तदैषा क्वापि यास्यामि किमत्रास्त्येकया मम
आता मी कुठेतरी दुसरीकडे जाईन; इथे माझ्यासाठी काहीच नाही.
निमीलिताक्षिण्येवास्य गंतव्यं निभृतं मया
डोळे मिटून, तिने शांतपणे निघून जाण्याचा निर्धार केला.
वत्सौ तु वर्धयत्येव गंगेयमतिवत्सला
पण गंगा नेहमीप्रमाणे आपल्या मुलांना माया लावून वाढवतच राहिली.
इति निश्चित्य देवस्य पार्श्वादाशु निवृत्त्य सा
असा निश्चय करून, ती लगेच देवाच्या बाजूने निघून गेली.
चलावती माल्यवती मालिनी विजया जया
चलावती, माल्यवती, मालिनी, विजय आणि जया—
तत्र सापि गिरीन्पुण्यान्वनानि नगराणि च 1.3.2.18.
तेथे तिने पवित्र डोंगर, वनं आणि नगरीत भटकंती केली.
भ्रमंती सह्यपादेषु द्राविडाख्ये सुनीवृति
सह्यपर्वताच्या पायथ्याशी, द्राविड नावाच्या प्रदेशात, ती चांगल्या निवासस्थानी फिरत होती.
दृश्योऽयं नातिदूरेण पुरस्तात्सकलारुणः
पाहा, फार दूर नाही, समोर सगळं तेजाने लालसर झळकत आहे.
उपत्यकासु चैतस्य दृश्यंते तापसाश्रमाः
त्या दऱ्यांमध्ये ऋषींची आश्रमं दिसत आहेत.
गत्वा निरूपयामस्तानिमान्पुण्याश्रमान्वयम्
चला, आपण जाऊन हे पवित्र आश्रम पाहूया.
एवमाह्रादयत्यालि क्रमेण गिरिनंदिनी
अशा प्रकारे, सखे, पर्वतराजाची कन्या हळूहळू त्याचे मन आनंदित करू लागली.
लूतास्तंतून्नयंत्यत्र कुम्भीराः शैवलान्यपि
इथे सरडे धागे ओढतात, तर मगर जलवनस्पती सुद्धा उचलून नेतात.
हरंत्यवकरान्वालैश्चमराः स्फीतरोमभिः
जाड केसांचे चामर आपल्या शेपटीने कचरा दूर करतात.
वानराः फलपुष्पाणि मधुपत्राणि भल्लुकाः
माकडे फळे आणि फुले घेतात, तर अस्वल मधाचे पानं उचलतात.
काकोलूकैः शुकश्येनैर्मृगव्याघ्रैर्हरिद्विपैः
कोकिळ, घुबड, पोपट, घार, हरिण, वाघ आणि हिरवे हत्ती यांच्या संगतीने तेथे वावर आहे.
हूयमानपुराडाशद्रव्यसौरभ्यहारिणी 1.3.2.18.
पूर्वीच्या यज्ञात अर्पण केलेल्या वस्तूंचा सुगंध सर्वत्र दरवळतो.
पठंति शतरुद्रीयं यत्र वायसवैरिणः
तेथे कावळ्यांचे शत्रू शतरुद्राचे पठण करतात.
शाकशालिषु शार्दूलाश्चरंति च तथैव गाः
भाज्या आणि तांदळाच्या शेतात वाघ आणि गायीही फिरतात.
क्वचिच्च शोभने देशे पुण्ये पुण्यमनोहरे
आणि कधी तरी एखाद्या सुंदर, पुण्यवान आणि मनोहारी ठिकाणी,
अधस्तात्सप्तपर्णस्य चित्रव्याघ्रत्वगासने
सप्तपर्णाच्या झाडाखाली, रंगीबेरंगी वाघाच्या कातडीवर बसलेला,
शालिशूकारुणाभाभिर्जटाभिर्भस्मपांडुरम्
तांदळाच्या काड्यांसारख्या लालसर जटांमध्ये, राखेने फिकट झालेला देह,
नासाग्रनिश्चलदृशं समप्रस्फुरिताधरम्
नाकाच्या टोकाकडे स्थिर नजर, ओठ हलकेच उघडे,
प्रत्यग्रनिर्णेजनतो ह्यंत्यश्यानदशांचले
अंतर्मुख ध्यानात मग्न, शेवटच्या निद्रास्थितीच्या कडेला,
षड्वर्गहिंस्रबंधाय स्थापितां वागुरामिव कृतोचितोपचारा सा तमप्राक्षीत्तपोधनम्
षड्रिपूंच्या नाशासाठी जशी सापळा लावतात, तशी योग्य पूजा करून ती त्या तपस्व्याकडे गेली.
स चाहारुणशैलोऽयं पुण्यक्षेत्रेषु पूजितः 1.3.2.18.
हा अरुण पर्वत पुण्यभूमींमध्ये पूजिला जातो.
इत्युक्त्वा विजयादीनां मुखेनैनामुमां विदन्
असं सांगून, विजयासह इतरांच्या तोंडून त्याने उमा विषयी जाणून घेतले.
कन्दमूलफलाद्यैश्च कृतातिथ्यामिमां मुनिः
त्या ऋषींनी कंद, मुळे, फळे इत्यादींनी तिचे आदरातिथ्य केले.
ज्योतिःस्तम्भस्य संभूतिमारभ्यानुक्रमेण सः
प्रकाशस्तंभाच्या प्रकटापासून सुरुवात करून, त्याने सर्व कथा क्रमाने सांगितल्या.
शोणाद्रेः पूर्वदिग्भागे स्थलीश्वरमिति स्थलम्
शोण पर्वताच्या पूर्वेकडील बाजूला स्थलीश्वर नावाचं पवित्र स्थान आहे.
वैकुण्ठपरमेष्ठ्यादि गीर्वाण निबिडीकृते
त्या ठिकाणी वैकुंठ, परमेष्ठी यांसारख्या देवतांनी ते स्थान भरून गेलं आहे.