ଶିଵପୁରାଣମ୍

କୃତ୍ଵାପି ସୁମହତ୍ପାପଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଜତି ଯଶ୍ଶିଵମ୍ ମୁଚ୍ଯତେ ପାତକୈଃ ସର୍ଵୈର୍ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା

ଯଦିଓ କିଏ ବଡ଼ ପାପ କରିଥାଏ, ଯଦି ସେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ବହୁନାତ୍ର କିମୁକ୍ତେନ ଵୃଥା ଦାନଂ ଵୃଥା ତପଃ ଵୃଥା ଯଜ୍ଞୋ ଵୃଥା ହୋମଃ ଶିଵନିନ୍ଦାରତସ୍ଯ ତୁ

ଏଠାରେ ଅଧିକ କହିବାକୁ କଣ? ଶିବନିନ୍ଦାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦାନ, ତପ, ଯଜ୍ଞ, ହୋମ—ସବୁ ବ୍ୟର୍ଥ।

ତତଃ ସନାରାଯଣକାସ୍ସରୁଦ୍ରାଃ ସଲୋକପାଲାସ୍ସମରେ ସୁରୌଘାଃ ଗଣେଂଦ୍ରଚାପଚ୍ଯୁତବାଣଵିଦ୍ଧାଃ ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଗାଢରୁଜାଭିଭୂତାଃ

ତାପରେ, ନାରାୟଣ, ରୁଦ୍ର, ଲୋକପାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ—ଗଣପତିଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ତୀବ୍ର ବେଦନାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ପଳାଇଗଲେ।

ଚେଲୁଃ କ୍ଵଚିତ୍କେଚନ ଶୀର୍ଣକେଶାଃ ସେଦୁଃ କ୍ଵଚିତ୍କେଚନ ଦୀର୍ଘଗାତ୍ରାଃ ପେତୁଃ କ୍ଵଚିତ୍କେଚନ ଭିନ୍ନଵକ୍ତ୍ରା ନେଶୁଃ କ୍ଵଚିତ୍କେଚନ ଦେଵଵୀରାଃ

କିଛି ଦେବବୀର ଖୋଲା କେଶରେ ଘୁରୁଥିଲେ, କିଛି ଲମ୍ବା ଶରୀର ନେଇ ଲଠପଠ କରୁଥିଲେ, କିଛି ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ମୁହଁରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଆଉ କିଛି ଚଳିପାରିଲେ ନାହିଁ।

କେଚିଚ୍ଚ ତତ୍ର ତ୍ରିଦଶା ଵିପନ୍ନା ଵିସ୍ରସ୍ତଵସ୍ତ୍ରାଭରଣାସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରାଃ ନିପେତୁରୁଦ୍ଭାସିତଦୀନମୁଦ୍ରା ମଦଂ ଚ ଦର୍ପଂ ଚ ବଲଂ ଚ ହିତ୍ଵା

ସେଠାରେ କିଛି ଦେବତା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ, ଅସ୍ତ୍ର, କବଚ ଛିଟିଯାଇଥିଲା; ସେମାନେ ଦୁଃଖର ଭାବରେ ଭୂମିରେ ଚୁଇଁପଡ଼ିଲେ, ଗର୍ବ, ଅଭିମାନ ଓ ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିଦେଲେ।

ସସ୍ମୁତ୍ପଥପ୍ରସ୍ଥିତମପ୍ରଧୃଷ୍ଯୋ ଵିକ୍ଷିପ୍ଯ ଦକ୍ଷାଧ୍ଵରମକ୍ଷତାସ୍ତ୍ରୈଃ ବଭୌ ଗଣେଶସ୍ସ ଗଣେଶ୍ଵରାଣାଂ ମଧ୍ଯେ ସ୍ଥିତଃ ସିଂହ ଇଵର୍ଷଭାଣାମ୍

ପଥ ଭଙ୍ଗ କରି, ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଅକ୍ଷତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଚିଥରାଇଦେଇ, ଗଣପତି ଗଣନାୟକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।

