तदा महात्मा पुरन्दरः स उग्रतेजाः सूर्यवत् तपस्वी च तं दैत्यवरं तोषयितुम् उद्यतवान्। त्रैलोक्यधारणशक्त्या विस्मितः स इन्द्रः पूर्वम् आगत्य तं दैत्यराजानं निरीक्ष्य तिष्ठति स्म, हे नृपते। तत्र युद्धे प्रचण्डाः दानवाः समागत्य प्रोचुः—“अहो आश्चर्यम्! स्वयम् इन्द्रः भवतः पुरीम् अभिमुखः आगच्छति।” तदा स राजा, वामनं ब्राह्मणश्रेष्ठं सहित्य एकाकी तत्र स्थितः, दानवान् उवाच—“यूयं सर्वे नगरे समाविशत; देवराजः प्रविशतु, अद्य स मया पूजितव्यः।” तस्मिन्नेव क्षणे वामनः सह वासवेण तत्र आगतः, तं दैत्यपतिः स्नेहेन निरीक्ष्य तुष्टः। स राजा, दानवभारवाहकः, प्रणम्य सन्तुष्टः इदं वचनम् अब्रवीत्— “अद्य त्रिषु लोकेषु मत्समः कश्चिद् धन्यः नास्ति, यः समृद्ध्या परिवृतः शक्रं स्वगृहे आगतम् पश्यामि। यो मम गृहम् इच्छया वा आवश्यकत्वेन वा आगच्छति, तस्मै प्राणान् अपि दास्यामि। किं मम भार्या वा पुत्राः वा गृहं वा त्रिषु लोकेषु? त्वां साक्षात् दृष्ट्वा सन्मान्यं गोत्रं मम कृतकृत्यम्।" "सस्नेहम् आलिङ्ग्य सत्कृत्य स्वगृहं प्रवेश्य, अर्घ्यादिभिः सत्कारं कृत्वा सम्यक् पूजाम् अकरोत्। अद्य मम जन्म सफलम्, सर्वे कामाः सिद्धाः, यः शक्रः मम गृहम् आगतः। त्वया, देवराज, मम नाम दानवश्रेष्ठेषु प्रसिद्धम्; आगमनेन पुण्यं मम परमम्। यद् अग्निष्टोमादि यज्ञफलम्, सम्यग् अनुष्ठितम्, तद् त्वां दृष्ट्वा लभ्यते। यद् भूमिदानं, गोदानं, राजसूयस्य च फलम्—तद् अद्य मम अस्तु।" "त्वद् दर्शनं, हे वासव, लघुतपसा न लभ्यते; त्वं मम गृहे स्थितः, किम् करवानि, तद् ब्रूहि। यत् किंचित् मनसि अस्ति, तद् कृतमेव मन्यस्व। अहं धन्यः पुण्यं प्राप्तः, शत्रुनाशन, त्वदीयं पादौ मया पूजितौ, ये देवश्रेष्ठैः पूज्यन्ते। आगमनस्य हेतुम् आख्याहि, भगवन्, सर्वम् आचक्ष्व; आगमस्य कारणं मम परमम् आश्चर्यम् इति मन्ये।” इन्द्र उवाच—“त्वां दानवेषु श्रेष्ठं जानामि, हे बाष्कल; त्वां दृष्ट्वा, असुरश्रेष्ठ, न विस्मयः। यः कश्चित् तव गृहम् इच्छया आगच्छति, स कदापि निराशः न गच्छति; त्वं कामद्रुमवत् प्रार्थकेभ्यः दाता, अन्यः नास्ति। तेजसा त्वं सूर्यवत्, गम्भीर्येण सागरः, क्षमया पृथिवी, शोभया नारायणवत्।" "अयं ब्राह्मणः वामनः कश्यपवंशसम्भवः, मम समीपम् आगत्य ‘त्रीणि पादव्यातान्य् दातव्यानि’ इति याचते। मम यज्ञस्यार्थम्, यत्र अहम् यागं करिष्यामि, एष एव हेतुः। त्वया त्रैलोक्यं त्रैविष्टपं गतम्, मम धनं नास्ति, यत् दातव्यम्। अहम् अपि त्वां याचामि, स्वस्य वा परस्य वा; यथोचितम् कुरु।" "त्वं कश्यपवंशे जातः, दितिसुतः, यस्य पिता त्रैलोक्यपूजितः। एवं विदित्वा, वामनस्य यज्ञार्थम्, त्रीणि पादव्यातान्य् दातुम् इच्छामि। अस्य वामनस्य, योऽत्यल्पकायः, परभूमिं दातुं न शक्नोमि। यद् त्वया याचितम्, तत् दास्यामि; यदि ज्येष्ठैः मन्त्रिभिः अनुमोदितम्, त्रीणि पादव्यातानि ददातु। स्वस्य वा कुलस्य, आगतेषु वा, यः युक्तः, स एव कार्यः। यदि तव रोचते, दानवाधिप, शीघ्रं वामनाय त्रीणि पादव्यातानि दीयन्ताम्।” बाष्कलिरुवाच—“इन्द्र, स्वागतम्! त्वं शीघ्रं शुभम् आप्नुहि। आत्मनः स्वरूपं चिन्तय, सर्वशरणं परमम्। भारं त्वयि न्यस्य पितामहः सुखेन समाधौ स्थितः। युद्धैः क्लान्तः केशवः क्षीरसागरे द्वीपे सुखेन शय्यां उपविशत्। अन्ये च सर्वे बलिनः दानवाः शस्त्रपाणयः त्वया एव विजिताः, शक्र, अन्यस्य साहाय्यं विना।" "अत्र द्वादश आदित्याः, एकादश रुद्राः, अश्विनौ द्वौ, वसवः, धर्मश्च सनातनः। तव बाहुबलम् आश्रित्य, स्वर्गे यज्ञेषु भागभागिनः भवन्ति; त्वया शतानि यज्ञानाम् अनुष्ठितानि, दानवरदानैः समाप्य। त्वया वृत्रो नमुचिश्च हतः, पूर्वं विष्णोः आज्ञया। हिरण्याक्षो हिरण्यकशिपोः भ्राता अपि हतः; अत्र च हिरण्यकशिपुः जङ्घोपविष्टः निहतः।” एवं तत्र दानवराज्ञः पुरन्दरं सम्यक् सत्कृत्य, वामनस्य याच्ञां प्रतिगृह्य, धर्मे स्थित्वा, यथोचितं प्रत्युत्तरं ददौ।