ശിവപുരാണമ്

ജലംധരവിരിംചേന്ദ്രകപാലശകലോജ്ജ്വലഃ ഗങ്ഗാതുംഗതരംഗാര്ധപിംഗലാനനമൂര്ധജഃ

ജലന്ധരനും ബ്രഹ്മാവും ഇന്ദ്രനും ഉള്ള കപ്പാലങ്ങളുടെ തൂണ്ടുകൾ കൊണ്ട് ദീപ്തിയോടെ, ഗംഗയുടെ ഉയർന്ന തിരകളാൽ അൽപ്പം നനഞ്ഞ, മഞ്ഞള നിറമുള്ള ജടകളോടെ അവൻ തിളങ്ങി.

ഭഗ്നദംഷ്ട്രാംകുരാക്രാന്തപ്രാന്തകാന്തധരാധരഃ സവ്യശ്രവണപാര്ശ്വാംതമംഡലീകൃതകുണ്ഡലഃ

പൊട്ടിയ ദന്തത്തിന്റെ മുളകൾ കൊണ്ട് അറ്റം തൊട്ട പർവതംപോലെ മനോഹരനായവൻ, ഇടത് ചെവിക്കരികിൽ വട്ടംപോലെ കുന്ദലമണിഞ്ഞിരുന്നു.

മഹാവൃഷഭനിര്യാണോ മഹാജലദനിഃസ്വനഃ മഹാനലസമപ്രഖ്യോ മഹാബലപരാക്രമഃ

വലിയ കാളയെ കയറി, മഹാ മേഘംപോലെയുള്ള ശബ്ദം ഉണ്ട്, വലിയ അഗ്നിയെപ്പോലെ ജ്വലിച്ചു, അത്യന്തം ശക്തിയും വീര്യവും ഉള്ളവനായിരുന്നു.

ഏവം ഘോരമഹാരൂപോ ബ്രഹ്മപുത്രീം മഹേശ്വരഃ വിജ്ഞാനം ബ്രഹ്മണേ ദത്ത്വാ സര്ഗേ സഹകരോതി ച

ഇങ്ങനെ ഭയാനകവും മഹത്തായ രൂപവുമുള്ള മഹേശ്വരൻ, ബ്രഹ്മയുടെ മകളെ ജ്ഞാനം നൽകി, സൃഷ്ടിയിൽ സഹായിച്ചു.

തസ്മാദ്രുദ്രപ്രസാദേന പ്രതികല്പം പ്രജാപതേഃ പ്രവാഹരൂപതോ നിത്യാ പ്രജാസൃഷ്ടിഃ പ്രവര്തതേ

അതിനാൽ, രുദ്രന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ഓരോ കാലത്തും പ്രജാപതിയുടെ മുഖേന, സൃഷ്ടിയുടെ പ്രവാഹം എപ്പോഴും തുടരുന്നു.

കദാചിത്പ്രാര്ഥിതഃ സ്രഷ്ടും ബ്രഹ്മണാ നീലലോഹിതഃ സ്വാത്മനാ സദൃശാന് സര്വാന് സസര്ജ മനസാ വിഭുഃ

ഒരു സമയം, സൃഷ്ടിക്കാനായി ബ്രഹ്മാവ് അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, നീലയും ചുവപ്പും കലർന്നവൻ തന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു തന്നെ പോലെ ഉള്ള എല്ലാ ജീവികളും സൃഷ്ടിച്ചു.

കപര്ദിനോ നിരാതംകാന്നീലഗ്രീവാംസ്ത്രിലോചനാന് ജരാമരണനിര്മുക്താന് ദീപ്തശൂലവരായുധാന്

കപർദ്ദി, ഭയമില്ലാത്ത, നീല കണ്ഠൻ, മൂന്നു കണ്ണുള്ള, വയസ്സും മരണവും ഇല്ലാത്ത, ജ്വലിച്ച കുന്തങ്ങളും ഉത്തമായ ആയുധങ്ങളും കൈവശമുള്ള ജീവികളെ അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.

