राज्ञा पृष्टे — सर्वे भूतानि यानि ब्रह्माण्डे स्थितानि, तानि तेन दानेन दत्तानि, इति संक्षेपेण तव कथितम्। यः यज्ञान् सर्वदानेन सह कुर्यात्, तस्य फलं विशेषेण ब्रह्माण्डदानेन संपूर्णं भवति। किंतु यः सर्वं ब्रह्माण्डं ददाति, तेन जपः, होमः, दानम्, अध्ययनम्, स्तुतिः च सर्वं कृतम् इति गण्यते। ततः राजा उवाच — ब्रह्माण्डदानेन मोक्षः लभ्यते वा? शुद्धात्मन्, समयं, स्थानं, विद्वान् पुरोहितम्, सर्वं च कथय। येन कृतं, फलस्य भोगी भविष्यामि, दुःखात् शीघ्रं मोक्षं च लप्स्ये। वासिष्ठः प्रत्युवाच — एवमुक्त्वा, द्विजः पुरोहितः सुवर्णमयं ब्रह्माण्डं सर्वधातुभिः निर्मितवान्। तत्र सहस्रशतं सुवर्णमुद्राभिः सुसज्जितं कमलं स्थापितम्; तस्य मध्ये ब्रह्मा मणिभिः अलङ्कृतः। तैः सह सावित्र्याः, गायत्र्याः, ऋषिभिः, तपस्विभिः, नारदादिभिः पुत्रैः, इन्द्रमुख्यैः देवैः च उपस्थितम्। सर्वे ब्रह्मणः पार्षदाः सुवर्णशरीराः आसन्; नित्यः भगवान् वराहरूपेण लक्ष्म्या सह स्थितः। तस्य सज्जनः नीलमणि-मरकताभिः भूषणानि कुर्यात्; विद्वान् रक्तमणिभिः तस्य शोभां वर्धयेत्। सोमस्य शोभां मुक्ताभिः, सूर्यस्य हीरकाभिः, सर्वग्रहाणां सुवर्णेन वर्धयेत्। सुवर्णस्य सप्तगुणं रजतम्, रजतस्य सप्तगुणं ताम्रम्, ताम्रस्य सप्तगुणं कांस्यं, कांस्यस्य सप्तगुणं सिसम्, सिसस्य सप्तगुणं सीसकम्, सीसकात् लोहम् कर्तव्यम्। सप्तद्वीपाः, समुद्राः, सप्त मुख्य पर्वताः च कुशलशिल्पिभिः एतेषां प्रमाणे निर्मिताः। भूमिजान् प्राणिनः रजतस्य, वन्यजन्तवः सुवर्णस्य कर्तव्याः। वृक्षाः, वनवृक्षाः, गुल्माः, तृणानि, पत्राणि, ओषधयः — सर्वे यथायोग्यं विधिपूर्वकं यज्ञस्थले समर्पितव्याः। कुरुक्षेत्रे, गयायां, प्रयागे, अमरकंटके, द्वारवत्यां, प्रभासे, गंगाद्वारे, पुष्करे — एतेषु पुण्यस्थलेषु चन्द्रसूर्यग्रहणे, त्रिसंध्यायां, उत्तरायण-दक्षिणायने, विशेषतः ग्रहनक्षत्रसंयोगे, विषुवे च, विपुलं दानं कर्तव्यम्; न विचारः कर्तव्यः। मुख्यं पुरोहितं सुन्दरं गुणसम्पन्नं च नियुक्त्वा, तस्य पत्नीं सह आदरपूर्वकं अलङ्कृत्य सम्मानयेत्। श्रेष्ठं ऋत्विकं, अन्यान् द्विजान् च, चतुर्विंशतिः संख्या, तेषां पत्न्यः सह आमन्त्र्य, मुद्राभरणानि दद्यात्। सम्मान्य तान्, सम्यक् स्थित्वा, अष्टाङ्गनमस्कारं पुनः पुनः कृत्वा, पुरोहितस्य पुरतः हस्तौ संयोज्य तिष्ठेत्। सन्तुष्टाः ब्राह्मणाः मित्रभावेन अनुग्रहं ददतु; तेषां कृपया, द्विजश्रेष्ठ, अद्य अधिकं पुण्यं सम्पादितम्। तेषां भक्तिसंयोगेन स्वयं पितामहः तुष्टः; सुवर्णब्रह्माण्डदानेन जनार्दनः च संतुष्टो भूयात्। पिनाकपाणिः, इन्द्रः च, देवाधिपः, तेषां ध्याननिष्ठया संतुष्टौ भूयाताम्। एवं स्तुत्वा, राजा विधिपूर्वकं सुवर्णब्रह्माण्डं वेदविद्यायुक्त ब्राह्मणेषु, तथा गुरवे त्वरितं दत्तवान्। ततः सर्वकामसन्तुष्टः राजा स्वर्गं गतः; गुरुस्तु तद् ब्राह्मणैः सह विभक्तवान्। राजा अन्येषु अपि सुवर्णब्रह्माण्डं दत्तवान्; किंतु ब्रह्माण्डस्य वा भूमेः वा दाने एकः ग्रहिता न भवेत्। यः एकः गृह्णाति, स ब्रह्महत्यापापं प्राप्नोति, न संशयः; सर्वेभ्यः खुलेन दातव्यम्, इति निश्चितम्। दाने साक्षिणः अपि शुद्धिं यान्ति; केवलं दृष्ट्वा मोक्षं लभन्ति, न संशयः। घोरं द्वादशीव्रतं सुवर्णेन, जलस्य, मृगचर्मणः च संयुज्य विधानम्; तद् कृत्वा, फलं स्वदृशः पश्यन्तु। तद् सुलभं, कर्ता तस्यैव लोकं गच्छति; गौः सदा मन्त्रेण नमस्कर्तव्या, हे राजन्। "नमः गोभ्यः, नमः सुभ्रूभ्यः, नमः सुरभिसन्ततिभ्यः; पुनः पुनः नमः ब्रह्मपुत्रीभ्यः, शुद्धाभ्यः।" — एतं मन्त्रं स्मृत्वा, गोदानफलम् लभ्यते; अतः, हे राजन्, त्वं अपि पुष्करे परमपुण्यस्थले, विशेषतः कार्तिके, गोदानफलम् अवाप्स्यसि। स्त्रीपापं वा, पुरुषपापं वा — सर्वं स्नानेन पुष्करे क्षीयते; सर्वे पुण्यस्थलानि भूमौ, समुद्रपर्यन्तानि — पुष्करे कार्तिके विशेषतः संमिलन्ति। भीष्मः उवाच — एतत् सर्वं भगवता पुराणप्रमाणेन उक्तम्; एवं श्वेतः गुरवे सुवर्णब्रह्माण्डं दत्तवान्। तत् श्रुत्वा, अहं विचित्रितः अभवम् — कथं सः अन्नं न दत्त्वा, अस्थिलालनं कृत्वा, क्षुधानिवृत्तिं अकरोत्, हे द्विज।