ଇତି ସଞ୍ଛିନ୍ନଭିନ୍ନାଂଗା ଦେଵା ଵିଷ୍ଣୁପୁରୋଗମାଃ କ୍ଷଣାତ୍କଷ୍ଟାଂ ଦଶାମେତ୍ଯ ତ୍ରେସୁଃ ସ୍ତୋକାଵଶେଷିତା

ଏଭଳି ଭାବେ ଦେବମାନେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଦେହ ଭଙ୍ଗ ଓ ଭାଙ୍ଗିଯାଇ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭୟଙ୍କର ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, କେବଳ କିଛି ଅଂଶ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା।

ତ୍ରସ୍ତାଂସ୍ତାନ୍ସମରେ ଵୀରାନ୍ ଦେଵାନନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଵୈ ଗଣାଃ ପ୍ରମଥାଃ ପରମକ୍ରୁଦ୍ଧା ଵୀରଭଦ୍ରପ୍ରଣୋଦିତାଃ

ଭୟଭୀତ ସେହି ବୀର ଦେବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ବିରଭଦ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ ରୂଷ୍ଟ ପ୍ରମଥଗଣମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧାଉଥିଲେ।

ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଚ ତଥା ଦୋଷଂ ନିଗଡୈରାଯସୈର୍ଦୃଢୈଃ ବବନ୍ଧୁଃ ପାଣିପାଦେଷୁ କଂଧରେଷୂଦରେଷୁ ଚ

ସେମାନେ ଦେବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଧରି, ଦୃଢ଼ ଲୋହା ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ହାତ, ପାଅ, କଣ୍ଠ ଓ ପେଟକୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।

ତସ୍ମିନ୍ନଵସରେ ବ୍ରହ୍ମା ଭଦ୍ରମଦ୍ରୀନ୍ଦ୍ରଜାନୁତମ୍ ସାରଥ୍ଯାଲ୍ଲବ୍ଧଵାତ୍ସଲ୍ଯଃ ପ୍ରାର୍ଥଯନ୍ ପ୍ରଣତୋ ଽବ୍ରଵୀତ୍

ସେଇ ସମୟରେ, ଭଲ ହୃଦୟ ବ୍ରହ୍ମା, ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ, ସାରଥି ଭାବେ କରୁଣାବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ନମ୍ରତାରେ ଆଗକୁ ଆସି ଅନୁରୋଧ କଲେ।

ଅଲଂ କ୍ରୋଧେନ ଭଗଵନ୍ନଷ୍ଟାଶ୍ଚୈତେ ଦିଵୌକସଃ ପ୍ରସୀଦ କ୍ଷମ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଂ ରୋମଜୈସ୍ସହ ସୁଵ୍ରତ

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି କ୍ରୋଧ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ! ଏହି ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଗଲେ। ଦୟା କରନ୍ତୁ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ରୋମଜମାନେ ସହିତ, କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ, ହେ ସୁବ୍ରତ।

ଏଵଂ ଵିଜ୍ଞାପିତସ୍ତେନ ବ୍ରହ୍ମଣା ପରମେଷ୍ଠିନା ଶମଂ ଜଗାମ ସଂପ୍ରୀତୋ ଗଣପସ୍ତସ୍ଯ ଗୌରଵାତ୍

ଏଭଳି ପରମେଷ୍ଠୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୂଚିତ ହେବା ପରେ, ସେ ଗଣପତି ଗଭୀର ସମ୍ମାନରୁ ଶାନ୍ତ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

ଦେଵାଶ୍ଚ ଲବ୍ଧାଵସରା ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ମଂତ୍ରିଣଃ ଧାରଯନ୍ତୋ ଽଞ୍ଜଲୀନ୍ମୂର୍ଧ୍ନି ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଵିଵିଧୈଃ ସ୍ତଵୈଃ

ଏବଂ ଦେବତାମାନେ, ଦେବଦେବଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ସୁଯୋଗ ମିଳିବା ସହିତ, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ଜୋଡି ନାନା ପ୍ରକାର ଷ୍ଟୁତି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ।