തൈസ്തു സംച്ഛാദിതം സര്വം ചതുര്ദശവിധം ജഗത് താന്ദൃഷ്ടാ വിവിധാന്രുദ്രാന് രുദ്രമാഹ പിതാമഹഃ

അവരാൽ മുഴുവൻ പതിനാലു വിഭാഗങ്ങളായ ലോകവും നിറഞ്ഞു; ആ വിവിധ രുദ്രന്മാരെ കണ്ടു, പിതാമഹൻ രുദ്രനോട് പറഞ്ഞു.

നമസ്തേ ദേവദേവേശ മാസ്രാക്ഷീരീദൃശീഃ പ്രജാഃ അന്യാഃ സൃജ ത്വം ഭദ്രം തേ പ്രജാ മൃത്യുസമന്വിതാഃ

ദേവന്മാരുടെ ദൈവമേ, നിന്റെ പാദങ്ങൾക്ക് വന്ദനം. ചുവന്ന കണ്ണുള്ളവനേ, നീ മറ്റൊരു ജനത സൃഷ്ടിക്കണം; നിനക്ക് ശുഭം ഉണ്ടാകട്ടെ. ഈ ജീവികൾക്ക് മരണം ഉണ്ടാകുന്നു.

ഇത്യുക്തഃ പ്രഹസന്പ്രാഹ ബ്രഹ്മാണം പരമേശ്വരഃ നാസ്തി മേ താദൃശസ്സര്ഗസ്സൃജ ത്വമശുഭാഃ പ്രജാഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ പരമേശ്വരൻ പുഞ്ചിരിച്ച് ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് അങ്ങനെയുള്ള സൃഷ്ടി ഇല്ല; നീ തന്നെ അശുഭമായ ജീവികൾ സൃഷ്ടിക്കണം.'

യേ ത്വിമേ മനസാ സൃഷ്ടാ മഹാത്മാനോ മഹാബലാഃ ചരിഷ്യംതി മയാ സാര്ധം സര്വ ഏവ ഹി യാജ്ഞികാഃ

എന്നാൽ ഞാൻ മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ചവർ മഹാത്മാക്കളും മഹാശക്തരും ആണു; അവരൊക്കെയും എനിക്ക് കൂടെ യജ്ഞത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കും.

ഇത്യുക്ത്വാ വിശ്വകര്മാണം വിശ്വഭൂതേശ്വരോ ഹരഃ സഹ രുദ്രൈഃ പ്രജാസര്ഗാന്നിവൃത്താത്മാ വ്യതിഷ്ഠത

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ഹരൻ, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ നാഥൻ, രുദ്രന്മാരോടൊപ്പം ജീവികളുടെ സൃഷ്ടിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറി, അകന്നു നിന്നു.

തതഃ പ്രഭൃതി ദേവോ ഽസൌ ന പ്രസൂതേ പ്രജാഃ ശുഭാഃ ഊര്ധ്വരേതാഃ സ്ഥിതഃ സ്ഥാണുര്യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ്

അതിനുശേഷം ആ ദൈവം ഇനി ശുഭമായ ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചില്ല; ഉർദ്ധ്വരേതസ്സായി, അചഞ്ചലനായി, സൃഷ്ടിയുടെ സംഹാരമുണ്ടാകുന്നതുവരെ നിലകൊണ്ടു.

യദാ പുനഃ പ്രജാഃ സൃഷ്ടാ ന വ്യവര്ധന്ത വേധസഃ തദാ മൈഥുനജാം സൃഷ്ടിം ബ്രഹ്മാ കര്തുമമന്യത

പിന്നീട്, സ്രഷ്ടാവു സൃഷ്ടിച്ച ജീവികൾ വർദ്ധിച്ചില്ലെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് സംയോജനത്തിലൂടെ സൃഷ്ടി നടത്തണമെന്ന് ആലോചിച്ചു.

