યદિયં સ્થેયસી ભક્તિર્ભવતો ભૂતનાયકે
જો તારી ભક્તિ ભૂતના યજમાન માટે અડગ છે—
વક્ષ્યે વજ્રાંગદોદંતં વૃત્તં વિદ્યાભૃતોરપિ
હું તને વજ્રાંગદની વાર્તા અને જ્ઞાનીઓના કાર્યો કહું છું.
આસીદ્વજ્રાંગદોનામ પુરા પાંડ્યેષુ પાર્થિવઃ
કદી પાંડ્યોમાં વજ્રાંગદ નામે એક રાજા હતો.
ધાર્મિકો ન્યાયવિજ્જ્ઞાતા ગંભીરો દક્ષિણમ્ ક્ષમઃ
તે ધર્મનિષ્ઠ, ન્યાય જાણનાર, ઊંડા, ઉદાર અને ક્ષમાશીલ હતો.
શિવપૂજાર્ચનરતઃ શ્રીમાઞ્છીલવતાં વરઃ
શિવની પૂજા અને સેવા માટે તત્પર, તે ધનવાન અને સદ્ગુણીઓમાં શ્રેષ્ઠ હતો.
કદાચિન્મૃગયાવ્યાજાત્સ ચરન્સુતુરંગમઃ
ક્યારેક શિકારના બહાને, તે ઉત્તમ ઘોડા પર સવાર થઈને નીકળી ગયો.
સ તત્ર બહલામોદં કંચિત્કસ્તૂરિકામૃગમ્ 1.3.2.22.
ત્યાં તેણે એક કસ્તૂરી મૃગ જોયો, જેની તીવ્ર સુગંધ ફેલાઈ રહી હતી.
સ મૃગોઽનુદ્રુતસ્તેન અભિતઃ શોણપર્વતમ્
તે મૃગ, તેના દ્વારા પછડાટવામાં આવી, શોણ પર્વત તરફ દોડી ગયો.
તતઃ સ ભગ્નસારોપિ રાજા જાતશ્રમશ્ચરન્
પછી, તૂટેલી ધનુષ અને થાકેલા રાજા, ભટકતો રહ્યો.
અજ્ઞાતકારણેનૈવં માતંગેનેવ પીડિતઃ
અજાણ્યા કારણથી, જાણે હાથીએ પીડિત કર્યો હોય, એ રીતે દુઃખી થયો.
અચિંતયચ્ચ કોયં મે નિર્હેતુઃ સત્ત્વવિપ્લવઃ
તે વિચારી રહ્યો, 'આ મનની અકારણ ઉથલપાથલ શું છે?'
ઇતિ ચિંતાકુલે તસ્મિંસ્તજ્જ્ઞાનેપ્યપટીયસિ
એ રીતે ચિંતામાં ગરકાવ, કારણ શોધવામાં અસમર્થ હતો.
નિરીક્ષમાણ એવાસ્મિન્હિત્વા તિર્યક્કલેવરમ્
જ્યારે તે નિરિક્ષણ કરી રહ્યો હતો, ત્યારે તેણે બે જીવોને જોયા, જેમણે પોતાનું પ્રાણી સ્વરૂપ છોડી દીધું હતું.
કિરીટિનૌ કુણ્ડલિનૌ હારકેયૂરધારિણૌ
તેમણે મુકુટ અને કુંડળ પહેર્યા હતા, અને હાર તથા કયૂરથી સજ્જ હતા.
અવોચતાં ચ નૃપતિમાશ્ચર્યાકૃષ્ટમાનસમ્
તેમણે રાજાને સંબોધન કર્યું, જેનું મન આશ્ચર્યથી ભરેલું હતું.
રાજન્નલં વિષાદેન શોણાદ્રીશપ્રભાવતઃ
રાજા, દુઃખ ન કર; આ શોણ પર્વતના સ્વામીની શક્તિથી છે.
તદોવાચ તયોઃ કિંચિદાશ્વસ્તઇવ પાર્થિવઃ 1.3.2.22.
પછી, તેમના દ્વારા થોડી શાંતિ મળતાં, રાજાએ વાત કરી.
કૌ યુવાં નિર્મિતો યાભ્યામભિષંગો મમેદૃશઃ
તમે કોણ છો, જેમના કારણે મને આવું અજીબ અનુભવ થયું?
ઇતિ તેન કૃતે પ્રશ્ને તમુવાચ કલાધરઃ
તે પ્રશ્ન પૂછતાં, કલાધરએ તેને જવાબ આપ્યો.
અવેહિ રાજન્નાવાં હિ પુરાવિદ્યાધરેશ્વરૌ
રાજા, જાણો કે અમે પહેલાં વિદ્યાધરોમાં સ્વામી હતા.
એકદા તુ સુવર્ણાદ્રેઃ પાર્શ્વે દુર્વાસસો મુનેઃ
એક વખત, સુવર્ણ પર્વત પાસે, દુર્વાસા મુનિની આશ્રમમાં,
ક્રોશેદ્ધાં તપસસ્તસ્ય શિવારાધનસાધનીમ્
અમે ત્યાં જોરથી તપ કર્યાં, જે શિવની આરાધના માટે હતું.
વિનીતાવપ્યસંજાતૌ તત્ત્વોચિતસુધીગણૌ
શિસ્તબદ્ધ હોવા છતાં, સત્યની સમજ હોવા છતાં, અમે અહંકારમાં આવી ગયા.
સ્થલસ્ય તસ્ય સૌહાર્દાત્કાંતિશાલ્યતિગર્વિતઃ
તે સ્થળની પ્રેમ અને તેની તેજસ્વિતામાં વધારે ગર્વથી, અમે દંભી બની ગયા.
અહં તુ તત્ર પુષ્પાણાં ગંધાતિશયમોહિતઃ
હું તો ત્યાં એ ફૂલોની અદભુત સુગંધથી સંપૂર્ણ મગ્ન થઈ ગયો હતો.
તતઃ શાંડિલ્યમૂલસ્થો વ્યાઘ્રચર્માસને સ્થિતઃ
પછી, શાંડીલ્ય વૃક્ષની જડ પાસે, વાઘના ચામડાની આસન પર બેઠેલા,
અમર્ષોત્કર્ષનીરંધ્રસ્પંદમાનાધરચ્છદઃ 1.3.2.22.
તેના હોઠો ગુસ્સાથી કાંપતા હતા, મનમાં ઉગ્ર ક્રોધથી ભરાયેલા.
સરોષોઽભૂત્તેજસાઢ્યો ઘર્મદંતુરવિગ્રહઃ
તે ગુસ્સે ભરાયો, શરીરથી તીવ્ર ગરમી ફેલાતી હતી, આખું રૂપ તણાવમાં અને ઉગ્ર લાગતું હતું.
આઃ પાપૌ પ્રચ્યુતાચારૌ કૌ યુવામતિગર્વિતૌ
અરે! તમે બંને દુષ્ટ છો, તમારો વર્તન ખરાબ છે, કોણ છો તમે, એટલા અહંકારથી ભરેલા?
તપોવનમિદં મત્કં પાવનં ભૂતભાવનમ્
આ મારું આશ્રમ છે, પવિત્ર સ્થાન છે, જીવોના નિવાસસ્થાન છે, શુદ્ધ અને પવિત્ર છે.