તદૈષા ક્વાપિ યાસ્યામિ કિમત્રાસ્ત્યેકયા મમ
હવે હું ક્યાંક બીજે જઇશ; અહીં મારા માટે શું છે?
નિમીલિતાક્ષિણ્યેવાસ્ય ગંતવ્યં નિભૃતં મયા
આંખો મીંચી, તેણે શાંતિથી અહીંથી જવાની ઠરાવ કરી.
વત્સૌ તુ વર્ધયત્યેવ ગંગેયમતિવત્સલા
પણ ગંગા તો હંમેશાં દયાળુ છે, તે પોતાના પુત્રોને પ્રેમથી પોષે છે.
ઇતિ નિશ્ચિત્ય દેવસ્ય પાર્શ્વાદાશુ નિવૃત્ત્ય સા
આ રીતે નક્કી કરીને, તે દેવી ઝડપથી ભગવાનના પાસેથી દૂર થઈ ગઈ.
ચલાવતી માલ્યવતી માલિની વિજયા જયા
ચાલાવતી, માલ્યાવતી, માલિની, વિજયા અને જયાએ—
તત્ર સાપિ ગિરીન્પુણ્યાન્વનાનિ નગરાણિ ચ 1.3.2.18.
ત્યાં તેણે પવિત્ર પર્વતો, વનો અને શહેરોમાં વિહાર કર્યો.
ભ્રમંતી સહ્યપાદેષુ દ્રાવિડાખ્યે સુનીવૃતિ
સહ્યાદ્રિના પાદે, દ્રાવિડ નામના પ્રદેશમાં, તે આનંદથી ફરતી હતી.
દૃશ્યોઽયં નાતિદૂરેણ પુરસ્તાત્સકલારુણઃ
જુઓ, આગળ થોડે જ બધું તેજસ્વી અને લાલ દેખાય છે.
ઉપત્યકાસુ ચૈતસ્ય દૃશ્યંતે તાપસાશ્રમાઃ
આ ખીણોમાં ઋષિ-મુનિઓના આશ્રમો દેખાય છે.
ગત્વા નિરૂપયામસ્તાનિમાન્પુણ્યાશ્રમાન્વયમ્
ચાલો, આપણે જઈને આ પવિત્ર આશ્રમો નિહાળી લઈએ.
એવમાહ્રાદયત્યાલિ ક્રમેણ ગિરિનંદિની
આ રીતે, હે સખી, પર્વતકન્યાએ ધીમે ધીમે તેનું મન ખુશ કરી દીધું.
લૂતાસ્તંતૂન્નયંત્યત્ર કુમ્ભીરાઃ શૈવલાન્યપિ
અહીં ગોથડીઓ તાંતણા ખેંચે છે અને મગરો પણ જળમાંનાં શેવાળ લઈ જાય છે.
હરંત્યવકરાન્વાલૈશ્ચમરાઃ સ્ફીતરોમભિઃ
ઘણા વાળવાળી ચમરીઓ પોતાના પૂંછડાંથી કચરો સાફ કરે છે.
વાનરાઃ ફલપુષ્પાણિ મધુપત્રાણિ ભલ્લુકાઃ
વાંદરો ફળ અને ફૂલો લે છે અને રીંછો મધવાળા પાન લઈ જાય છે.
કાકોલૂકૈઃ શુકશ્યેનૈર્મૃગવ્યાઘ્રૈર્હરિદ્વિપૈઃ
કોકિલા, ઘુવડ, પોપટ, શ્યેન, હરણ, વાઘ અને લીલા હાથીઓ સાથે.
હૂયમાનપુરાડાશદ્રવ્યસૌરભ્યહારિણી 1.3.2.18.
અહીં પ્રાચીન યજ્ઞોમાં ચઢાવેલી વસ્તુઓની સુગંધ હવા માં ફેલાયેલી છે.
પઠંતિ શતરુદ્રીયં યત્ર વાયસવૈરિણઃ
અહીં કાગડાના દુશ્મન શતરુદ્રિયનું પાઠ કરે છે.
શાકશાલિષુ શાર્દૂલાશ્ચરંતિ ચ તથૈવ ગાઃ
શાકભાજી અને ધાનના ખેતરોમાં વાઘ અને ગાય પણ ફરતા હોય છે.
ક્વચિચ્ચ શોભને દેશે પુણ્યે પુણ્યમનોહરે
અને ક્યાંક સુંદર, પવિત્ર અને મનમોહક સ્થળે,
અધસ્તાત્સપ્તપર્ણસ્ય ચિત્રવ્યાઘ્રત્વગાસને
સાત પાંદડાવાળા વૃક્ષની નીચે, રંગબેરંગી વાઘની ખાલ પર બેઠેલા,
શાલિશૂકારુણાભાભિર્જટાભિર્ભસ્મપાંડુરમ્
શાલિનાં ડાંગર જેવી લાલછાંયવાળી જટાઓ અને ભસ્મથી ફિક્કો થયેલું શરીર,
નાસાગ્રનિશ્ચલદૃશં સમપ્રસ્ફુરિતાધરમ્
નાકના ટોચે દૃષ્ટિ સ્થિર અને હોઠ હળવેથી ખુલેલા,
પ્રત્યગ્રનિર્ણેજનતો હ્યંત્યશ્યાનદશાંચલે
અંતરની ધ્યાનમાં લીન અને ઊંઘની છેલ્લી અવસ્થાની કિનારે,
ષડ્વર્ગહિંસ્રબંધાય સ્થાપિતાં વાગુરામિવ કૃતોચિતોપચારા સા તમપ્રાક્ષીત્તપોધનમ્
છ વેદનાઓના વિનાશ માટે ગોઠવેલી ફાંસ જેવી, યોગ્ય વિધિ કર્યા પછી, તેણે તે તપસ્વીને નજીક ગઈ.
સ ચાહારુણશૈલોઽયં પુણ્યક્ષેત્રેષુ પૂજિતઃ 1.3.2.18.
આ અરુણ પર્વત પવિત્ર પ્રદેશોમાં પૂજાય છે.
ઇત્યુક્ત્વા વિજયાદીનાં મુખેનૈનામુમાં વિદન્
આ રીતે કહી, વિજયા અને અન્યાઓના મુખેથી તેણે ઉમા વિશે જાણ્યું.
કન્દમૂલફલાદ્યૈશ્ચ કૃતાતિથ્યામિમાં મુનિઃ
મુનિએ તેને મૂળ, કંદ, ફળ વગેરેથી અતિથિ તરીકે સન્માન આપ્યો.
જ્યોતિઃસ્તમ્ભસ્ય સંભૂતિમારભ્યાનુક્રમેણ સઃ
પ્રભાની સ્તંભની ઉત્પત્તિથી શરૂ કરીને તેણે બધું ક્રમશઃ વર્ણન કર્યું.
શોણાદ્રેઃ પૂર્વદિગ્ભાગે સ્થલીશ્વરમિતિ સ્થલમ્
શોણ પર્વતના પૂર્વ તરફ સ્થલીશ્વર નામનું પવિત્ર સ્થાન આવેલું છે.
વૈકુણ્ઠપરમેષ્ઠ્યાદિ ગીર્વાણ નિબિડીકૃતે
તે સ્થળ વૈકુંઠ અને પરમેષ્ઠી સહિતના દેવતાઓથી ભરેલું છે.