തച്ഛ്രുത്വാ വിഷ്ണുകഥിതം സര്വലോകേശ്വരോഽബ്രവീത്
വിഷ്ണു പറഞ്ഞത് കേട്ടു, ലോകങ്ങളുടെ അധിപൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
സ്വര്ഗദ്വാരേഽത്ര വൈ തീര്ഥേ രാമമേവാനുചിന്തയന്
സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വാതായനമായ ഈ തീർത്ഥത്തിൽ, രാമനെ മാത്രം മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം.
സര്വേ സംതാനികംനാമ ബ്രഹ്മലോകാദനന്തരമ്
ബ്രഹ്മലോകം വിട്ട് ശേഷമുള്ള എല്ലാ സന്താനികന്മാരും,
യസ്യാ വിനിഃസൃതാ യേ വൈ സുരാസുരതനൂദ്ഭവാഃ
ആരിൽ നിന്ന് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വിവിധ ശരീരങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ചുവോ,
ഋഷയോ നാഗയക്ഷാശ്ച പ്രയാസ്യന്തി സ്വകാരണമ് 2.8.6.
മഹർഷിമാർ, നാഗന്മാർ, യക്ഷന്മാർ ഇവരും തങ്ങളുടെ താവളങ്ങളിലേക്ക് പോകും.
തജ്ജലം സരയൂം ഭേജേ പരിപൂര്ണം തതോ ജലമ്
അവർ വെള്ളം നിറഞ്ഞിരുന്ന സരയൂയിലേക്ക് കടന്നു.
മാനുഷം ദേഹമുത്സൃജ്യ തേ വിമാനാന്യഥാരുഹന്
മനുഷ്യശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, അവർ ദിവ്യവിമാനങ്ങളിൽ കയറി.
ദേഹത്യാഗം ച തേ തത്ര കൃത്വാ ദിവ്യവപുര്ദ്ധരാഃ
അവിടെ ശരീരം വിട്ട്, അവർ ദിവ്യരൂപം സ്വീകരിച്ചു.
പ്രാപ്യ ചോത്തമദേഹം വൈ ദേവലോകമുപാഗമന് തേഽപി പ്രവിവിശുഃ സര്വേ ദേഹാന്നിക്ഷിപ്യ വൈ തദാ
ഉത്തമമായ രൂപം പ്രാപിച്ച്, അവർ ദേവലോകത്തിൽ എത്തി; അപ്പോൾ എല്ലാവരും ശരീരം വിട്ട് അകത്തു കടന്നു.
തദാ സ്വര്ഗം ഗതാഃ സര്വേ സ്മൃത്വാ ലോകഗുരും വിഭുമ്
അപ്പോൾ എല്ലാവരും ലോകഗുരുവായ മഹാവിശ്വം ഓർത്ത് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
അതസ്തദ്ഗോപ്രതാരാഖ്യം തീര്ഥം വിഖ്യാതിമാഗതമ്
അതിനാൽ, ആ തീർത്ഥം ഗോപ്രതാരമെന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായി.
ജന്മാന്തരശതൈര്വിപ്ര യോഗോഽയം യദി ലഭ്യതേ
ബ്രാഹ്മണാ, നൂറുകണക്കിന് ജന്മങ്ങൾക്കു ശേഷമെങ്കിലും ഈ ഐക്യം ലഭിച്ചാൽ,
ഗോപ്രതാരേ ന സന്ദേഹോ ഹരിര്ഭക്ത്യാ സുനിഷ്ഠിതഃ
ഗോപ്രതാരത്തിൽ ഭക്തിയോടെ ഹരി ഉറപ്പായും നിലകൊള്ളുന്നു എന്നതിൽ സംശയമില്ല.
ഗോപ്രതാരേ നരോ വിദ്വാന്യോഽപി സ്നാതി സുനിശ്ചിതഃ
ഗോപ്രതാരത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന പണ്ഡിതനും ഉറപ്പായും ശുദ്ധനാകും.
കാര്തിക്യാം ച വിശേഷേണ സ്നാതവ്യം വിജിതേന്ദ്രിയൈഃ സ്നാതുമായാന്ത്യയോധ്യായാം ഗോപ്രതാരേ വിശേഷതഃ ।। 2.8.6.
കാർത്തികമാസത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ദ്രിയജയമുള്ളവർ സ്നാനം ചെയ്യണം; അയോധ്യയിൽ ഗോപ്രതാരത്തിൽ സ്നാനത്തിനായി ആളുകൾ പ്രത്യേകിച്ച് വരുന്നു.
ഗോപ്രതാരസമം തീര്ഥം ന ഭൂതം ന ഭവിഷ്യതി
ഗോപ്രതാരത്തിന് തുല്യമായ ഒരു തീർത്ഥവും മുമ്പ് ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഭാവിയിലും ഉണ്ടാകില്ല.
നിഷ്പാപഃ കലുഷം ത്യക്ത്വാ ശുക്ലാംഗഃ സിതകംചുകഃ
പാപങ്ങൾ വിട്ട്, മലിനതയില്ലാതെ, ശുദ്ധമായ ശരീരവും വെള്ള വസ്ത്രവും ധരിച്ച് ഒരാൾ ശുദ്ധനാകും.
യാനി കാനി ച തീര്ഥാനി ഭൂമൌ ദിവ്യാനി സുവ്രത
ധർമ്മശീലനായവാ, ഭൂമിയിൽ എത്ര ദിവ്യമായ തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ടോ,
ഗോപ്രതാരേ ജപോ ഹോമഃ സ്നാനം ദാനം ച ശക്തിതഃ
ഗോപ്രതാര ദിനത്തിൽ, ഒരാൾക്ക് കഴിയുന്നത്ര ജപവും ഹോമവും സ്നാനവും ദാനവും നിർവഹിക്കണം.
കാര്തികേ പ്രാപ്യ തദ്യന്തി തീര്ഥാനി സകലാന്യപി
കാർത്തിക മാസത്തിൽ ഇതിനെ പ്രാപിച്ചാൽ, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും അതിനൊപ്പം ലഭിക്കും.
ഗോപ്രതാരേ കൃതം സ്നാനം സര്വപാപപ്രണാശനമ് സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യേത നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
ഗോപ്രതാര ദിനത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും; ഒരാൾക്ക് എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
വിഷ്ണുമുദ്ദിശ്യ വിപ്രാണാം പൂജനം ച വിശേഷതഃ
വിഷ്ണുവിനെ ഉദ്ദേശിച്ച്, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണരെ ആരാധിക്കണം.
അന്നം ബഹുവിധം ഹേമ വാസാംസി വിവിധാനി ച
നാനാവിധം അന്നവും പൊന്നും വിവിധ വസ്ത്രങ്ങളും ദാനം ചെയ്യണം.
സൂര്യഗ്രഹേ കുരുക്ഷേത്രേ നര്മദായാം ശശിഗ്രഹേ 2.8.6.
സൂര്യഗ്രഹണ സമയത്ത് കുരുക്ഷേത്രയിലും, ചന്ദ്രഗ്രഹണ സമയത്ത് നർമദാ നദിയിലും ഇത് ചെയ്യണം.
ഘൃതേന ദീപകോ യസ്യ തിലതൈലേ ന വാ പുനഃ
നെയ്യോ അല്ലെങ്കിൽ എങ്കിൽ തിലയെന്ന്ന് എണ്ണയോ ഉപയോഗിച്ച് ദീപം തെളിയിക്കണം.
തേനേഷ്ടം ക്രതുഭിഃ സര്വൈഃ കൃതം തീര്ഥാവഗാഹനമ്
ഇതിലൂടെ എല്ലാ യാഗങ്ങളും പൂർത്തിയാവുകയും, തീർത്ഥസ്നാനത്തിന്റെ ഫലവും ലഭിക്കും.
നാനാവിധാനി തീര്ഥാനി ഭുക്തിമുക്തിപ്രദാനി ച
നാനാവിധം തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട്, അവ അനുഭവവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.
സ്വര്ണമല്പം ച യോ ദദ്യാദ്ബ്രാഹ്മണേ വേദപാരഗേ
വേദപാരായണത്തിൽ നിപുണനായ ബ്രാഹ്മണന് പോലും അല്പം പൊന്നു നൽകുന്നവൻ—
ഗോപ്രതാരാഭിധേ തീര്ഥേ ത്രിലോകീവിശ്രുതേ ദ്വിജ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ ഗോപ്രതാര എന്ന തീർത്ഥത്തിൽ, ദ്വിജൻമേ—
തത്ര സ്നാനം തു യഃ കുര്യാദ്വിപ്രാന്സംതര്പയേന്നരഃ
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ബ്രാഹ്മണരെ സംതൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നവൻ—