ദേവിയേ, പാപങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഖണ്ഡേശ്വരന്റെ മഹത്വം ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു. ഇപ്പോൾ പട്ടനേശ്വരൻ എന്ന നഗരാധിപൻ ജനങ്ങൾക്ക് വിജയവും സൗഭാഗ്യവും നൽകുന്നവനാണെന്ന് അറിയുക. ഒരു ദിവസം, മനോഹരമായ മന്ദരപർവതത്തിലെ ഒരു ഗുഹയിൽ ഞാനിരുന്നപ്പോൾ, നീ എന്നോട് ചോദിച്ചു: "കൈലാസംപോലെ रमണീയമായ പർവതം വിട്ട്, ഭഗവാൻ ഇവിടെ എങ്ങനെ വന്നു താമസിച്ചു?" ആ ഗുഹയിൽ സിദ്ധന്മാരുടെയും ചരണമാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും കിന്നരന്മാരുടെയും സംഗീതവും ഗാനം മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു. അതുപോലെ, കോയിലികൾ, ചകോറകൾ, മറ്റ് പക്ഷികൾ എന്നിവയുടെ കൂട്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞിരുന്നതായിരുന്നു. മഹാകാല വനത്തിന്റെ വലിയ ശൂന്യപ്രദേശങ്ങൾ വിവിധതരം മുന്തിരിപ്പടരും കുറ്റിച്ചെടികളും കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. കരടികൾ, കുരങ്ങുകൾ, നരികൾ, മറ്റു മൃഗങ്ങൾ എന്നിവയും അവിടെ അലറിക്കൊണ്ടിരുന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ, "ഭഗവാൻ ഇവിടെ എങ്ങനെ വന്നു താമസിച്ചു?" എന്നായിരുന്നു നിന്റെ കൗതുകം. മനോഹരമായ ആ ഗുഹയിൽ നീ എന്നോട് ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചു. ദേവിയേ, മഹാകാലവനം സ്വർഗ്ഗത്തേക്കാൾ മനോഹരവും ആനന്ദകരവുമാണ്. പാട്ടിലും സംഗീതത്തിലും ദേവാലയത്തേക്കാൾ മികവുള്ള Pattana എന്ന നഗരം അനുപമ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടു സമ്പന്നമാണ് എന്ന് നീ അറിയണം, മലയുടെ പുത്രിയേ. അപ്പോൾ ദിവ്യമായ നാരദമുനി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനും കൗതുകം തീർക്കാനുമായി ഞാൻ നാരദനോട് ചോദിച്ചു: "ഏതു ആശ്രമത്തിലാണ് മഹാനായ തപസ്സുകൾ നടന്നത്? മഹർഷേ, നീ മുമ്പ് കണ്ട അത്ഭുതങ്ങൾ ഒന്നുമെങ്കിലും എന്നോട് പറയേണമേ." അതിനുശേഷം നാരദൻ ആ നഗരത്തിന്റെ കഥ വിശദമായി പറഞ്ഞു. അവൻ നിരവധി തീർത്ഥങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും സന്ദർശിച്ചവനായിരുന്നു. ജംബുദ്വീപത്തിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടവൻ, ഇഷ്ടാനുസൃതമായി ഒരുക്കപ്പെട്ട, നൂറുകണക്കിന് കൊട്ടാരങ്ങൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട നഗരം. എല്ലാ കാലങ്ങളിലെയും പുഷ്പങ്ങളുടെ സുഗന്ധവും സുഖപ്രദമായ കാറ്റുകളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു. വജ്രം, നീലക്കല്ല്, വെളുത്തകല്ല്, ചന്ദ്രകാന്തം എന്നിവയുടെ പ്രകാശം കൊണ്ട് നഗരം ദീപ്തിമാനാണ്. ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി, യമൻ, വരുണൻ, വായു, സോമൻ, ഈശാനൻ തുടങ്ങിയ ദേവതകളും അവിടെയുണ്ട്. സദാ ആനന്ദത്തിൽ കഴിയുന്ന ദേവതകളും ആ നഗരത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. സംയമനം പാലിക്കുന്നവരുടെ തേജസ്സിൽ ദിശകൾ സൂര്യനും അഗ്നിക്കും തുല്യമായി പ്രകാശിക്കുന്നു. ശിവഭക്തരായ ബ്രാഹ്മണരും വിഷ്ണുഭക്തരായ ക്ഷത്രിയന്മാരുമാണ് അവിടെയുള്ളവർ. ഭഗവാൻ വിവിധ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു: ചിലപ്പോൾ പ്രകാശമുള്ളവൻ, ചിലപ്പോൾ ചുവപ്പ് നിറമുള്ളവൻ, ചിലപ്പോൾ മഞ്ഞ, മറ്റു നിറങ്ങൾ എന്നിവയിലും കാണപ്പെടുന്നു. ഒരുപാട് സൂര്യന്മാരുടെ തേജസ്സുപോലെയും, ഒരൊറ്റ സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെയും ഭഗവാൻ പ്രഭയുള്ളവനാണ്. ജനനം, മരണം, വയോധികം, രോഗം, മറ്റു ദുഃഖങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം ഭഗവാന്റെ ശക്തി നശിപ്പിക്കുന്നു. ദേവിയേ, പാപനാശിനിയായ ഈ ശക്തിയെ ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു. ഇങ്ങനെ, എഴുപത്തിയൊന്ന് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സ്കന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ അവന്തിഖണ്ഡത്തിൽ, എൺപത്തിനാലു ലിംഗങ്ങളുടെ വിഭാഗത്തിൽ "പട്ടനേശ്വരന്റെ മഹത്വം" എന്ന അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. ദേവിയേ, ഈ പട്ടനേശ്വരക്ഷേത്രം പാപനാശിനിയായതും, മഹാപുണ്യപ്രദമായതും, എല്ലായ്പ്പോഴും ഐശ്വര്യവും സമ്പത്തും നൽകുന്നതുമായതാണെന്ന് നീ അറിയണം. പണ്ടൊരു കാലത്ത്, രാഥാന്തര കല്പത്തിൽ, ഭൂമിയുടെ അധിപതിയായ ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. ധാർമ്മികനും ഉന്നതഹൃദയനും മഹാശൂരനും ആയിരുന്നു ആ രാജാവ്. ശത്രുവിനോടും പുത്രനോടും സ്നേഹിതനോടും ഒരുപോലെ നീതിപാലിച്ചു; പരധർമ്മങ്ങൾക്കുറിച്ചും അവൻ അറിഞ്ഞിരുന്നതായിരുന്നു. അവന്റെ ഭാര്യ, അവന്റെ ജീവനെക്കാൾ അദ്ഭുതമായ സ്നേഹത്തോടുകൂടിയവളായിരുന്നു. രാജകുമാരൻ ജനിച്ച ഉടനെ അമ്മ അവനെ തന്റെ മടിയിൽ ചേർത്ത് പിടിച്ചു. അതിശയകരമായ ഓർമ്മയോടെ, കുരുന്ന് തന്റെ അമ്മയുടെ മടിയിൽ തന്നെ തുടരുകയായിരുന്നു. അമ്മ അത്ഭുതത്തോടെ ചോദിച്ചു: "എന്താണ്, മകനേ, നിന്റെ മുഖത്തിൽ ഈ പുഞ്ചിരി എന്ത് കാര്യം?" അപ്പോൾ ആ ബാലൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: "എല്ലാവരും സ്വാർത്ഥതയോടെയാണ് പെരുമാറുന്നത്. ദൃശ്യമായ ഒരാൾ പോയി, ഇപ്പോൾ രണ്ടാം ഒരാൾ ഈ കുഞ്ഞിനെ അപഹരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു." അമ്മയോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ, അമ്മയും ഇപ്പോൾ സ്വന്തം ഗുണം തേടുകയാണ്. ഇങ്ങനെ, ഈ മഹാപുണ്യകഥ ദേവിയോടൊപ്പം ഞാൻ പങ്കുവെച്ചു.