एवं यथोक्तविधिना तिलगोमयदाने कृतमात्रे, नृपश्रेष्ठ, सर्वाभिलषितसिद्धिप्रदं भवति, अत्र संशयो नास्ति। तथैव जलगोमयी अपि कुम्भैः स्थापिता, विधिना दत्ते सति, सकलाभिलाषप्रदायिनी शीघ्रमेव भवति। यथा च पौर्णमास्यां शतम् गोदानेन, नियमेन कृतमात्रे, स्वर्गे सर्वकामदायिनी सा सावित्रीव भवति। एवं बुद्धिमन्तः घृतगोमयीं विधिवत् दत्त्वा सर्वाभिलषितसिद्धिं तेजश्च प्राप्नुवन्ति। कार्तिकमासे च रसगोमयीं दत्त्वा, नृपते, सदा सर्वकामदायिनी सा मोक्षप्रदायिनी च भवति। एष सर्वोऽर्थः संक्षेपतो विस्तारतः च ते निगदितः, ब्रह्मणा सकलक्रियाफलमिह अनन्तमुक्तम्। येन किञ्चिद् तृषार्तं वा क्षुधार्तं दृश्यते, राजेन्द्र, तत् कार्तिके दानं कर्तव्यम्; प्रथमेव दातव्यम्, नराधिप। विश्वाण्डं सर्वसमृद्ध्युपेतं, रत्नैः ओषधिभिश्च संयुक्तं, सदा देवदानवयक्षसंयुक्तं, महाबाहो, कर्तव्यम्। तत्सर्वं रजतैः समन्तात् भूषितं, दिव्यरत्नैः सूर्यचन्द्राभ्यां च पूर्णं कृत्वा, कार्तिके द्वादश्यां दातव्यम्। अथवा कार्तिकपौर्णमास्यां, अन्यथा न, भक्त्या ब्राह्मणाय वा गुरवे दद्यात्। तेन तद्विहितेन दानेन, राजन्, यानि भूतानि विश्वाण्डे निवसन्ति, तानि सर्वाणि दत्तानि स्युः—इति संक्षेपतः श्रुतम्। यदि यः सर्वदक्षिणया यज्ञान् करोति, तस्य सर्वं फलं अण्डदानांशे विशेषतः समाहितम्। येन तु समग्रं विश्वाण्डं दीयते, तेन जपहोमदानाध्ययनस्तोत्राणि सर्वाणि कृतानि स्युः। राजा उवाच— अण्डदानकर्मणा किम् मोक्षः सिध्यति? समयं देशं विप्रं सर्वं चाकथय, निष्पाप। येन कृत्वा अहं सर्वफलबोक्ता स्याम्, शीघ्रं च अस्माद् दुःखात् विमुच्येयम्। वसिष्ठ उवाच— एवं श्रुत्वा, नृप, तदा द्विजश्रेष्ठेन पुरोहितेन, सर्वलोहमयम् सुवर्णमयं विश्वाण्डं निर्मितम्। तत्र सहस्रसुवर्णमणिभूषितं कमलं विन्यस्य, मध्ये ब्रह्माणं पद्मरागैः शोभितम्। तत्रैव सावित्रीं गायत्रीं च, मुनीन् तपस्विनश्च, नारदादीन् पुत्रांश्च, इन्द्रमुख्यान् देवांश्च न्यवेशयत्। तेषां ब्रह्मणः पार्षदाः सर्वे सुवर्णमयदेहाः आसन्; स नित्य ईश्वरः वराहरूपेण लक्ष्म्या सह स्थितः। तस्मै नीलमणिमरकतैः भूषणानि कारयेत्; पाण्डित्येन वज्रैः तस्य तेजः वर्धयेत्। सोमस्य मुक्ताफलैः, सूर्यस्य हिरकैः, सर्वग्रहाणां सुवर्णैः शोभां संवर्धयेत्। रजतम् सप्तगुणितं सुवर्णात्, तद्वत् ताम्रं सप्तगुणं रजतस्य, ततो कांस्यं सप्तगुणं ताम्रस्य निर्मापयेत्। कांस्यं सप्तगुणं त्रपु, त्रपु सप्तगुणं सीसस्य, ततो लोहं सीसात् कुर्यात्। सप्तद्वीपान् समुद्रांश्च सप्त मुख्यपर्वतान् च, तेनैव प्रमाणेन कुशलैः शिल्पिभिः निर्मापयेत्। भूमेः प्राणीनः रजतैः, वनवासिनः सुवर्णेन कर्तव्याः। वृक्षान्, वनस्पतीन्, लतान्, तृणानि, पत्राणि, ओषधयः, सर्वं सम्यक् विन्यस्य, पण्डितैः यज्ञस्थले समर्पयेत्। कुरुक्षेत्रे, गया, प्रयागे, अमरकण्टके, द्वारावत्यां, प्रभासे, गङ्गाद्वारे, पुष्करे च— एतेषु तीर्थेषु, चन्द्रसूर्यग्रहणे, संध्यासु, उत्तरायणदक्षिणायनयोः, विषुवेषु च, विशेषतः योगकाले, राजन्, दातव्यम्; अत्र विचारः न कर्तव्यः। मुख्यं पुरोहितं, रूपसम्पन्नं, गुणयुक्तं, तं च भार्यया सहितं, सत्कार्य भूषयेत्। मुख्यं ऋत्विजं च, अन्यांश्च द्विजान् चतुर्विंशतिं, तेषां भार्याभिः सहितान्, आमन्त्रयेत्। तेषां मुद्रिकाः कुंडलानि च दद्यात्; पूजयित्वा, सम्यक् तेषां पुरतः तिष्ठेत्। अष्टाङ्गप्रणिपातेन, पुनः पुनः वन्द्य हस्तौ कृत्वा, पुरोहितस्य पुरतः स्थातव्यम्। ब्राह्मणान् सम्बोध्य वदेत्— “भवद्भिः प्रीतैः सौहार्देन अनुग्रहः क्रियताम्; भवद्भिः अनुग्रहेण, द्विजोत्तमाः, अद्य दिनं शुद्धतरं जातम्। भवद्भिः भक्तिसंयोगेन स्वयं पितामहः प्रीयते; अण्डदानात् जनार्दनः संतुष्टो भवतु। भगवाञ् पिनाकपाणिः, देवेश इन्द्रश्च, भवद्भिः ध्याननिष्ठया संतुष्टौ भूयाताम्।” एवं स्तुत्वा, राजा सुवर्णमयं अण्डं विधिवत् वेदविद्भ्यः ब्राह्मणेभ्यः, ततः गुरवे अपि क्षणेन दत्तवान्। ततः सर्वकामसंपन्नः राजा स्वर्गं गतः; स एव गुरुस्तं ब्राह्मणेभ्यः वितरति स्म। राजा अपि अन्येभ्यः सुवर्णमयं अण्डं दत्तवान्; अण्डदानं वा भूमिदानं वा, एकस्मै न दातव्यम्। यः एको गृह्णाति, स ब्रह्महत्या पापं प्राप्नोति, न संशयः; सर्वेभ्यः प्रकाशितम् एव दातव्यम्, इति श्रुतिर्निश्चितम्।