അവിടത്തെ അതുല്യമായ സൗന്ദര്യത്തിൽ അലങ്കൃതമായ ആ സ്ഥലം എല്ലാ ദിക്കുകളിലും മനോഹരമായിരുന്നു. അതിന്റെ ശക്തിയാൽ ആ പ്രദേശം പുണ്യവും നിരന്തരം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതുമായ തീർത്ഥമായി മാറി. പുരാതനകാലത്ത്, മഹാതപസ്സുകാരനായ ഗൗതമമുനിയുടെ മഹത്തായ ആശ്രമം അവിടെ ആദ്യമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതും, അതിന്റെ പിതാവായ മഹാതപസ്സുകാരൻ തന്നെയാണ് അതിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. അവിടെയും അതിന്റെ ചുറ്റിലും അനേകം തീർത്ഥങ്ങളും വിവിധതരത്തിലുള്ള ആശ്രമങ്ങളും നിലനില്ക്കുന്നു. അതിലെ ഭാഗ്യപ്രദമായ ഒരു നദി 'തമസാ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ആ സ്ഥലത്ത് പ്രത്യേകിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യുകയും, ദാനം നൽകുകയും, പിതൃകർമ്മങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്താൽ അത്യന്തം പുണ്യഫലപ്രദമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് മാർഗശിര മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പതിനഞ്ചാം തീയതി ഇതിന് ഏറ്റവും ഉത്തമം. ഇതിനാൽ, ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവർ അവിടെ സ്നാനവും അനുഷ്ഠാനങ്ങളും നിർവഹിക്കണം. തമിഴാനദിക്ക് അപ്പുറത്തായി മറ്റൊരു അത്യന്തം ഭാഗ്യപ്രദമായ സ്ഥലത്തെ കുറിച്ച് ഞാൻ ഇനി പറയാം. ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ നാലാം തീയതി അവിടേക്ക് തീർത്ഥാടനം ചെയ്താൽ മഹാഭാഗ്യം ലഭിക്കും; അതേ സ്ഥലത്തെ ഓർത്താൽ പോലും എല്ലാ ദോഷങ്ങളും അകറ്റപ്പെടും. അവിടേക്കു തെക്കോട്ട് ഭൈരവൻ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ട്. ആ പ്രദേശം സംരക്ഷിക്കാൻ വാസുദേവന്റെ കാവലിലാണ് അത് നിലനിൽക്കുന്നത്. ഭൈരവനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ ആഗ്രഹിച്ച എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങളും നിറവേറും. മാർഗശിര മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിയിലാണ് ഭൈരവക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. അവിടേയ്ക്ക് ജനങ്ങൾ മൃഗാദികൾക്കും മറ്റു ദാനങ്ങൾക്കും അർപ്പണം നടത്തണം. ഭൈരവന്റെ കൃപയാൽ ആ പുണ്യസ്ഥലത്ത് വാസം ചെയ്യുന്നത് എല്ലാ തടസ്സങ്ങളുമില്ലാതെ സഫലമാകും. ഇതിന്റെ വടക്കുള്ള ഭാഗത്ത് മനോഹരമായ ഭാരതകുണ്ടം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുകയും ദാനം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നത് അനന്തമായ പുണ്യഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. ദേവതകളെ ശുശ്രൂഷയോടെ, വസ്ത്രാഭരണാദികളാൽ അലങ്കരിച്ച് ആരാധിക്കണം. ഹൃദയത്തിൽ ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച് രാമചന്ദ്രനെ ധ്യാനിക്കുന്നവർക്കാണ് ഈ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കുന്നത്. അവിടെ മഹാരാജനായ ഭാരതൻ നിർമിച്ച മഹത്തായ കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ആ കുളം അനേകം ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്, അതിൽ ഹംസ, ക്രൗഞ്ച, ചക്രവാക തുടങ്ങിയ മനോഹരമായ പക്ഷികൾ അലങ്കരിക്കുന്നു. ഈ കുളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നത് മഹാപുണ്യവും, ശുദ്ധമായ സന്തോഷവും, ആനന്ദവും നൽകുന്നു; പിതൃകൾ തൃപ്തരാകുകയും എല്ലാ ദേവതകളും പ്രസന്നരാകുകയും ചെയ്യും. അവിടെ സ്വർണ്ണവും അന്നവും യഥാവിധി ദ്വിജന്മാർക്ക് ദാനം ചെയ്യണം. അവിടുനിന്ന് പടിഞ്ഞാറ് അത്യുത്തമമായ ജടാകുണ്ടം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ജടാകുണ്ടം എല്ലാ തീർത്ഥകുണ്ടുകളിലും ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായതായി പ്രസിദ്ധമാണ്. മുൻപ് നിർമിച്ച കുളങ്ങളിൽ ഭാഗ്യശാലിയായ ഭാരതനെ ആരാധിക്കണം; ചൈത്ര മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ ചതുര്ദശിയിലാണ് വാർഷിക തീർത്ഥാടനം നടത്തുന്നത്. ഉത്തമമായ നിയമാനുസൃതമായി, ഭാരതകുണ്ടത്തിൽ ആദ്യം രാമനും സീതയും, തുടർന്ന് ലക്ഷ്മണനും ആരാധിക്കപ്പെടണം. ബ്രാഹ്മണനേ, അവിടെ അജിതനെ ആരാധിച്ചാൽ വിജയമുറപ്പാണ്. ആ സമയത്ത് വലിയ ഉത്സവം സംഗീതവും വാദ്യങ്ങളുമായി ആഘോഷിക്കണം. ഇതിന് വടക്കോട്ട്, ജ്ഞാനിയേ, വീരന്റെ പ്രതീകം എന്നൊരു ഭാഗ്യചിഹ്നം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിനുശേഷം, ആ കുളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് അവിടെ താമസിക്കണം. അയ്യോധ്യയുടെ വീരരക്ഷകൻ അവിടെയുള്ളവരുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ലക്ഷ്യങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നു. അവിടെ സുഗന്ധം, പുഷ്പം, ധൂപം, അന്നം തുടങ്ങിയവ യഥാവിധി അർപ്പിച്ചാൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും ലഭിക്കും. അതിന് തെക്കോട്ട് സുരസാ എന്ന റാക്ഷസിയാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. അവളെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങളും നേടും. മഹത്തായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത രാമൻ ലങ്കയിൽ നിന്ന് അവളെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നതാണ്. അവളെ യഥാവിധി ആരാധിച്ച ശേഷം, ആദരപൂർവ്വം ദർശനം നടത്തണം; ഇത് സംഗീതവും വാദ്യങ്ങളുമൊക്കെയായി വലിയ ശ്രമത്തോടെ നടത്തണം. നവരാത്രിയിലേ മൂന്നാം ദിവസമാണ് അവളുടെ വാർഷിക ഉത്സവപ്രദക്ഷിണം, വിവിധ ഗാനങ്ങൾ, സംഗീതം, നൃത്തോത്സവങ്ങൾ എന്നിവയാൽ അതിമനോഹരമാണ്. ഇതെല്ലാം ചെയ്താൽ ഒരിക്കലും സംശയമില്ലാതെ സംരക്ഷിതരാകും. പടിഞ്ഞാറ്, മഹാമുനിയേ, അത്യുത്തമമായ ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ട്; അവിടെ സുഗന്ധം, പൂവ്, അക്ഷതാദികൾ കൊണ്ട് പ്രയത്നപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം.