ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାନ୍ସୂର୍ଯକୋଟିସମପ୍ରଭଃ ଈଶାନସ୍ସ ଵରାନ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ତତ୍ରୈଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ହରଃ

ଏଭଳି କହି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କୋଟି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭଗବାନ ଈଶାନ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।

ଉପମନ୍ଯୁଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ପ୍ରାପ୍ଯ ତସ୍ମାଦ୍ଵରାଦ୍ଵରାନ୍ ଜଗାମ ଜନନୀସ୍ଥାନଂ ସୁଖଂ ପ୍ରାପାଧିକଂ ଚ ସଃ

ଉପମନ୍ୟୁ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ ଓ ଅଧିକ ସୁଖ ଅନୁଭବ କଲେ।

ନମସ୍ସମସ୍ତସଂସାରଚକ୍ରଭ୍ରମଣହେତଵେ ଗୌରୀକୁଚତଟଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵକୁଂକୁମାଂକିତଵକ୍ଷସେ

ସମସ୍ତ ସଂସାର ଚକ୍ର ଘୂରାଣର କାରଣ, ଗୌରୀଙ୍କ ଉରସ୍ଥଳର କୁଙ୍କୁମ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଛାତିବାଳାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ଉକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵତୋ ଲବ୍ଧପ୍ରସାଦାଦୁପମନ୍ଯୁନା ନିଯମାଦୁତ୍ଥିତୋ ଵାଯୁର୍ମଧ୍ଯେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଦିଵାକରେ

ଏଭଳି କହି, ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରେ, ଉପମନ୍ୟୁ ନିୟମ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଥିବାବେଳେ ଉଠିଲେ।

ଋଷଯଶ୍ଚାପି ତେ ସର୍ଵେ ନୈମିଷାରଣ୍ଯଵାସିନଃ ଅଥାଯମର୍ଥଃ ପ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯ ଇତି କୃତ୍ଵା ଵିନିଶ୍ଚଯମ୍

ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ସେଇ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏହି କଥା ଜାଣିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।

କୃତ୍ଵା ଯଥା ସ୍ଵକଂ କୃତ୍ଯଂ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ତେ ଯଥା ପୁରା ଭଗଵଂତମୁପାଯାଂତଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ସମୁପାଵିଶନ୍

ସେମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ପ୍ରତିଦିନର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଭଗବାନଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଆଦର ସହିତ ବସିଲେ।

ଅଥାସୌ ନିଯମସ୍ଯାଂତେ ଭଗଵାନମ୍ବରୋଦ୍ଭଵଃ ମଧ୍ଯେ ମୁନିସଭାଯାସ୍ତୁ ଭେଜେ କୢପ୍ତଂ ଵରାସନମ୍

ନିୟମ ଶେଷରେ, ଆକାଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭଗବାନ ମୁନିମାନଙ୍କ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ବସିଲେ।

ସୁଖାସନୋପଵିଷ୍ଟଶ୍ଚ ଵାଯୁର୍ଲୋକନମସ୍କୃତଃ ଶ୍ରୀମଦ୍ଵିଭୂତିମୀଶସ୍ଯ ହୃଦି କୃତ୍ଵେଦମବ୍ରଵୀତ୍

ବାୟୁଦେବ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରଣାମ ପାଇଥାନ୍ତି, ସୁବିଧାଜନକ ଆସନରେ ବସି, ଭଗବାନଙ୍କ ଶ୍ରୀମୟ ବିଭୂତିକୁ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କରି, ଏହି କଥା କହିଲେ।

ତଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ ମହାଦେଵଂ ସର୍ଵଜ୍ଞମପରାଜିତମ୍ ଵିଭୂତିସ୍ସକଲଂ ଯସ୍ଯ ଚରାଚରମିଦଂ ଜଗତ୍

ମୁଁ ସେଇ ମହାଦେବଙ୍କ ଶରଣ ନେଉଛି, ଯିଏ ସମସ୍ତଜ୍ଞ ଓ ଅଜୟ, ଯାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଏହି ଚରାଚର ଜଗତ।

ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ଶୁଭାଂ ଵାଣୀମୃଷଯଃ କ୍ଷୀଣକଲ୍ମଷାଃ ଵିଭୂତିଵିସ୍ତରଂ ଶ୍ରୋତୁମୂଚୁସ୍ତେ ପରମଂ ଵଚଃ

ଏହି ଶୁଭ ବାଣୀ ଶୁଣି, ପାପ ଶୁନ୍ୟ ହୋଇଥିବା ଋଷିମାନେ, ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭୂତି ବିସ୍ତାର ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଉତ୍ତମ କଥା କହିଲେ।

