जातु विद्यागमालापैः कदाचिच्चित्रवस्तुभिः
कधी विद्या आणि परंपरेच्या गप्पांनी, कधी अद्भुत वस्तूंमुळे,
पुष्पावचयनैर्जातु कदाचिद्वारिखेलनैः
कधी फुलं वेचताना, कधी पाण्यात खेळताना,
मैनाकेनार्चितौ जातु मेनया जातु पूजितौ
कधी मैनाकाने सन्मान केला, कधी मेनाने पूजा केली,
जातु द्यूतविनोदेन गतिगोष्ठ्या कदाचन 1.3.2.17.
कधी फडशाचा खेळ, कधी गप्पांची रंगत,
द्यूतनिर्जितमाच्छिद्य पत्युरुत्संगतां गतम्
फडशात हरवलेले परत मिळवून, ती आनंदाने पतीकडे गेली.
इति तौ पितरौ चराचराणां निवसंतौ कनकाचलादिकेषु
अशा प्रकारे, सर्व चराचरांचे ते दोन्ही पालक सोन्याच्या पर्वतांमध्ये वावरत होते.
पक्वान्नपानैस्सा तत्र पर्य्यतर्पयत प्रजाः
तीथे तिने लोकांना शिजवलेले अन्न आणि पाणी देऊन तृप्त केले.
जातु संध्यानुसंधानमुकुलीकृतलोचनम्
कधी संध्याकाळच्या ध्यानात डोळे मिटून बसलेली,
ध्यायते नूनमधुना कापि सौभाग्यशालिनी
नक्कीच, सध्या एखादी भाग्यवान स्त्री ध्यान करत आहे.
कथं विज्ञायते पुंसां कुटिला मानसी स्थितिः
माणसांच्या मनाची वाकडी स्थिती कशी ओळखता येईल?
मयि दाक्षिण्यमेवास्य मन्ये मनसि चेद्रहः
आज त्याच्या मनात माझ्याबद्दल दयाभाव असेल, असे मला वाटते.
अद्यप्रभृति ते दासस्तपोभिः क्रीत इत्यपि
आजपासून मी तुझा सेवक आहे, तपश्चर्येने विकत घेतलेला — असे तो म्हणतो.
असमानानुरागेषु नारीणां मूढचेतसाम्
मूढ मनाच्या स्त्रियांमध्ये प्रेम कधीच सारखे किंवा स्थिर राहत नाही.
इति प्रणयरोषेण देव्याः कलुषचेतसः
देवीच्या मनात प्रेम आणि राग एकत्र आल्यामुळे तिचे मन अस्वस्थ झाले.
वाष्पवारिप्लवे तस्या आताम्रे च विलोचने
तिच्या डोळ्यांतून अश्रूंच्या धारा वाहू लागल्या आणि डोळे लाल झाले.
यत्तस्याधीनतिलकं भ्रुवोर्युगमभज्यत 1.3.2.18.
तिच्या भुवयांवर असलेला तिलक तुटून गेला.
अंतर्मन्युभरेणास्याः कंपते स्माधरच्छदः
आतल्या संतापामुळे तिच्या ओठांचा खालील भाग थरथरू लागला.
अतीव रज्यमाने तत्पार्वत्या गंडमंडलम्
पार्वतीचे गाल भावनांनी खूपच लाल झाले.
अंतर्वेपधुतौ तस्याश्चकंपाते पयोधरौ
आतून थरथर कापल्यामुळे तिची छातीही हलू लागली.
अचिंतयच्च संभूय सौभाग्याभावतो ननु
ती मनात म्हणाली, हे सगळं माझ्या दुर्दैवामुळेच होतंय.
तदैषा क्वापि यास्यामि किमत्रास्त्येकया मम
आता मी कुठेतरी दुसरीकडे जाईन; इथे माझ्यासाठी काहीच नाही.
निमीलिताक्षिण्येवास्य गंतव्यं निभृतं मया
डोळे मिटून, तिने शांतपणे निघून जाण्याचा निर्धार केला.
वत्सौ तु वर्धयत्येव गंगेयमतिवत्सला
पण गंगा नेहमीप्रमाणे आपल्या मुलांना माया लावून वाढवतच राहिली.
इति निश्चित्य देवस्य पार्श्वादाशु निवृत्त्य सा
असा निश्चय करून, ती लगेच देवाच्या बाजूने निघून गेली.
चलावती माल्यवती मालिनी विजया जया
चलावती, माल्यवती, मालिनी, विजय आणि जया—
तत्र सापि गिरीन्पुण्यान्वनानि नगराणि च 1.3.2.18.
तेथे तिने पवित्र डोंगर, वनं आणि नगरीत भटकंती केली.
भ्रमंती सह्यपादेषु द्राविडाख्ये सुनीवृति
सह्यपर्वताच्या पायथ्याशी, द्राविड नावाच्या प्रदेशात, ती चांगल्या निवासस्थानी फिरत होती.
दृश्योऽयं नातिदूरेण पुरस्तात्सकलारुणः
पाहा, फार दूर नाही, समोर सगळं तेजाने लालसर झळकत आहे.
उपत्यकासु चैतस्य दृश्यंते तापसाश्रमाः
त्या दऱ्यांमध्ये ऋषींची आश्रमं दिसत आहेत.
गत्वा निरूपयामस्तानिमान्पुण्याश्रमान्वयम्
चला, आपण जाऊन हे पवित्र आश्रम पाहूया.