న చాబుధ్యత తద్వృత్తం వీరకో ద్వారరక్షకః। కుసుమామోదినం దృష్ట్వా స్త్రీరూపం దానవేశ్వరమ్
అయితే, ద్వారాన్ని కాపాడుతున్న వీరకుడు, ఆ దానవేశ్వరుడు స్త్రీరూపంలో, పుష్పాల సువాసనతో ఉన్నాడని చూసి జరిగినదాన్ని గ్రహించలేదు.
దూతేన మారుతేనాశు బోధితా హిమశైలజా। శ్రుత్వా వాయుముఖాద్దేవీ క్రోధరక్తావిలేక్షణా
దూత అయిన వాయువు త్వరగా సమాచారం అందించగా, హిమపర్వత కుమార్తె వాయుదేవుని నోట వినగానే కోపంతో కన్నులు ఎర్రగా మారింది.
అపశ్యద్వీరకం పుత్రం హృదయేనైవ దూయతా। దేవ్యువాచ। మాతరం మాం పరిత్యజ్య యస్మాత్త్వం స్నేహవిక్లవామ్
ఆమె తన కుమారుడు వీరకుడిని హృదయంలో బాధతో ఉన్నట్టు చూసింది. దేవి ఇలా పలికింది: 'నన్ను, ప్రేమతో నిండిన తల్లిని విడిచిపెట్టావు కదా—'
విహితావసరః స్త్రీణాం శంకరస్య రహోవిధౌ। తస్మాత్తే మానుషే రూక్షా జడా హృదయవర్జితా
'శంకరుని రహస్య కర్మల్లో స్త్రీలకు అవకాశం కల్పించబడింది. అందువల్ల మానవుల్లో నీవు కఠినంగా, మూర్ఖుడిగా, హృదయరహితంగా ఉన్నావు.'
గణేశాకారసదృశీ శిలా మాతా భవిష్యతి। నిమిత్త ఏష విఖ్యాతో వీరకస్య సుతాదరాత్
గణేశుని రూపాన్ని పోలిన ఒక రాయి తల్లి అవుతుంది; ఇది వీరకుని కుమారుడి ప్రేమకు ప్రసిద్ధమైన శుభసూచకం.
సంభవే ప్రక్రమే చైవ విచిత్రాఖ్యా న సంశయః। ఏవముత్సృష్టశాపాయాం గిరిపుత్ర్యామనంతరం
ఆమె జననం ప్రారంభంలో 'విచిత్ర' అనే పేరు పొందుతుంది అనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు; శాపం తొలగిన వెంటనే పర్వతకుమారికి ఇది జరిగింది.
నిర్జగామ ముఖాత్క్రోధః సింహరూపీ మహాబలః। స తు సింహః కరాలాస్యః సటాజటిలకంధరః
ఆమె నోటినుంచి కోపం సింహరూపంలో, అపారమైన బలంతో బయటకు వచ్చింది; ఆ సింహం భయంకరమైన ముఖం, దట్టమైన జుట్టు, ముడిపడిన జటలు కలిగి ఉంది.
ఊర్ధ్వప్రోద్భూతలాంగూలో దంష్ట్రోత్కటముఖావటః। వ్యాదితాస్యో లంబజిహ్వః క్షామః కుక్షిబలాదిషు
దాని తోక పైకి లేచింది, దంతాలు బయటపడిన భయానకమైన నోరు, పెదవులు విప్పినవిగా, నాలుక వేలాడుతూ, పొట్ట మొదలైనవి క్షీణంగా కనిపించాయి.
అస్యాస్యే వర్తితుం దేవీ వ్యవస్థితవతీ తదా। జ్ఞాత్వా మనోగతం తస్యా భగవాంశ్చతురాననః
ఆ సమయంలో ఆ దేవత ఆ సింహం నోటిముందు నిలబడింది; ఆమె మనసులోని ఉద్దేశాన్ని తెలుసుకున్న చతుర్ముఖుడు,
ఆజగామాశ్రమపదం సంపదామాశ్రయం యతః। ఆగమ్యోవాచ దేవేశో గిరిజాం స్పష్టయా గిరా
ఆశ్రమానికి, సంపదకు నిలయమైన ఆ స్థలానికి వచ్చాడు; వచ్చి దేవతలకు అధిపతి అయిన బ్రహ్మ స్పష్టంగా గిరిజను ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
బ్రహ్మోవాచ-। కిం పునః ప్రాప్తుకామాసి కిమలభ్యం దదామి తే। విరమ్యతామతిక్లేశాత్తపసోస్మాన్మదాజ్ఞయా
బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: మళ్లీ నువ్వు ఏమి కోరుకుంటున్నావు? నీకు దొరకనిది ఏముంది, నేను ఇస్తాను? నా ఆజ్ఞతో ఈ తీవ్రమైన తపస్సును ఆపు.