ଉକ୍ତଂ ଭଗଵତା ଵୃତ୍ତମୁପମନ୍ଯୋର୍ମହାତ୍ମନଃ କ୍ଷୀରାର୍ଥେନାପି ତପସା ଯତ୍ପ୍ରାପ୍ତଂ ପରମେଶ୍ଵରାତ୍

ଭଗବାନ ଉପମନ୍ୟୁଙ୍କ ମହତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ଦୁଧ ବିଷୟରେ କଥା କହିଛନ୍ତି।

ଦୃଷ୍ଟୋ ଽସୌ ଵାସୁଦେଵେନ କୃଷ୍ଣେନାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା ଧୌମ୍ଯାଗ୍ରଜସ୍ତତସ୍ତେନ କୃତ୍ଵା ପାଶୁପତଂ ଵ୍ରତମ୍

ଅକ୍ଳିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଲେ। ତାପରେ, ଧୌମ୍ୟଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ସେ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

ପ୍ରାପ୍ତଂ ଚ ପରମଂ ଜ୍ଞାନମିତି ପ୍ରାଗେଵ ଶୁଶ୍ରୁମ କଥଂ ସ ଲବ୍ଧଵାନ୍ କୃଷ୍ଣୋ ଜ୍ଞାନଂ ପାଶୁପତଂ ପରମ୍

ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଛୁଁ ଯେ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଥିଲେ; କିପରି କୃଷ୍ଣ ସେହି ପାଶୁପତ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ ପାଇଲେ?

ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ହ୍ଯଵତୀର୍ଣୋପି ଵାସୁଦେଵସ୍ସନାତନଃ ନିଂଦଯନ୍ନିଵ ମାନୁଷ୍ଯଂ ଦେହଶୁଦ୍ଧିଂ ଚକାର ସଃ

ସନାତନ ବାସୁଦେବ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଭୂମିକୁ ଅବତରିଲେ, ମାନବ ଜୀବନକୁ ଅପମାନ କରୁଥିବା ପରି, ଏବଂ ଶରୀର ଶୁଦ୍ଧି କଲେ।

ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ହି ତପସ୍ତପ୍ତୁଂ ଗତସ୍ତସ୍ଯ ମହାମୁନେଃ ଆଶ୍ରମଂ ମୁନିଭିର୍ଦୃଷ୍ଟଂ ଦୃଷ୍ଟଵାଂସ୍ତତ୍ର ଵୈ ମୁନିମ୍

ପୁଅ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ସେ ମହାମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ମୁନିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ଭସ୍ମାଵଦାତସର୍ଵାଂଗଂ ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରାଂକିତମସ୍ତକମ୍ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଲାଭରଣଂ ଜଟାମଂଡଲମଂଡିତମ୍

ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦେହ ଭସ୍ମରେ ଢାକା ଥିଲା, ମୁଣ୍ଡରେ ତିନିଟି ଭାଲି ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଏବଂ ଜଟାରେ ମୁଣ୍ଡ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା।

ତଚ୍ଛିଷ୍ଯଭୂତୈର୍ମୁନିଭିଶ୍ଶାସ୍ତ୍ରୈର୍ଵେଦମିଵାଵୃତମ୍ ଶିଵଧ୍ଯାନରତଂ ଶାଂତମୁପମନ୍ଯୁଂ ମହାଦ୍ଯୁତିମ୍

ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ମୁନିମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ଯେପରି ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ବେଦକୁ ଘେରି ରହିଥାଏ। ଉପମନ୍ୟୁ, ଶିବ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ଏବଂ ଶାନ୍ତ, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ।

ନମଶ୍ଚକାର ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହୃଷ୍ଟସର୍ଵତନୂରୁହଃ ବହୁମାନେନ କୃଷ୍ଣୋ ଽସୌ ତ୍ରିଃ କୃତ୍ଵା ତୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାମ୍ ସ୍ତୁତିଂ ଚକାର ସୁପ୍ରୀତ୍ଯା ନତସ୍କଂଧଃ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦେହର ସମସ୍ତ ରୋମାଞ୍ଚ ହେଲା। ବହୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ତିନିଥର ପରିକ୍ରମା କଲେ ଏବଂ ଖୁସିରେ ହାତ ଜୋଡି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ତସ୍ଯାଵଲୋକନାଦେଵ ମୁନେଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଧୀମତଃ ନଷ୍ଟମାସୀନ୍ମଲଂ ସର୍ଵଂ ମାଯାଜଂ କାର୍ମମେଵ ଚ

ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବାମାତ୍ରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ମଳ ଏବଂ କର୍ମ ମୂଳକ ମାୟା ଦୂର ହୋଇଗଲା।

ତପଃକ୍ଷୀଣମଲଂ କୃଷ୍ଣମୁପମନ୍ଯୁର୍ଯଥାଵିଧିଃ ଭସ୍ମନୋଦ୍ଧୂଲ୍ଯ ତଂ ମନ୍ତ୍ରୈରଗ୍ନିରିତ୍ଯାଦିଭିଃ କ୍ରମାତ୍

