శివపురాణమ్

మానోమహన్తమితిచమంత్రేణావాహనంచరేత్ యాతేరుద్రేణమంత్రేణసంచరేదుపవేశనమ్

'నీ మహిమ గొప్పది' అనే మంత్రంతో ఆహ్వానం చేయాలి. 'ఓ రుద్రా, రా' అనే మంత్రంతో ఉపవేశనం చేయాలి.

మంత్రేణయామిషుమితి న్యాసంకుర్యాచ్ఛివస్యచ అధ్యవోచదితి ప్రేమ్ణాధివాసంమనునాచరేత్

'నేను బాణంతో వస్తున్నాను' అనే మంత్రంతో శివునికి నియాసం చేయాలి. 'అతడు పలికాడు' అనే మంత్రంతో ప్రేమతో అధివాసం చేయాలి.

మనునాసౌజీవ ఇతిదేవతాన్యాసమాచరేత్ అసౌయోవసర్పతీతి చాచరేదపసర్పణమ్

'ప్రాణశక్తితో' అనే మంత్రంతో దేవతా నియాసం చేయాలి. 'అతడు సర్పించు వాడు' అనే మంత్రంతో అపసర్పణం చేయాలి.

అర్ఘ్యం చ రుద్రగాయత్ర్యా ఽచమనం త్ర్యంబకేణ చ

రుద్ర గాయత్రి మంత్రంతో అర్ఘ్యం సమర్పించాలి. త్రయంబక మంత్రంతో ఆచమనం చేయాలి.

పయఃపృథివ్యామితి చ పయసాస్నానమాచరేత్ దధిక్రావ్ణేతిమంత్రేణదధిస్నానం చ కారయేత్

'పాలు భూమికి' అనే మంత్రంతో పాలతో అభిషేకం చేయాలి. 'దధిక్రావణ' అనే మంత్రంతో పెరుగు అభిషేకం చేయాలి.

మధుఖండస్నపనంప్రోక్తమితిపఞ్చామృతం స్మృతమ్ అథవా పాద్యమంత్రేణ స్నానంపఞ్చామృతేన చ

తేనె, చెక్కరతో అభిషేకం చేయడం పంచామృతంగా పరిగణించబడుతుంది. లేకపోతే, పాద్య మంత్రంతో కూడా పంచామృత అభిషేకం చేయాలి.

మానస్తోకే ఇతి ప్రేమ్ణా మంత్రేణ కటిబంధనమ్ నమో ధృష్ణవే ఇతి వా ఉత్తరీయం చ ధాపయేత్

'మనస్సు, సంతానంలో' అనే మంత్రంతో ప్రేమతో కటిబంధం కట్టాలి. లేదా 'ధైర్యవంతుడికి నమస్కారం' అనే మంత్రంతో ఉత్తరీయం ధరింపజేయాలి.

యా తే హేతిరితి ప్రేమ్ణా ఋక్చతుష్కేణ వైదికః శివాయ విధినా భక్తశ్చరేద్వస్త్రసమర్పణమ్

'నీ ఆయుధం' అనే మంత్రాన్ని ప్రేమతో, నాలుగు ఋక్సులతో చదువుతూ, భక్తుడు వేదవిధానంగా శివునికి వస్త్రాన్ని సమర్పించాలి.

నమః శ్వభ్య ఇతి ప్రేమ్ణా గంధం దద్యాదృచా సుధీః

'శునకులకు నమస్కారం' అనే మంత్రాన్ని ప్రేమతో, ఋక్సుతో చదువుతూ, జ్ఞాని గంధాన్ని సమర్పించాలి.

నమః పార్యాయ ఇతి వా పుష్ప మంత్రేణ చార్పయేత్ నమః పర్ణ్యాయ ఇతి వా బిల్బపత్రసమర్పణమ్

'పార్యాయ నమః' అనే మంత్రంతో లేదా పుష్ప మంత్రంతో పుష్పాలు సమర్పించాలి. 'పర్ణ్యాయ నమః' అనే మంత్రంతో లేదా బిల్వదళాలు సమర్పించాలి.

