అనన్వితా గిరఃస్తాత వక్తుం త్వం నార్హసి ప్రభో। అథాసౌ భగవాన్ప్రాహ ప్రచురం చాస్తి మే వసు
'ఇలాంటి మాటలు చెప్పడం నీకు తగదు తండ్రీ.' కానీ ఆ మహర్షి, 'నా వద్ద చాలా ధనం ఉంది' అని సమాధానమిచ్చాడు.
తవ దాస్యామి కల్యాణి ప్రస్ఫోటయ కపాటికామ్। విప్రమాహ పునః సా చ త్వం వై మే ధర్మతః పితా
'ఓ మంగళకరమైనవాడా! నేను నీకు ఇస్తాను, తలుపు తెరువు.' కానీ ఆమె మళ్లీ, 'నీవు నాకు ధర్మపరంగా తండ్రివి' అని చెప్పింది.
మా గచ్ఛ పుత్రికాం మాం చ పరయోషాం చ ధార్మిక। మనసా స సమాలోచ్య సుషిరేణ పథా గృహాన్
'నన్ను, నీ కుమార్తెను, లేదా పరస్త్రీని దగ్గరపడకు, ధార్మికుడా!' అని చెప్పింది. అతడు మనసులో ఆలోచించి, సన్నని మార్గం ద్వారా ఇంట్లోకి వెళ్లాలని యత్నించాడు.
బాహునోద్ధాట్యతే నైవ గంతుం చైవ సముద్యతః। గచ్ఛతశ్చార్ద్ధమరర ఉత్తమాంగం సుసంకటే
చేతులు పైకి ఎత్తినా తలుపు తెరవలేకపోయాడు, వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించాడు. ఆ సన్నని మార్గంలో అతని తల ఇరుక్కుపోయింది.
ప్రవిష్టం న పునశ్చైతి పంచత్వమగమత్తదా। ఉషఃకాలే సమాయాతా రక్షిణో యే చ కింకరాః
లోపలికి వెళ్లిన తర్వాత తిరిగి బయటకు రాలేకపోయాడు, అక్కడే మరణించాడు. ఉదయం రక్షకులు, సేవకులు వచ్చారు.
అద్భుతం తం శవం దృష్ట్వా తాముచుస్తే చ విస్మితాః। కథం చ నిధనం త్వస్య సంభూతం బ్రూహి సుందరి
ఆ అద్భుతమైన మృతదేహాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోయి, ఆ యువతిని అడిగారు — 'సుందరివి! ఇతడు ఎలా చనిపోయాడో చెప్పు.'
కథయిత్వా తు తద్వృత్తమభీష్టం దేశమాగతా। ఏవం కామస్య మహిమా దుర్నివారో జనేషు చ
ఆ సంఘటనను వివరించి, ఆమె కోరుకున్న చోటుకు చేరింది. మనుషులలో కోరిక ఎంత గొప్పదో చూడండి; దాన్ని అదుపు చేయడం చాలా కష్టం.
సర్వేషామపి జంతూనాం సురాసురనృణాం భవేత్। దృష్ట్వాఽమోఘాం వరారోహాం సర్వలోకపితామహః
అందరి జీవులలోనూ—దేవతలు, అసురులు, మనుషులలోనూ—ఈ కోరిక కలుగుతుంది. అందమైన, నిష్కళంకురాలైన ఆ మహిళను చూసి, అన్ని లోకాల తాత అయిన బ్రహ్మా—
చ్యుతబీజోభవత్తత్ర లౌహిత్యసంభవస్మృతః। పునాతి సకలాన్లోకాన్సర్వతీర్థమయో హి సః
అక్కడ బ్రహ్మదేవుని బీజం పడింది; అది ఎరుపు రంగుతో మొదలైనదిగా గుర్తించబడింది. ఆయనే అన్ని తీర్థాల సమాహారంగా, అన్ని లోకాలనూ పవిత్రం చేయగలవాడు.
యమాశ్రిత్య నరో యాతి బ్రహ్మలోకమనామయమ్। ద్విజ ఉవాచ- కథం చ బ్రహ్మణో మోహో హ్యమోఘా కా వరాంగనా
ఆయన్ని ఆశ్రయించినవాడు బ్రహ్మలోకాన్ని, శాంతియుతమైన స్థలాన్ని పొందుతాడు. ద్విజుడు అడిగాడు— బ్రహ్మదేవుడు ఎలా మోహానికి లోనయ్యాడు? ఆ నిష్కళంకురాలు ఎవరు?
ఉద్భవం తీర్థరాజస్య శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః। శ్రీభగవానువాచ- మునిర్దేవైః సమారాధ్యః పద్మయోనిసమప్రభః
తీర్థరాజు ఎలా పుట్టాడో నిజంగా వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది. శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు— పద్మయోనితో సమానమైన కాంతిగల మునిని దేవతలు పూజించారు.
శంతనుశ్చేతి విఖ్యాతః పత్నీ తస్య పతివ్రతా। అమోఘేతి సమాఖ్యాతా రూపయౌవనశాలినీ
ఆయన శంతను అని ప్రసిద్ధి. ఆయన భార్య తన భర్తకు అతి విధేయురాలు. ఆమెను అమోఘ అని పిలిచేవారు; ఆమె అందం, యవ్వనం కలిగినవారు.
అస్యాశ్చ పతిమన్వేష్టుం యాతో బ్రహ్మా చ తద్గృహమ్। తస్మిన్కాలే మునిశ్రేష్ఠః పుష్పాద్యర్థం వనం గతః
ఆమె భర్తను వెతకడానికి బ్రహ్మదేవుడు వారి ఇంటికి వచ్చాడు. ఆ సమయంలో, ఆ గొప్ప ముని పుష్పాలు తీయడానికి అడవికి వెళ్లాడు.
సా తం దృష్ట్వా సురశ్రేష్ఠమర్ఘ్యపాద్యాదికం దదౌ। దూరేభివాదనం కృత్వా సా గృహం ప్రవివేశ హ
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన బ్రహ్మను చూసి, ఆమె అతనికి పాద్యార్ఘ్యాదులు సమర్పించింది. దూరం నుంచే నమస్కరించి, ఇంట్లోకి ప్రవేశించింది.
తాం చ దృష్ట్వా నవద్యాంగీం ధాతా కామవశం గతః। స్రష్టాత్మానం సమాధాయాచింతయత్తాం పురోగతామ్
ఆ యువతిని చూసి, సృష్టికర్త బ్రహ్మ కోరికకు లోనయ్యాడు. తన మనసును ఆమెపై స్థిరపరిచి, ఆమె ముందుగా వెళ్తున్నప్పుడు ఆమెను ధ్యానించాడు.
బీజం పపాత ఖట్వాయాం బ్రహ్మణః పరమాత్మనః। తతో బ్రహ్మా గతస్త్రస్తస్త్వరయా పరిపీడితః
బ్రహ్మదేవుని బీజం ఆ మంచంపై పడింది. వెంటనే భయంతో, తొందరగా బ్రహ్మ అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.
అథాయాతో మునిర్గేహం శుక్రం పీఠే దదర్శ హ। తమపృచ్ఛద్వరారోహాం కశ్చాప్యత్రాగతః పుమాన్
తర్వాత ఆ ముని ఇంటికి వచ్చి, ఆ ఆసనంపై శుక్రాన్ని చూశాడు. అందమైన భార్యను అడిగాడు— ఇక్కడ ఎవైనా పురుషుడు వచ్చాడా?
తమువాచ తతోఽమోఘా బ్రహ్మా హ్యత్రాగతః పతే। త్వామేవాన్వేషితుం నాథ మయా దత్తోత్ర పీఠకః
అప్పుడు అమోఘ ఇలా చెప్పింది— బ్రహ్మదేవుడు ఇక్కడికి వచ్చాడు, నాథా. ఆయన నిన్ను వెతుకుతూ వచ్చాడు. నేను ఆయనకు ఈ ఆసనం ఇచ్చాను.
శుక్రస్య కారణం చాత్ర తపసా జ్ఞాతుమర్హసి। తతో ధ్యానాత్పరిజ్ఞాతం తేనైవ చ ద్విజన్మనా
ఇక్కడ శుక్రం ఎందుకు ఉందో నీవు తపస్సు ద్వారా తెలుసుకోవాలి. అప్పుడు ఆ ద్విజుడు ధ్యానం చేసి, నిజాన్ని గ్రహించాడు.
బ్రహ్మరేతః పరం సాధ్వీ పాలయస్వ మమాజ్ఞయా। ఉత్పద్యతే సుతస్తే తు సర్వలోకైకపావనః
ఓ సతీ, నా ఆజ్ఞతో బ్రహ్మదేవుని శుక్రాన్ని సంరక్షించు. నీకు ఒక కుమారుడు పుడతాడు; అతడు అన్ని లోకాలకూ పవిత్రతను ప్రసాదిస్తాడు.
ఆవయోః సర్వకల్యాణం ఫలిష్యతి మనోగతమ్। తతః పతివ్రతా తస్య ఆజ్ఞామాగృహ్య సంభవాత్
మనిద్దరి మనసులో ఉన్న శుభఫలితాలు నెరవేరతాయి. అప్పుడు ఆ పతివ్రత తన భర్త ఆజ్ఞను స్వీకరించి, ఆ సంయోగాన్ని అంగీకరించింది.
పపౌ రేతో మహాభాగా బ్రహ్మణః పరమాత్మనః। ఆవర్త ఇవ సంజజ్ఞే రౌద్రగర్భ ఇతి స్ఫురన్
ఆ మహాభాగురాలు బ్రహ్మదేవుని శుక్రాన్ని పానమైంది. అది ఆవర్తంలా మెరిసి, 'రౌద్రగర్భుడు' అనే పేరుతో వెలిగింది.
ప్రసోఢుం నైవ శక్తా సా శంతనుం చాబ్రవీత్తతః। గర్భం ధారయితుం నాథ న శక్నోమ్యధునా ప్రభో
ఆమె దాన్ని భరించలేక, శంతనుని ఇలా అడిగింది— నాథా, నేను ఈ గర్భాన్ని ఇక మోయలేను.
కిం కరిష్యామి ధర్మజ్ఞ ప్రాణో మే సంచలత్యపి। ఆజ్ఞాపయ మహాభాగ గర్భం త్యక్ష్యామి యత్ర చ
ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా, నేను ఏం చేయాలి? నా ప్రాణం కూడా విడిచిపోతున్నట్టు ఉంది. మహాభాగా, నీవు చెప్పు—ఈ గర్భాన్ని ఎక్కడ విడిచిపెట్టాలి?
పత్యురాజ్ఞాం సమాదాయ ముక్తో గర్భో యుగంధరే। పయస్తేజోమయం శుద్ధం సర్వధర్మప్రతిష్ఠితమ్
భర్తకు ఆజ్ఞ పొందిన తరువాత, ఆ గర్భం యుగంధర పర్వతంపై విడిచిపెట్టబడింది. అది పాలతో, వెలుగుతో కూడినది, పవిత్రంగా, అన్ని ధర్మాలకు ఆధారంగా ఉండేది.
తన్మధ్యే పురుషః శుద్ధః కిరీటీ నీలవాససా। రత్నదామ్నా చ విద్ధాంగో దుఃప్రేక్ష్యో జ్యోతిషాం గణః
ఆ మధ్యలో, ఒక పవిత్రమైన పురుషుడు కనబడాడు. అతను మకుటాన్ని ధరించి, నీలిరంగు వస్త్రాలు వేసుకుని, రత్నాలతో అలంకరించబడిన అవయవాలతో, చూడటానికి చాలా కష్టమైన, ప్రకాశవంతమైన వాడిగా కనిపించాడు.
తతో దేవగణాః స్వర్గాత్పుష్పవర్షమవాకిరన్। ప్రసూతః సర్వతీర్థేషు తీర్థరాజ ఇతి స్మృతః
ఆ సమయంలో దేవతలందరూ స్వర్గం నుండి పుష్పవర్షం కురిపించారు. అతను అన్ని పవిత్ర తీర్థాలలో జన్మించాడు, అందులో 'తీర్థరాజు' అని గుర్తించబడ్డాడు.
తతో రామ ఇతి ఖ్యాతః ప్రజాతోహం భృగోః కులే। క్షత్రియాన్పితృహంతౄంస్తు ససైన్యబలవాహనాన్
అప్పుడే నేను 'రాముడు' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాను. నేను భృగు వంశంలో జన్మించాను. తండ్రులను హత్య చేసిన క్షత్రియులను వారి సైన్యాలతో సహా సంహరించాను.
హత్వా యుద్ధగతాన్భీతాన్పంకైః సర్వైర్యుతో హ్యహమ్। బ్రహ్మహత్యాసమం ఘోరం మద్గేహే సముపస్థితమ్
యుద్ధంలో భయంతో మట్టిలో మునిగిపోయిన ఆ క్షత్రియులను చంపిన తరువాత, బ్రాహ్మణ హత్యకు సమానమైన ఘోరమైన పాపం నా ఇంటిని పట్టుకుంది.
పంకయుక్తం కుఠారం మే క్షాలితం నైవ శుద్ధ్యతి। తతః ఖే చాభవద్వాణీ రామ మద్వచనం కురు
మట్టితో కప్పబడిన నా గొడ్డలిని ఎన్నిసార్లు కడిగినా అది పవిత్రంగా కాలేదు. అప్పుడు ఆకాశంలో ఒక వాణి వినిపించింది — 'రామా, నా మాట వినిపించు' అని.