తచ్ఛ్రుత్వోవాచగిరిజా గురోర్గౌరవయంత్రితం। వాక్యం వాచాహరోద్గీర్ణవర్ణనిర్గమవాంఛితం
అది విన్న గిరిజ గురువు పట్ల గౌరవంతో మాటలు నిగ్రహించి, తన మనసులోని కోరికను వ్యక్తపరిచేలా మాట్లాడింది.
దేవ్యువాచ-। తపసా దుష్కరేణాప్తః పతిర్వై శంకరో మయా। సమాం శ్యామలవర్ణేతి బహుశః ప్రోక్తవాన్రహః
దేవి ఇలా అన్నది: కఠినమైన తపస్సుతో నేను శంకరుడిని భర్తగా పొందాను; ఆయన నన్ను ఎన్నోసార్లు రహస్యంగా 'నీలవర్ణురాలు' అని పిలిచాడు.
తస్మాదహం కాంచనాభవర్ణా తన్నామసంయుతా। భర్తుర్భూతపతేరంగమేకతో నిర్విషం భవేత్
అందుకే నేను బంగారు వర్ణంతో, ఆ పేరుతో ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను; నా భర్త భూతపతికి శరీరంలో విషం లేకుండా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
తస్యాస్తద్భాషితం శ్రుత్వా ప్రోవాచ జగదీశ్వరః। ఏవం భవ త్వం భూయశ్చ భర్తుర్దేహార్ద్ధచారిణీ
ఆమె మాటలు విన్న జగదీశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: అలా జరగనీ, మళ్లీ నువ్వు నీ భర్త శరీరానికి అర్ధ భాగస్వామిగా ఉంటావు.
తతస్తత్యాజతాం కృష్ణాం ఫుల్లనీలోత్పలత్వచం। త్వక్చ సాప్యభవద్భీమా ఘంటాహస్తాత్రిలోచనా
అంతట ఆమె నీలోత్పలపు వర్ణాన్ని పోలిన నీల చర్మాన్ని విడిచిపెట్టింది; ఆ చర్మమే ఘంటా చేతిలో, మూడు కన్నులతో భయంకరురాలిగా మారింది.
నానాభరణసంపూర్ణా పీతకౌశేయధారిణీ। తామబ్రవీత్తతో బ్రహ్మా దేవీం నీలాంబుజత్విషం
వివిధ అలంకారాలతో అలంకరించబడి, పసుపు పట్టు వస్త్రం ధరించి ఉంది; అప్పుడు బ్రహ్మ ఆ నీలకమలవర్ణ దేవిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
నిశే భూధరజా దేహ సంపర్కా త్వం మదాజ్ఞయా। సంప్రాప్తా కృతకృత్యత్వమేకానంశా పురో హ్యసి
రాత్రి సమయంలో నా ఆజ్ఞతో పర్వతపు ధూళి నీ శరీరాన్ని తాకింది; నువ్వు నీ కోరికను నెరవేర్చుకుని, ప్రత్యేకమైన భాగంగా నిలిచావు.
య ఏష సింహః ప్రోద్భూతో దేవ్యాః క్రోధాద్వరాననే। స తేస్తు వాహనం దేవి కేతౌ చాస్తు మహాబలః
దేవి, ఈ సింహం నీ కోపంతో పుట్టింది; ఇది నీ వాహనంగా, నీ జెండా వద్ద శక్తివంతంగా ఉండాలి.
గచ్ఛ వింధ్యాచలం తత్ర సురకార్యం కరిష్యసి। పంచాలో నామ యక్షోయం యక్షలక్షపదానుగః
వింధ్యపర్వతానికి వెళ్ళు; అక్కడ దేవతల పనిని నువ్వు నిర్వర్తిస్తావు. ఈ పంచాలుడు అనే యక్షుడు యక్షాధిపతిని అనుసరిస్తాడు.
