शिवपुराणम्

शिवः परमेश्वरः देवीं पार्वतीं प्रति एवमुवाच। यदि रुद्राक्षस्य आकारः आमलकफलसमो भवति तर्हि सर्वापदः नाशयति; यदि गुञ्जाबीजसदृशः स्यात्, सर्वाभिलषितफलप्रदः भवति। यः रुद्राक्षः लघुतरः सः अधिकं फलम् ददाति; प्रत्येकं दानं दशगुणितं भवतीति मनीषिभिः कथ्यते। पापनाशनाय रुद्राक्षधारणं विहितम्, तस्मात् सर्वार्थसिद्धये नूनं धर्तव्यम्। रुद्राक्षमाला लोके शुभा फलदा च, हे परदेवि, अन्याः मालाः तादृशीः न दृश्यन्ते। ये रुद्राक्षाः स्निग्धाः, दृढाः, स्थूलाः, शूलीकृताः च सन्ति, ते शुभाः, हे देवि, सदा कामदाः, भोगमोक्षप्रदाः च। कृमियुक्ताः भग्नाः विदारिताः शूलीहीनाः विक्षताः विकृताः च रुद्राक्षाः वर्जनीयाः। स्वभाविकछिद्रयुक्तः रुद्राक्षः उत्तमः, मानुषकृतछिद्रयुक्तः मध्यमः। रुद्राक्षधारणेन महापापनाशः स्यात्; यदि शतं ध्रियते, तदा रुद्ररूपत्वं लभ्यते। एकादशशतधारणेन फलं लभ्यते; तद्वर्णनं शतसंवत्सरेषु अपि न शक्यते। पञ्चशतपञ्चाशद्भिः रुद्राक्षैः किरीटं सम्यक् निर्मातव्यम्; उत्तमभक्तेन तद् यथाविधि धार्यम्। त्रिशतषष्टिसंख्यया त्रिवारं रुद्राक्षाणि यज्ञोपवीताय निर्मातव्यानि। शिखायै त्रयः, वामकर्णाय षट्, दक्षिणकर्णाय षट् च रुद्राक्षाः विहिताः, हे महादेवि। ग्रीवायाम् बाहुषु च रुद्रसंख्यया एकशतमेकं रुद्राक्षं धारयेत्; कूर्परयोः मणिं पुनः बद्धव्यम्। शिवभक्तैः त्रयः यज्ञोपवीतानि धार्याणि; शेषाणि पञ्च गणयित्वा कटीदेशे धारयेत्। एवं यः रुद्राक्षं धारयति, सः सर्वैः पूज्यः, यथा महेशः पूज्यते। यः एवं रूपं धृत्वा सम्यक् उपवेश्य, 'शिव' इति स्मरन् पश्यति, सः पापात् विमुक्तः भवति। सहस्राधिकधारणस्य विधानं उक्तम्; यदि तत् न स्यात्, अन्यः शुभविधिः अपि मया प्रोक्तः। शिखायाम् एकं, शिरसि त्रिंशत्, कण्ठे पञ्चाशत्, बाहुषु षोडश-षोडश रुद्राक्षाः धार्याः। करयोः द्वादश-द्वादश, स्कन्धयोः द्वौ द्वौ, पञ्चशतानि च; एकशताष्टकं माला-यज्ञोपवीतयोः स्थाप्येत्। एवं सहस्ररुद्राक्षधारणेन, यः दृढनियमेन धारयति, तम् सर्वे देवाः रुद्रवत् पूजयन्ति। शिखायाम् एकं, मस्तके चत्वारिंशत्, कण्ठे द्वात्रिंशत्, उरसि एकशताष्टकम्; कर्णयोः एकम्-एकम्, बाहुषु षट्-षट्, पूर्वबाहुषु षोडश-षोडश, हस्तयोः द्विगुणं धारयेत्, हे मुनिश्रेष्ठ। यः भक्त्या यथासंख्यं धारयति, सः जन्मतः शैवः अपि शिववत् पूज्यः, सर्वैः पुनः पुनः नमनीयः। शिरसि ईशानमन्त्रेण, कर्णयोः तत्पुरुषमन्त्रेण, कण्ठे अघोरमन्त्रेण, हृदि अपि तथैव धारयेत्। अघोरबीजेन हस्तयोः, पञ्चदशाक्षरवामदेवमन्त्रेण उदरे, पञ्चब्रह्ममन्त्रेण त्रिंशन्मालाः, पञ्च वा सप्त वा; अथवा वामबीजमन्त्रेण सर्वाणि धारयेत्। ततः सुरापानं, मांसं, लशुनं, पलाण्डुं, कुलत्थं, कफजन्यभोजनं, विष्ठां, वराहमांसं च त्याज्यम्। ब्राह्मणाय लक्षरुद्राक्षाः, क्षत्रियाय रक्ताः, यतये हृष्टाः, वैश्याय पुनः पुनः पीतान्, शूद्राय कृष्णाः, हस्त्याकाराः च शास्त्रे उक्ताः। चातुर्वर्ण्ये गृहस्थैः यतिभिः च नियमेन धार्याः; एष रहस्यः न परित्याज्यः; पुण्यात्मभिः एव रुद्राक्षधारणं लभ्यते, त्यागे सर्वे नरकाः। पूर्वं आमलकीतुल्यलघवः, तदनन्तरं दोषयुक्ताः, शूलदष्टाः, कृमिभुक्ताः, छिद्रदूषिताः च रुद्राक्षाः शुभकामिभिः न धार्याः। अन्ते चणकसदृशाः रुद्राक्षाः अपि, निर्दोषाः सूक्ष्माः शुभाः सदा स्तूयन्ते। शिवाज्ञया सर्ववर्णाश्रमिणः, स्त्रियः शूद्राश्च, प्राणवेन रुद्राक्षं सदा धारयेयुः। ये दिवा रात्रिकर्मणा, रात्रौ दिवाकर्मणा वा रुद्राक्षं धारयन्ति, ते प्रातः मध्याह्ने सायं च सर्वपापैः विमुच्यन्ते। त्रिपुण्ड्रधारिणः, जटाधारिणः, रुद्राक्षधारिणः एव लोके सिद्धिम् आप्नुवन्ति। ये शिरसि एकं रुद्राक्षं, ललाटे त्रिपुण्ड्रं, पञ्चाक्षरमन्त्रं च जपन्ति, ते सत्पुरुषैः पूजनीयाः। यस्य देहे रुद्राक्षं नास्ति, ललाटे त्रिपुण्ड्रं नास्ति, ओष्ठयोः पञ्चाक्षरं नास्ति, तं यमगृहं नयेत्। रुद्राक्षभस्मधारिणः, तद्वैभवं जानन्ति वा न जानन्ति वा, सदा मान्याः; कदापि न अवज्ञेयाः। एवं कालः स्वस्वगणान् आज्ञापयत्; तद् ज्ञात्वा सर्वे तुष्णीं स्थित्वा विस्मिताः आसन्। अतः, हे महादेवि, रुद्राक्षः महापापनाशकः, मम प्रियः, शुद्धः, महापावनः च। यः हस्ते, बाहौ, शिरसि वा रुद्राक्षं धारयति, सः सर्वैः अपि अभेद्यः, भूमौ रुद्ररूपेण विचरति। सः सर्वैः देवदैत्यैः सदा पूज्यः; तं पश्यन् पापं नश्यति, यथा शिवं पश्यन्।