ന നിര്ഗതം പുരാ യസ്മാന്നാരീണാം കുലമീശ്വരാത് തേന മൈഥുനജാം സൃഷ്ടിം ന ശശാക പിതാമഹഃ

മുൻപ് ഭഗവാനിൽ നിന്നു സ്ത്രീകളുടെ വംശം ഉദിച്ചിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ, പിതാമഹൻക്ക് സംയോജനത്തിലൂടെ സൃഷ്ടി നടത്താൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.

തതസ്സ വിദധേ ബുദ്ധിമര്ഥനിശ്ചയഗാമിനീമ് പ്രജാനമേവ വൃദ്ധ്യര്ഥം പ്രഷ്ടവ്യഃ പരമേശ്വര

അപ്പോൾ, ജീവികളുടെ വർദ്ധനവിനായി പരമേശ്വരനോട് ചോദിക്കണമെന്ന് ഉറപ്പിച്ച്, ഉദ്ദേശ്യത്തിൽ സ്ഥിരമായ മനസ്സോടെ തീരുമാനിച്ചു.

പ്രസാദേന വിനാ തസ്യ ന വര്ധേരന്നിമാഃ പ്രജാഃ ഏവം സംചിന്ത്യ വിശ്വാത്മാ തപഃ കര്തും പ്രചക്രമേ

അവന്റെ അനുഗ്രഹം ഇല്ലാതെ ഈ ജീവികൾ വർദ്ധിക്കില്ലെന്ന് ആലോചിച്ച്, വിശ്വാത്മാവ് തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു.

തദാദ്യാ പരമാ ശക്തിരനംതാ ലോകഭാവിനീ ആദ്യാ സൂക്ഷ്മതരാ ശുദ്ധാ ഭാവഗമ്യാ മനോഹരാ

അപ്പോൾ ആദിയായ പരമശക്തി, അനന്തമായ ലോകങ്ങളുടെ സ്രോതസ്സ്, അത്യന്തം സൂക്ഷ്മവും വിശുദ്ധവും, മനസ്സിൽ അനുഭവിക്കാവുന്നതും ഹൃദയാകർഷകവുമാണ്.

നിര്ഗുണാ നിഷ്പ്രപഞ്ചാ ച നിഷ്കലാ നിരുപപ്ലവാ നിരംതരതരാ നിത്യാ നിത്യമീശ്വരപാര്ശ്വഗാ

അവൾക്ക് ഗുണങ്ങളൊന്നുമില്ല, സൃഷ്ടിയുടെ അതീതയാണവൾ, വിഭജിക്കാനാവാത്തവളും മാറ്റമില്ലാത്തവളും, ആകാശത്തേക്കാൾ വ്യാപിച്ചവളും, ശാശ്വതവും എപ്പോഴും ഈശ്വരന്റെ പക്കലുള്ളവളുമാണ്.

തയാ പരമയാ ശക്ത്യാ ഭഗവംതം ത്രിയമ്ബകമ് സംചിന്ത്യ ഹൃദയേ ബ്രഹ്മാ തതാപ പരമം തപഃ

അവൾ എന്ന പരമശക്തിയെ ഹൃദയത്തിൽ ധ്യാനിച്ച്, ബ്രഹ്മാവ് ഭഗവാനായ ത്രയമ്പകനെ ഉന്നതമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു.

തീവ്രേണ തപസാ തസ്യ യുക്തസ്യ പരമേഷ്ഠിനഃ അചിരേണൈവ കാലേന പിതാ സംപ്രതുതോഷ ഹ

അത്യന്തമായ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയിൽ, പരമേഷ്ഠി അങ്ങനെ ലയിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ പിതാവ് വളരെ വേഗത്തിൽ അതീവ സന്തോഷം പ്രാപിച്ചു.

തതഃ കേനചിദംശേന മൂര്തിമാവിശ്യ കാമപി അര്ധനാരീശ്വരോ ഭൂത്വാ യയൌ ദേവസ്സ്വയം ഹരഃ

അതിനുശേഷം, ഒരു ഭാഗം സ്വീകരിച്ച്, ഒരു രൂപത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, ദേവൻ ഹരൻ തന്നെ അർദ്ധനാരീശ്വരനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

തം ദൃഷ്ട്വാ പരമം ദേവം തമസഃ പരമവ്യയമ് അദ്വിതീയമനിര്ദേശ്യമദൃശ്യമകൃതാത്മഭിഃ

ആ പരമദേവനെ, അന്ധകാരത്തിനപ്പുറത്തുള്ളവനെയും, അക്ഷയനെയും, രണ്ടാമൊന്നുമില്ലാത്തവനെയും, വിവരണം ചെയ്യാനാകാത്തവനെയും, സൃഷ്ടിക്കാത്തവർക്ക് കാണാനാകാത്തവനെയും കണ്ടു—

സര്വലോകവിധാതാരം സര്വലോകേശ്വരേശ്വരമ് സര്വലോകവിധായിന്യാ ശക്ത്യാ പരമയാ യുതമ്

സകലലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവും, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെ ദേവന്മാരുടെ ദൈവവുമാണ് അവൻ. സകലസൃഷ്ടിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പരമശക്തിയോടൊപ്പം ഒന്നായവനാണ്.

അപ്രതര്ക്യമനാഭാസമമേയമജരം ധ്രുവമ് അചലം നിര്ഗുണം ശാംതമനംതമഹിമാസ്പദമ്

അവനെ മനസ്സിൽ പിടികൂടാനാവില്ല, രൂപമില്ലാത്തവൻ, അളക്കാനാവാത്തവൻ, വയസ്സില്ലാത്തവൻ, സ്ഥിരതയുള്ളവൻ, അചഞ്ചലൻ, ഗുണരഹിതൻ, ശാന്തനും അനന്തമഹത്വത്തിന്റെ ആധാരവുമാണ്.

സര്വഗം സര്വദം സര്വസദസദ്വ്യക്തിവര്ജിതമ് സര്വോപമാനനിര്മുക്തം ശരണ്യം ശാശ്വതം ശിവമ്

സർവ്വവ്യാപിയുമാണ് അവൻ, എല്ലാം നൽകുന്നവൻ, സതും അസതും എന്ന എല്ലാ രൂപങ്ങളിൽ നിന്നും അതീതൻ, എല്ലാ ഉപമകളിൽ നിന്നും മുക്തൻ, ശരണം, ശാശ്വതൻ, മംഗളസ്വരൂപൻ.

പ്രണമ്യ ദംഡവദ്ബ്രഹ്മാ സമുത്ഥായ കൃതാംജലിഃ ശ്രദ്ധാവിനയസംപന്നൈഃ ശ്രാവ്യൈഃ സംസ്കരസംയുതൈഃ

ബ്രഹ്മാവ് ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്ത്, കൈകൂപ്പി എഴുന്നേറ്റ്, വിശ്വാസവും വിനയവും നിറഞ്ഞ, ശ്രവ്യവും സംസ്കാരപൂർണ്ണവുമായ വാക്കുകളാൽ—

യഥാര്ഥയുക്തസര്വാര്ഥൈര്വേദാര്ഥപരിബൃംഹിതൈഃ തുഷ്ടാവ ദേവം ദേവീം ച സൂക്തൈഃ സൂക്ഷ്മാര്ഥഗോചരൈഃ

യഥാർത്ഥം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന, എല്ലാ അർത്ഥത്തിലും പൂർണ്ണമായ, വേദാർത്ഥം നിറഞ്ഞ, സൂക്ഷ്മമായ അർത്ഥമുള്ള സ്തുതികളാൽ ദേവനെയും ദേവിയെയും ബ്രഹ്മാവ് സ്തുതിച്ചു.

ജയ ദേവ മഹാദേവ ജയേശ്വര മഹേശ്വര ജയ സര്വഗുണ ശ്രേഷ്ഠ ജയ സര്വസുരാധിപ

ജയോ, ദേവാ! മഹാദേവാ! ജയോ, ഈശ്വരന്മാരുടെ ഈശ്വരാ! ജയോ, സർവ്വഗുണങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ! ജയോ, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും അധിപനായവാ!