸ਼੍ਚਂਡਕੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ । ਨਾਪਿਤੇਨ ਤਦਾ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਮਭृਤ੍ਯਾਃ ਸੁਦਾਰੁਣਾਃ
ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਮਾੜੇ ਨਾਪਤ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਯਮ ਦੇ ਭੈੜੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਨੌਕਰ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਗਏ।
ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ਾ ਰਕ੍ਤਕੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਯਾਮਦੇਹ ਨਖਾਧਰਾਃ । ਵਾਮਨਾ ਦੀਰ੍ਘਚਰਣਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਨਾਸਾਸ਼੍ਚ ਦਂਤੁਰਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੀਲੀਆਂ ਸਨ, ਵਾਲ ਲਾਲ, ਸਰੀਰ ਕਾਲਾ ਤੇ ਨਖ ਉਭਰੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਛੋਟੇ ਕਦ ਦੇ, ਪੈਰ ਲੰਬੇ, ਨੱਕ ਚਪਟੀ ਤੇ ਦੰਦ ਵੱਡੇ ਸਨ।
ਨੀਯਤਾਂ ਨੀਯਤਾਮੇष ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ । ਪੁਰੀਂ ਸਂਯਮਨੀਮੇਵਮੂਚਿਰੇ ਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਓ, ਲੈ ਜਾਓ ਸਮਯਮਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ—ਇਹ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਦੇ ਸਨ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਤਨਾ ਦੇਹੇ ਮਾਂ ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਮਹਾਰੁषਾ । ਨਿਬਧ੍ਯ ਦਾਰੁਣੈਃ ਪਾਸ਼ੈਰ੍ਜਘ੍ਨੁਰ੍ਲੋਹਸ੍ਯ ਮੁਦ੍ਗਰੈਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਯਾਤਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਕਠੋਰ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੰਡਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੰਦੇ।
ਤੈਰਹਂ ਨੀਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਮਾਰ੍ਗੇ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਤਵਾਲੁਕੇ । ਅਰੁਦਂ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਸ੍ਤਾਡਿਤੋऽਹਂ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਤੈਃ
ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਤਪਦੇ ਰੇਤ ਵਾਲੀ ਰਾਹ ਤੇ ਘਸੀਟਦੇ ਹੋਏ ਲੈ ਗਏ। ਮੈਂ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਚੀਖਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਾਰਦੇ।
ਪ੍ਰੋਚੁਸ਼੍ਚ ਤੇ ਧ੍ਰੁਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯੇਤਿ ਚ ਮਾਂ ਬਹੁ । ਯਮਦੂਤਾ ਊਚੁਃ । ਤ੍ਵਯਾ ਲੁਪ੍ਤੋ ਗੁਰੁਰ੍ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਦਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਸ਼੍ਚਲਮ੍
ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਡਾਂਟਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ: ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਆਖਦੇ—"ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ।"
ਕਿਂ ਕਰੋषਿ ਯਮਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਂ ਦਾਰੁਣਂ ਮੁਖਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦਾਰੁਣਸ੍ਯ ਫਲਂ ਤ੍ਵਯਾ
"ਯਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ? ਉਸ ਦਾ ਡਰਾਉਣਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਫਲ ਭੋਗਣਾ ਪਵੇਗਾ।"
ਤੇਨੈਵ ਪਾਪ੍ਮਨਾ ਪਾਪਿਨ੍ਨਪਮृਤ੍ਯੁਂ ਗਤੋ ਭਵਾਨ੍ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਬਹੁਯੋਜਨਸਂਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
"ਇਸੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪਾਪੀ, ਤੂੰ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਕਈ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਲੈ ਗਏ।
ਪੁਰੀਂ ਸਂਯਮਨੀਂ ਨਿਨ੍ਯੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਸ੍ਵਯਂ ਯਮਃ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਧਰ੍ਮਰਾਜਾਨਂ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਾਂ ਪੁਰਃ
ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਮਯਮਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਯਮ ਖੁਦ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਕੀਤਾ।
ਆਨੀਤੋऽਯਂ ਦ੍ਵਿਜਃ ਪਾਪ ਇਤਿ ਮਾਂ ਤੇ ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜੋऽਥ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸ੍ਵਸਭਾਸਦਃ
"ਇਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਪਾਪੀ ਹੈ"—ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ। ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਯਮ ਉਵਾਚ- ਭੋ ਸਭ੍ਯਾ ਮਾਮਕੀਂ ਵਾਚਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤੁ ਸੁਸਮਾਹਿਤਾਃ । ਯਦਾਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਧਿਕਾਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਃ
ਯਮ ਆਖਦਾ ਹੈ—"ਹੇ ਸਭਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਸੀ—"