దత్తస్తే కింకరో దేవి మయా మాయాశతైర్యుతః। ఇత్యుక్త్వా కౌశికీ దేవీ వింధ్యశైలం జగామ హ
దేవి, నేను నీకు వందలాది మాయాశక్తులు కలిగిన ఈ సేవకుడిని ఇచ్చాను; ఇలా చెప్పి కౌశికీ దేవి వింధ్యశైలానికి వెళ్లింది.
ఉమాపి ప్రాప్తసంకల్పా జగామ గిరిశాంతికం। ప్రవిశంతీం తు తాం ద్వారాదపహృత్య సమాహితః
ఉమా తన కోరిక నెరవేర్చుకుని, పర్వతాధిపతి వద్దకు వెళ్లింది; ఆమె ద్వారం ద్వారా లోపలికి వస్తుండగా, అతడు గౌరవంగా స్వాగతించాడు.
రురోధ వీరకో దేవీం హేమవేత్రలతాధరః। తామువాచ చ కోపేన రూపే తు వ్యభిచారిణీం
హేమవేత్రాన్ని పట్టుకుని, వృక్షలతలతో అలంకరించబడిన వీరకుడు ఆ దేవిని అడ్డగించి, కోపంతో — నీ అందం మాయగా ఉంది అని — ఆమెను ఉద్దేశించి అన్నాడు.
ప్రయోజనం న తేత్రాస్తి గచ్ఛ యావన్న భక్ష్యసే। దేవ్యారూపధరో దైత్యో దేవం వంచితుమాగతః
ఇక్కడ నీకు పనేమీ లేదు; ఇక్కడినుండి వెళ్ళిపో, లేకపోతే నీవు తినబడతావు. ఈ రాక్షసుడు దేవిని పోలిన రూపంలో వచ్చి దేవుని మోసం చేయడానికి ప్రయత్నించాడు.
ప్రవిష్టో న చ దృష్టోసౌ స చ దేవేన ఘాతితః। ఘాతితే చాహమాజ్ఞప్తో నీలకంఠేన కోపినా
అతడు లోపలికి వచ్చాడు కానీ ఎవరికీ కనిపించలేదు, ఆ తరువాత దేవుడు అతన్ని సంహరించాడు. అతను చనిపోయిన తరువాత, కోపంతో ఉన్న నీలకంఠుడు నాకు ఆజ్ఞాపించాడు.
ద్వారే త్వనవధానం తే యస్మాత్పశ్యామి వై తతః। భవిష్యసి న మే ద్వాస్థో వర్షపూగాననేకశః
నీవు ద్వారాన్ని గమనించకపోవడం నేను చూశాను కనుక, ఎన్నో సంవత్సరాలు నీవు నా ద్వారపాలకుడిగా ఉండలేవు.
అతస్తే నాత్ర దాస్యామి ప్రవేశం గమ్యతాం ద్రుతమ్। ఏకాం ముక్త్వా గిరిసుతాం మాతరం స్నేహవత్సలామ్
అందువల్ల, నేను నీకు ఇక్కడ ప్రవేశం ఇవ్వను; వెంటనే వెళ్ళిపో. హిమపర్వత కుమార్తె అయిన ఆ తల్లిని తప్ప మరెవరూ లోపలికి రారు.
ప్రవేశం లభతే నాన్యా నారీ కమలలోచనే। ఇత్యుక్త్వా తు తదా దేవీ చింతయామాస చేతసా1.44.
కమలాకళ్ళు కలిగిన మరే ఇతర స్త్రీకి ప్రవేశం లేదు. ఇలా చెప్పి ఆ దేవి తన మనసులో ఆలోచించింది.
నారీ నైవ స దైతేయో వాయుర్మే యామభాషత। వృథైవ వీరకశ్శప్తో మయా క్రోధపరీతయా
ఆమె నారీ కాదు, రాక్షసుడూ కాదు అని గాలి నాకు చెప్పింది; నేను కోపంతో వీరకుని వృథాగా శపించాను.
అకార్యం క్రియతే మూఢైః ప్రాయః క్రోధసమన్వితైః। క్రోధేన నశ్యతే కీర్తిః క్రోధో హంతి స్థితాం శ్రియమ్
మూర్ఖులు, కోపంతో ఉన్నప్పుడు తప్పు పనులు చేస్తారు; కోపం వల్ల కీర్తి పోతుంది, కోపం స్థిరమైన ఐశ్వర్యాన్ని నాశనం చేస్తుంది.