నమఃకపర్దినేచేతి ధూపం దద్యాద్యథావిధి దీపం దద్యాద్యథోక్తం తు నమ ఆశవ ఇత్యృచా

'కపర్దినే నమః' అనే మంత్రంతో నియమంగా ధూపం సమర్పించాలి. 'ఆశవాయ నమః' అనే ఋక్సుతో చెప్పిన విధంగా దీపం సమర్పించాలి.

నమోజ్యేష్ఠాయమంత్రేణ దద్యాన్నైవేద్యముత్తమమ్ మనునాత్ర్యమ్బకమితిపునరాచమనంస్మృతమ్

నమోజ్యేష్ఠాయ అనే మంత్రంతో ఉత్తమమైన నైవేద్యాన్ని సమర్పించాలి. తరువాత త్ర్యంబకం అనే మంత్రంతో మళ్లీ ఆచమనం చేయాలని చెప్పబడింది.

ఇమా రుద్రాయేతి ఋచా కుర్యాత్ఫలసమర్పణమ్ నమో వ్రజ్యాయేతి ఋచా సకలం శంభవేర్పయేత్

ఇమా రుద్రాయ అనే ఋచతో ఫలాన్ని సమర్పించాలి. నమో వ్రజ్యాయ అనే ఋచతో సమస్తాన్ని శంభువుకు అర్పించాలి.

మనో మహాంతమితి చ మానస్తోకే ఇతి తతః మంత్రేద్వయేనైకదశాక్షతై రుద్రాన్ప్రపూజయేత్

మనో మహాంతం, మానస్తోకే అనే రెండు మంత్రాలతో, పదకొండు అక్షరాల ద్వారా రుద్రులను పూజించాలి.

హిరణ్యగర్భ ఇతి త్ర్యృచాదక్షిణాంహిసమర్పయేత్ దేవస్యత్వేతిమంత్రేణహ్యభిషేకంచరేద్బుధః

హిరణ్యగర్భ అనే మూడు ఋచలతో దక్షిణా సమర్పించాలి. దేవస్యత్వేతి అనే మంత్రంతో జ్ఞానులు అభిషేకాన్ని చేయాలి.

దీపమంత్రేణవాశంభోర్నీరాజనవిధించరేత్ పుష్పాంజలించరేద్భక్త్యా ఇమా రుద్రాయచత్ర్యృచా

శంభువుకు దీప మంత్రంతో నీరాజనం చేయాలి. భక్తితో ఇమా రుద్రాయ అనే మూడు ఋచలతో పుష్పాంజలి సమర్పించాలి.

మానోమహాన్తమితి చ చరేత్ప్రాజ్ఞః ప్రదక్షిణామ్ మానస్తోకేతి మంత్రేణ సాష్టాఙ్గంప్రణమేత్సుధీః

మనో మహాంతం అనే మంత్రంతో ప్రదక్షిణ చేయాలి. మానస్తోకే అనే మంత్రంతో అష్టాంగ నమస్కారం చేయాలి.

యతోయత ఇత్యభయాంజ్ఞానాఖ్యాం త్ర్యంబకేణ చ

యతో యత అనే మంత్రంతో అభయ ముద్రను, త్ర్యంబకం అనే మంత్రంతో జ్ఞాన ముద్రను చూపాలి.

నమఃసేనేతి మంత్రేణమహాముద్రాంప్రదర్శయేత్ దర్శయేద్ధేనుముద్రాంచనమోగేభ్య ఋచానయా

నమఃసేనేతి అనే మంత్రంతో మహా ముద్రను చూపాలి. ధేను ముద్రను కూడా చూపాలి. నమోగే అనే ఋచతో ఆ ముద్రను సూచించాలి.

పఞ్చముద్రాఃప్రదర్శ్యాథ శివమంత్రజపం చరేత్ శతరుద్రియమంత్రేణ జపేద్వేదవిచక్షణః

ఐదు ముద్రలు చూపిన తరువాత శివ మంత్రాన్ని జపించాలి. వేదజ్ఞుడు శతరుద్రీయ మంత్రాన్ని జపించాలి.

తతః పఞ్చాఙ్గపాఠంచకుర్యాద్వేదవిచక్షణః దేవాగాత్వితిమంత్రేణకుర్యాచ్ఛంభోర్విసర్జనమ్

తర్వాత వేదజ్ఞుడు పంచాంగ పాఠాన్ని చేయాలి. దేవాగాత్ అనే మంత్రంతో శంభువుకు విసర్జన చేయాలి.

ఇత్యుక్తః శివపూజాయావ్యాసతోవైదికోవిధిః సమాసతశ్చశృణుతవైదికంవిధిముత్తమమ్

ఇలా వ్యాసుడు శివపూజకు వేదపద్ధతిని వివరించాడు. ఇప్పుడు సంక్షిప్తంగా ఉత్తమమైన వేద విధిని వినండి.

ఋచాసద్యోజాతమితిమృదాహరణమాచరేత్ వామదేవాయ ఇతి చ జలప్రక్షేపమాచరేత్

సద్యోజాత అనే ఋచతో మట్టి తీయాలి. వామదేవాయ అనే మంత్రంతో నీళ్లు ప్రోక్షణ చేయాలి.

అఘోరేణ చ మంత్రేణలింగనిర్మాణమాచరేత్ తత్పురుషాయమంత్రేణాహ్వానం కుర్యాద్యథావిధి

అఘోరేణ అనే మంత్రంతో లింగాన్ని తయారు చేయాలి. తత్పురుషాయ అనే మంత్రంతో యథావిధిగా ఆహ్వానం చేయాలి.

సంయోజయేద్వేదికాయామీశానమనునాహరమ్ అన్యత్సర్వం విధానంచకుర్యాత్సంక్షేపతః సుధీః

ఈశాన అనే మంత్రంతో హరుడిని వేదికపై కలిపాలి. మిగతా అన్ని కర్మలను జ్ఞానులు సంక్షిప్తంగా చేయాలి.

పఞ్చాక్షరేణమంత్రేణగురుదత్తేనవాతథా కుర్యాత్పూజాం షోడశోపచారేణ విధివత్సుధీః

గురువు ఇచ్చిన పంచాక్షరి మంత్రంతో, జ్ఞానులు విధిగా పదహారు ఉపచారాలతో పూజ చేయాలి.

భవాయభవనాశాయమహాదేవాయధీమహి ఉగ్రాయ ఉగ్రనాశాయ శర్వాయ శశిమౌలినే

భవుడు, భవనాశకుడు, మహాదేవుడు, ఉగ్రుడు, ఉగ్రతను నాశనం చేసేవాడు, శర్వుడు, చంద్రుడిని మస్తకంపై ధరించినవాడు — వీరిని మనం ధ్యానించాలి.

అనేన మనునా వాపి పూజయేచ్ఛంకరంసుధీః సుభక్త్యా చభ్రమంత్యక్త్వాభక్త్యైవఫలదః శివః

ఈ మంత్రంతో లేదా వేరే విధంగా జ్ఞానులు శంకరుని పూజించాలి. భ్రమను విడిచిపెట్టి, శుద్ధమైన భక్తితో పూజిస్తే శివుడు కేవలం భక్తితోనే ఫలాన్ని ఇస్తాడు.

ఇత్యపి ప్రోక్తమాదృత్య వైదికక్రమపూజనమ్ ప్రోచ్యతేన్యవిధిః సమ్యక్సాధారణతయాద్విజః

ఇలా వేదక్రమ పూజను వివరించాం. ఇప్పుడు ద్విజులకు సాధారణ విధిని సరిగ్గా వివరించబడింది.