ରୁଦ୍ରଭଦ୍ରାଯ ରୁଦ୍ରାଣାଂ ପତଯେ ରୁଦ୍ରଭୂତଯେ

ଅଶୁଭକୁ ଦୂର କରୁଥିବା ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ରୁଦ୍ର ତତ୍ତ୍ୱର ଅବତାରକୁ।

କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରରୂପାଯ କାଲକାମାଂଗହାରିଣେ ଦେଵତାନାଂ ଶିରୋହନ୍ତ୍ରେ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଚ ଦୁରାତ୍ମନଃ

କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ର ରୂପ, କାଳ ଓ କାମଙ୍କ ଦେହ ଧ୍ୱଂସ କରୁଥିବା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଦକ୍ଷଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଇଥିବା।

ସଂସର୍ଗାଦସ୍ଯ ପାପସ୍ଯ ଦକ୍ଷସ୍ଯାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣଃ ଶାସିତାଃ ସମରେ ଵୀର ତ୍ଵଯା ଵଯମନିନ୍ଦିତା

ଦୁଷ୍ଟ ଦକ୍ଷଙ୍କ ପାପ ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ, ଅମଳ କର୍ମ କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଶୂର, ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଦଣ୍ଡିତ ହେଲୁ, ଆମେ ଦୋଷୀ ନୁହେଁ।

ଦଗ୍ଧାଶ୍ଚାମୀ ଵଯଂ ସର୍ଵେ ତ୍ଵତ୍ତୋ ଭୀତାଶ୍ଚ ଭୋ ପ୍ରଭୋ ତ୍ଵମେଵ ଗତିରସ୍ମାକଂ ତ୍ରାହି ନଶ୍ଶରଣାଗତାନ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମେ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହୋଇଛୁ ଏବଂ ଭୟଭୀତ, ତୁମେ ହେଉଛ ଆମର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ, ଆମେ ଶରଣ ନେଇଛୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।

ତୁଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵେଵଂ ସ୍ତୁତୋ ଦେଵାନ୍ ଵିସୃଜ୍ଯ ନିଗଡାତ୍ପ୍ରଭୁଃ ଆନଯଦ୍ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ସମୀପମମରାନିହ

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପ୍ରଭୁ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରି, ଏଠାରେ ଦେବଦେବଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଲେ।

ଦେଵୋପି ତତ୍ର ଭଗଵାନନ୍ତରିକ୍ଷେ ସ୍ଥିତଃ ପ୍ରଭୁଃ ସଗଣଃ ସର୍ଵଗଃ ଶର୍ଵସ୍ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରଃ

ସେଠାରେ, ଭଗବାନ୍ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶର୍ବ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମହେଶ୍ୱର, ତାଙ୍କ ଗଣମାନେ ସହିତ ଆକାଶରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରମେଶାନଂ ଦେଵା ଵିଷ୍ଣୁପୁରୋଗମାଃ ପ୍ରୀତା ଅପି ଚ ଭୀତାଶ୍ଚ ନମଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ମହେଶ୍ଵରମ୍

ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହେବା ସହିତ ଭୟଭୀତ ମଧ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାନମରାନ୍ଭୀତାନ୍ପ୍ରଣତାର୍ତିହରୋ ହରଃ ଇଦମାହ ମହାଦେଵଃ ପ୍ରହସନ୍ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପାର୍ଵତୀମ୍

ଭୟଭୀତ ଦେବତାମାନେକୁ ଦେଖି, ନମିଥିବାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ହର, ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଦେଖି ହସି ଏହି କଥା କହିଲେ।

ମାଭୈଷ୍ଟ ତ୍ରିଦଶାସ୍ସର୍ଵେ ଯୂଯଂ ଵୈ ମାମିକାଃ ପ୍ରଜାଃ ଅନୁଗ୍ରହାର୍ଥମେଵେହ ଧୃତୋ ଦଂଡଃ କୃପାଲୁନା

ତମେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟ କରନି, ତମେ ମୋର ନିଜ ଜନ। କେବଳ କୃପା ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ଭଵତାଂ ନିର୍ଜରାଣାଂ ହି କ୍ଷାନ୍ତୋ ଽସ୍ମାଭିର୍ଵ୍ଯତିକ୍ରମଃ କ୍ରୁଦ୍ଧେଷ୍ଵସ୍ମାସୁ ଯୁଷ୍ମାକଂ ନ ସ୍ଥିତିର୍ନ ଚ ଜୀଵିତମ୍

ହେ ଅମରମାନେ, ତୁମର ଅପରାଧ ଆମେ ଖ୍ଷମା କରିଛୁ। ଯେତେବେଳେ ଆମେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୁଅଁ, ତୁମର ପଦବୀ କିମ୍ବା ଜୀବନ ରହିନଥାଏ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତାସ୍ତ୍ରିଦଶାସ୍ସର୍ଵେ ଶର୍ଵେଣାମିତତେଜସା ସଦ୍ଯୋ ଵିଗତସନ୍ଦେହା ନନୃତୁର୍ଵିବୁଧା ମୁଦା

ଏଭଳି ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ଶର୍ବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତୁରନ୍ତ ସନ୍ଦେହ ହୀନ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ।

ପ୍ରସନ୍ନମନସୋ ଭୂତ୍ଵାନନ୍ଦଵିହ୍ଵଲମାନସାଃ ସ୍ତୁତିମାରେଭିରେ କର୍ତୁଂ ଶଂକରସ୍ଯ ଦିଵୌକସଃ

ମନ ଶାନ୍ତ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭିଜିଯାଇ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଷ୍ଟୁତି ଗାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ତ୍ଵମେଵ ଦେଵାଖିଲଲୋକକର୍ତା ପାତା ଚ ହର୍ତା ପରମେଶ୍ଵରୋ ଽସି କଵିଷ୍ଣୁରୁଦ୍ରାଖ୍ଯସ୍ଵରୂପଭେଦୈ ରଜସ୍ତମସ୍ସତ୍ତ୍ଵଧୃତାତ୍ମମୂର୍ତେ

ତୁମେ ହେଉଛ ଦେବ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାଳକ ଓ ସଂହାରକ; ତୁମେ ପରମେଶ୍ୱର, କବି, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ରୁଦ୍ର ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ, ରଜ, ତମସ୍ ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ଧାରଣ କରିଥିବା ତୁମ ମୂର୍ତ୍ତି।

ସର୍ଵମୂର୍ତେ ନମସ୍ତେ ଽସ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵଭାଵନ ପାଵନ ଅମୂର୍ତେ ଭକ୍ତହେତୋର୍ହି ଗୃହୀତାକୃତିସୌଖ୍ଯଦ

ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଅରୂପୀ, ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର।

ଚଂଦ୍ରୋ ଽଗଦୋ ହି ଦେଵେଶ କୃପାତସ୍ତଵ ଶଂକର ନିମଜ୍ଜନାନ୍ମୃତଃ ପ୍ରାପ ସୁଖଂ ମିହିରଜାଜଲିଃ

ହେ ଦେବେଶ, ହେ ଶଙ୍କର, ତୁମର କୃପାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଆରୋଗ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ; ଡୁବିଯିବା ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣର ଅର୍ପଣରୁ ସେ ସୁଖ ପାଇଥିଲେ।

ସୀମନ୍ତିନୀ ହତଧଵା ତଵ ପୂଜନତଃ ପ୍ରଭୋ ସୌଭାଗ୍ଯମତୁଲଂ ପ୍ରାପ ସୋମଵାରଵ୍ରତାତ୍ସୁତାନ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯାହାଙ୍କ ସ୍୵ାମୀ ହତ୍ୟା ହୋଇଥିଲେ, ସେ ସୀମନ୍ତିନୀ ତୁମ ପୂଜା କରି, ଅତୁଳ ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ସୋମବାର ବ୍ରତରୁ ପୁଅମାନେ ପାଇଥିଲେ।