ଉପମନ୍ୟୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଳ ଦୂର କଲେ, ତାଙ୍କୁ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଲେ ଏବଂ 'ଅଗ୍ନି' ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।

ଅଥ ପାଶୁପତଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ଵ୍ରତଂ ଦ୍ଵାଦଶମାସିକମ୍ କାରଯିତ୍ଵା ମୁନିସ୍ତସ୍ମୈ ପ୍ରଦଦୌ ଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍

ତାପରେ, ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାଦଶ ମାସ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ନିଜେ କରାଇ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ ଦାନ କଲେ।

ତଦାପ୍ରଭୃତି ତଂ କୃଷ୍ଣଂ ମୁନଯଶ୍ଶଂସିତଵ୍ରତାଃ ଦିଵ୍ଯାଃ ପାଶୁପତାଃ ସର୍ଵେ ପରିଵୃତ୍ଯୋପତସ୍ଥିରେ

ସେଇ ସମୟରୁ, ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ପାଶୁପତ ଏବଂ ନିୟମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖୁଥିବା ମୁନିମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ସେବା କଲେ।

ତତୋ ଗୁରୁନିଯୋଗାଦ୍ଵୈ କୃଷ୍ଣଃ ପରମଶକ୍ତିମାନ୍ ତପଶ୍ଚକାର ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ସାଂବମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଶଂକରମ୍

ତାପରେ, ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସର୍ବଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣ ପୁଅ ପାଇଁ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ତପସ୍ୟା କଲେ।

ତପସୋ ତେନ ଵର୍ଷାଂତେ ଦୃଷ୍ଟୋ ଽସୌ ପରମେଶ୍ଵରଃ ଶ୍ରିଯା ପରମଯା ଯୁକ୍ତସ୍ସାଂବଶ୍ଚ ସଗଣଶ୍ଶିଵଃ

ସେ ତପସ୍ୟାର ଶେଷରେ, ପରମେଶ୍ୱର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ତେଜରେ ଦେଖାଦେଲେ, ସାମ୍ବ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହିତ ଶିବ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

ଵରାର୍ଥମାଵିର୍ଭୂତସ୍ଯ ହରସ୍ଯ ସୁଭଗାକୃତେଃ ସ୍ତୁତିଂ ଚକାର ନତ୍ଵାସୌ କୃଷ୍ଣଃ ସମ୍ଯକ୍କୃତାଂଜଲିଃ

ବର ପାଇଁ ଅବିର୍ଭୂତ ହୋଇଥିବା ଶୁଭ ରୂପୀ ହରିଙ୍କୁ, କୃଷ୍ଣ ହାତ ଜୋଡି ଭକ୍ତି ସହିତ ନମସ୍କାର କରି ସ୍ତୁତି କଲେ।

ସାଂବଂ ସମଗଣଵ୍ଯଗ୍ରୋ ଲବ୍ଧଵାନ୍ପୁତ୍ରମାତ୍ମନଃ ତପସା ତୁଷ୍ଟଚିତ୍ତେନ ଦତ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଶିଵେନ ଵୈ

ସେ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଲୀନ ହୋଇ, ସାମ୍ବଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବେ ପାଇଲେ; ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶିବ ତାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।

ଯସ୍ମାତ୍ସାଂବୋ ମହାଦେଵଃ ପ୍ରଦଦୌ ପୁତ୍ରମାତ୍ମନଃ ତସ୍ମାଜ୍ଜାଂବଵତୀସୂନୁଂ ସାଂବଂ ଚକ୍ରେ ସ ନାମତଃ

ଯେହেতୁ ମହାଦେବ ନିଜ ପୁଅ ସାମ୍ବଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ତେଣୁ ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ସାମ୍ବ ନାମ ଦିଆଗଲା।

ତଦେତତ୍କଥିତଂ ସର୍ଵଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯାମିତକର୍ମଣଃ ମହର୍ଷେର୍ଜ୍ଞାନଲାଭଶ୍ଚ ପୁତ୍ରଲାଭଶ୍ଚ ଶଂକରାତ୍

ଏହିପରି, ଅସୀମ କାର୍ଯ୍ୟଶକ୍ତି ଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା କୁହାଗଲା; ମହାର୍ଷିଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ଏବଂ ଶଙ୍କରଙ୍କଠାରୁ ପୁଅ ଲାଭ ହେବା ଉଲ୍ଲେଖ ହେଲା।

ଯ ଇଦଂ କୀର୍ତଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଶୃଣୁଯାଚ୍ଛ୍ରାଵଯେତ୍ତଥା ସ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଜ୍ଞାନମାସାଦ୍ଯ ତେନୈଵ ସହ ମୋଦତେ

ଯେଉଁଠି ଏହି କଥାକୁ ନିତ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତନ କରେ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶୁଣାଏ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ତାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ।