ആസീത്പുരാ ബൃഹത്കല്പേ ധര്മ മൂര്തിര്ജനാധിപഃ
ഒരു കാലത്ത് വലിയ കല്പത്തിൽ ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപമായ ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
സോമസൂര്യാദയോ യസ്യ തേജസാ നിഷ്പ്രഭാഃ കൃതാഃ
അവന്റെ തേജസ്സാൽ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും മറ്റുള്ളവരും പ്രകാശം ഇല്ലാതായി.
യഥേച്ഛാരൂപധാരീ ച സംഗ്രാമേഷ്വപരാജിതഃ
അവൻ ഇഷ്ടംപോലെ രൂപം സ്വീകരിക്കാനും യുദ്ധങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും തോൽക്കാതിരിക്കാനും കഴിവുണ്ടായിരുന്നു.
രാജ്ഞസ്തസ്യാഗ്രമഹിഷീ പ്രാണേഭ്യോഽപി ഗരീയസീ
ആ രാജാവിന്റെ പ്രധാനഭാര്യ അവന്റെ ജീവനെക്കാൾ വിലപ്പെട്ടവളായിരുന്നു.
നൃപോ നൃപസഹസ്രേണ ന കദാചിത്പ്രമുച്യതേ വിസ്മയേനാവൃതമനാ വശിഷ്ഠമൃഷിസത്തമമ്
ആയിരം രാജാക്കന്മാരിൽ ഒരാളായ രാജാവ്, മഹർഷി വശിഷ്ഠനെ കണ്ടപ്പോൾ അത്ഭുതത്തിൽ മുഴുകിയ മനസ്സോടെ ഒരിക്കലും അകന്നിരുന്നില്ല.
ഭഗവന്കേന ധര്മേണ മമ ലക്ഷ്മീരനുത്തമാ
ഭഗവൻ, ഞാൻ ഏത് ധർമ്മം പാലിച്ചതിനാലാണ് ഈ അതുല്യമായ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചത്?
വശിഷ്ഠ ഉവാച പുരാ ത്വമവനീപാഽഽസീഃ ശൂദ്രജാതിസമുദ്ഭവഃ
വശിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: മുമ്പ് നീ ഒരു രാജാവായിരുന്നു, എന്നാൽ ശൂദ്രജാതിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ.
നിവസന്ദുഷ്ടഹൃദയോ വര്ഷാണി സുബഹൂന്യപി
നീ ദുഷ്ടഹൃദയത്തോടെ അനേകം വർഷങ്ങൾ ജീവിച്ചു.
സദാ ബ്രഹ്മസ്വഹാരീ ത്വം സദാ വേദവിനിംദകഃ 5.2.22.
നീ എപ്പോഴും ബ്രാഹ്മണരുടെ സ്വത്ത് മോഷ്ടിക്കുകയും, സദാ വേദങ്ങളെ അപമാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
അഥ പംചത്വമാപന്നഃ കാലേ നരകമാപ്തവാന്
പിന്നീട്, കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, നീ നരകത്തിൽ എത്തി.
രൌരവേ കുമ്ഭിപാകേ ച മഹാരൌരവസംജ്ഞകേ
റൗരവം, കുംഭിപാകം, മഹാറൗരവം എന്നിങ്ങനെയുള്ള നരകങ്ങളിൽ,
മൂഷായാം ധീമതോ രാജന്നസിപത്രേ ച ദാരിതഃ
മഹാരാജാവേ, നീ ഉരുക്കുചട്ടിയിലും, കത്തിയ ഇലയിൽ കീറപ്പെട്ടവനുമായിരുന്നു.
വിധായ കാര്കടം രൂപം യമേന ത്വയി പാര്ഥിവ
ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, യമൻ നിന്നെ ഒരു ഞണ്ട് രൂപത്തിൽ ആക്കി.
ദത്തം ജപ്തം കൃതം യച്ച ഹുതം ദേവാര്ചനാദി യത്
നൽകിയതും ജപിച്ചതും ചെയ്തതും ദേവാരാധനയൊക്കെയും,
നിക്ഷിപ്തസ്ത്വം തദാ തേന ഭാവിപുണ്യേന കര്മണാ
അവിടെ നിന്നെ ഭാവിയിലെ പുണ്യഫലത്താൽ സ്ഥാപിച്ചു.
കദാചിത്തീരഭൂമ്യാം ത്വം ഗതഃ സംക്രീഡിതും ശനൈഃ
ഒരു ദിവസം നീ നദീതീരത്ത് കളിക്കാൻ പതിയെ പോയി.
ആകാശമാര്ഗം ചോഡ്ഡീനഃ സ ത്വയാ താഡിതോ ഭൃശമ്
ആകാശത്തിലൂടെ നീ പറന്നപ്പോൾ, അവൻ നിന്നെ ശക്തിയായി അടിച്ചു.
മുക്തസ്ത്വം ചംചുപുടതോ വായസേനാകുലേന തു
പക്ഷിയുടെ കട്ടിൽ നിന്ന് കാറ്റിന്റെ കനത്ത കുലുക്കത്തിൽ നിന്നു നീ വിടുവിക്കപ്പെട്ടു.
ശിവസ്യ ക്ഷിപ്തസ്ത്വം ശീഘ്രം ചഞ്ച്വാക്ഷേപപ്രപീഡിതഃ 5.2.22.
ശിവൻ നിന്നെ വേഗത്തിൽ താഴേയ്ക്ക് തള്ളിയപ്പോൾ, പക്ഷിയുടെ കട്ടിയും അതിന്റെ കഠിനമായ കുലുക്കവും നിന്നെ വേദനിപ്പിച്ചു.
വിമുച്യ ദേഹം തജ്ജീര്ണം യാവത്തം കാര്കടം പുരാ
പഴയ ആ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, പഴയകാലത്ത് ആ ഞണ്ട് ചെയ്തതുപോലെ നീയും വിട്ടു.
തസ്യ ലിംഗസ്യ മാഹാത്മ്യാദ്ഭൂത്വാ വിദ്യാധരേശ്വരഃ
ആ ലിംഗത്തിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടു നീ വിദ്യാധരന്മാരുടെ അധിപനായ്.
സ്വര്ഗേ വ്രജംസ്ത്വം സംപൃഷ്ടഃ സുരസംഘൈശ്ച സാദരമ്
സ്വർഗത്തിലേക്ക് നീ ചെന്നപ്പോൾ, ദേവതാസമൂഹങ്ങൾ ആദരപൂർവ്വം നിന്നെ സ്വീകരിച്ചു.
തതോ രുദ്രഗണൈഃ സര്വം സുരാണാം കഥിതം പുരാ
അതിനുശേഷം, ഈ എല്ലാം രുദ്രഗണങ്ങൾ പഴയ ദേവന്മാർക്ക് പറഞ്ഞു.
തസ്യ ലിംഗസ്യ ദേവേശാഃ പ്രഭാവോഽയമുപസ്ഥിതഃ
ദേവതാധിപന്മാരേ, ആ ലിംഗത്തിന്റെ ശക്തി ഇതാ ഇപ്പോൾ പ്രകടമായിരിക്കുന്നു.
കാര്കടീയോനി മുക്തസ്യ പ്രാപ്തം സ്വര്ഗസുഖം യതഃ
ഞണ്ടിന്റെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, നീ സ്വർഗ്ഗസുഖം ലഭിച്ചു.
തദാപ്രഭൃതി ദേവോഽയം കര്കടേശ്വരസംജ്ഞകഃ
അത് മുതൽ ഈ ദേവൻ കർക്കടേശ്വരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ആഗതോഽസി പുനര്ഭൂമൌ ലബ്ധം രാജ്യമകംടകമ്
നീ വീണ്ടും ഭൂമിയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, കഷ്ടമില്ലാത്ത ഒരു രാജ്യം ലഭിച്ചു.
തസ്മാത്പാര്ഥിവ ഭൂയസ്ത്വം ലിംഗമാരാധയ ദ്രുതമ്
അതിനാൽ രാജാവേ, നീ വീണ്ടും വേഗത്തിൽ ലിംഗത്തെ ആരാധിക്കണം.
പൂര്വം കര്മ സ്മൃതം തേന സ്വകീയം പാര്ഥിവേന തു 5.2.22.
അതിനാൽ, രാജാവേ, നിന്റെ പഴയ കര്മ്മം ഓർമ്മയിൽ വന്നിരിക്കുന്നു.
തസ്മിഁല്ലിംഗേ ലയം പ്രാപ്തഃ സ്വശരീരേണ പാര്വതി ഭുക്ത്വാ ഭോഗാംശ്ചിരം ഭൂമൌ തേ യാംതി പരമാം ഗതിമ്
പാർവതിയേ, ആ ലിംഗത്തിൽ സ്വന്തം ശരീരത്തോടെ ലയിച്ചവർ, ഭൂമിയിൽ ദീർഘകാലം സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം പരമഗതിയിലേക്കെത്തുന്നു.