तस्य जीवितम् शीघ्रं भयेन दैत्यैः संयुतं निष्क्रान्तम्, स च मृत्युवशं प्राप्तः। तस्मात् स दैत्यकुले हिरण्यकशिपोः पुत्ररूपेण जातः, तत्र देवानां दानवानां च महायुद्धे चक्रधरस्य हस्तेन निहतः। स प्रह्लादेन महात्मना सह संग्रामं कुर्वन् वासुदेवस्य विश्वरूपिणः स्थितिं साक्षात् अपश्यत्। योगाभ्यासपूर्वकं ज्ञानं तस्मिन्महात्मनि समुत्पन्नम्, स च शिवशर्मणः पूर्वकृतानि सर्वाणि स्मरामास। स एवम् चिन्तयामास—पूर्वं सोमशर्मा नाम्ना अहम्, दानवदेहं प्रविष्टः, अस्माद् देहात् कदा परमं पुण्यं धाम केवलं प्राप्स्यामि? पुण्यैः मोक्षदं ज्ञानं च प्राप्य, प्रह्लादस्य महात्मनः रणाङ्गणे निधनात् परं परमं धाम गमिष्यामि। एवं पूर्वं चिन्तितम्, इदानीं शृणुष्व द्विजोत्तम। एवं सर्वं शंसितं संशयानाशनं भवति। सूत उवाच—यदा प्रह्लादः सुरेशेन चक्रपाणिना रणाङ्गणे निहतः, तदा तस्य प्रियाया कमलाया, या पुत्रशोकविह्वला मातर् अभवत्, विलपन्त्या महान् शोकः प्राप्तः। या सा प्रह्लादस्य माता हिरण्यकशिपोः प्रिया, सा अहर्निशं पुत्रशोकात् संतप्तचित्ता अभवत्। सा धर्मपत्नि पुण्यशीला च कमला नाम महाभाग्या, अहर्निशं रुदती नारदेन संबोधिताभवत्। नारद उवाच—मा शोचिहि महाभागे पुण्ये पुत्रकारणात्। वासुदेवेन हतः पुत्रः पुनः त्वत्समीपं आगमिष्यति। स पुत्रः पुनः स्वलक्षणैः महाज्ञानसम्पन्नः प्रह्लादनाम्ना भविष्यति। दैत्यभावं परित्यज्य दिव्यत्वेन युक्तः, देवैः पूजितः इन्द्रत्वं प्राप्य मुदं लप्स्यते। हर्षस्व महाभागे, सदा त्वया एवं पुत्रः भविष्यति। किंतु एष शुभवृत्तान्तः त्वया कदापि न प्रकाशनीयः। अज्ञेभ्यः सदा रहस्यरूपेण धार्यः, नित्यं एव। एवं उक्त्वा नारदः महायशाः तत्रैव अन्तर्हितः। कमलायाः गर्भे पुनः उत्तमः जन्म भविष्यति, स च महात्मा प्रह्लादः एव नाम्ना भविष्यति। स बाल्यावस्थां प्राप्तः केवलं कृष्णमेव ध्यानं कृत्वा, नृसिंहस्य कृपया स्वर्गे देवानाम् इन्द्रत्वं प्राप्य राजा अभवत्। स दिव्यत्वं प्राप्य, इन्द्रपदं च, ज्ञानसम्पन्नः मोक्षं श्रीवैष्णवपदं च प्राप्स्यति। अनादिकालात् सृष्ट्यादि बहुविधाः अवस्थाः सन्ति, अतः पण्डितैः मोहः न कर्तव्यः। सर्वं यथापृष्टं उक्तं, द्विजश्रेष्ठ, अन्यं प्रश्नं पृच्छ, अहं ते संशयं निवारयिष्यामि। सुरविजयः दानवानां च महाविनाशः सुरेशेन त्रिलोकस्थापनकर्त्रा कृतः। मुनयः ऊचुः—केषां देवतानां इन्द्रपदं प्राप्तं? केन दत्तम्? विस्तरेण वद। सूत उवाच—यथा स महाभागः इन्द्रपदं प्राप्तवान्, केन च परमपुण्येन, तदहं कथयामि। यदा सर्वे दैत्याः महायुद्धे गोविन्देन निहताः, तदा सर्वे देवाः गन्धर्वनागविद्याधरैः सहिताः, अञ्जलिं कृत्वा माधवम् ऊचुः—हे भगवन्, देवदेव, हृषीकेश, वयं त्वां नमामः, एतत् सर्वं त्वया साध्यताम्। केशव, त्वं अस्माकं गुरु रक्षिता च धर्मात्मा; धर्मिष्ठं, धर्मनिष्ठं, त्रैलोक्येश्वरं कर्तुम् अर्हसि। येन त्रिलोक्यजीवानां सुखं स्यात्, स त्वं वासुदेवः ब्रूहि। वासुदेव उवाच—मम लोके वैष्णवीशक्तियुक्तः श्रेष्ठो ब्राह्मणः दीर्घकालं वसति; तस्य कालः सम्पूर्णः। स मम भक्तः ब्राह्मणः यावत् तत्र वसति, तावत् स वैष्णवीशक्त्या भवतः रक्षिता भविष्यति। स धर्मात्मा धर्मप्रियः रक्षिता, समर्थः च स ब्राह्मणश्रेष्ठः। स धर्मरक्षार्थं अदितेः पुत्रः सुव्रतः नाम्ना भविष्यति। स बलवान् महाशक्तिमान् च स एव इन्द्रपदं प्राप्स्यति। एवं देवतानां श्रेष्ठं वरं दत्त्वा, सर्वे देवाः विष्णुना सह विजयीभूताः कश्यपं पितरं मातरं च द्रष्टुं जग्मुः। तौ द्वौ महात्मनौ उपविष्टौ साष्टाङ्गं प्रणम्य, सर्वे हर्षयुताः अञ्जलिं कृत्वा ऊचुः—युवयोः कृपया वयं दिव्यत्वं प्राप्ताः। कश्यपः हर्षसम्पन्नः देवतान् प्रीत्या उवाच—यूयं सदा सत्यधर्मनिष्ठाः, सत्कर्मणा, अस्मदनुग्रहात् तपसा च, दिव्यत्वं नित्यत्वं च प्राप्तवन्तः। स्नेहेन वरेण युज्यध्वम्—अमृताः अव्ययाः अक्षयाः च भविष्यथ, सर्वकामसम्पन्नाः सर्वसिद्धिसम्पन्नाश्च। हे देवाः, नागाः, गन्धर्वाः, महासुराः, मम कृपया एष सर्वं लभध्वम्। विष्णुरुवाच—वरं वृणुष्व, हे देवमातः महाभागे।