यदियं स्थेयसी भक्तिर्भवतो भूतनायके
जर तुझी ही भूतनायकावरची भक्ती दृढ असेल—
वक्ष्ये वज्रांगदोदंतं वृत्तं विद्याभृतोरपि
मी वज्रांगदाची कथा आणि विद्याधरांच्या कृत्यांचाही वृत्तांत सांगतो.
आसीद्वज्रांगदोनाम पुरा पांड्येषु पार्थिवः
पूर्वी पांड्यांमध्ये वज्रांगद नावाचा एक राजा होता.
धार्मिको न्यायविज्ज्ञाता गंभीरो दक्षिणम् क्षमः
तो धर्मनिष्ठ, न्याय जाणणारा, गंभीर, दानशूर आणि सहनशील होता.
शिवपूजार्चनरतः श्रीमाञ्छीलवतां वरः
तो शिवपूजा आणि अर्चनेत रमणारा, श्रीमंत आणि सद्गुणी लोकांत श्रेष्ठ होता.
कदाचिन्मृगयाव्याजात्स चरन्सुतुरंगमः
एकदा, शिकार करण्याच्या निमित्ताने तो उत्तम घोड्यावरून बाहेर पडला.
स तत्र बहलामोदं कंचित्कस्तूरिकामृगम् 1.3.2.22.
तेथे त्याने एक कस्तुरी मृग पाहिला, जो घमघमाट सुगंध सोडत होता.
स मृगोऽनुद्रुतस्तेन अभितः शोणपर्वतम्
तो मृग त्याच्या मागे धावत, थेट शोन पर्वताच्या दिशेने पळाला.
ततः स भग्नसारोपि राजा जातश्रमश्चरन्
मग राजा, धनुष्य तुटलेले असूनही, दमून जाऊनही, भटकतच पुढे गेला.
अज्ञातकारणेनैवं मातंगेनेव पीडितः
अज्ञात कारणाने तो अगदी हत्तीने छळावा तसा त्रस्त झाला.
अचिंतयच्च कोयं मे निर्हेतुः सत्त्वविप्लवः
‘हे काय, माझ्या मनात असे कारण नसताना अस्वस्थता का निर्माण झाली आहे?’ असे त्याने विचार केले.
इति चिंताकुले तस्मिंस्तज्ज्ञानेप्यपटीयसि
अशा विचारांनी अस्वस्थ असताना, आणि कारण समजत नव्हते,
निरीक्षमाण एवास्मिन्हित्वा तिर्यक्कलेवरम्
त्याने पाहिले की, दोन जीवांनी आपली प्राणी देह सोडली आहेत.
किरीटिनौ कुण्डलिनौ हारकेयूरधारिणौ
त्यांच्या डोक्यावर मुकुट, कानात कुंडले, गळ्यात हार आणि हातात केवरा होते.
अवोचतां च नृपतिमाश्चर्याकृष्टमानसम्
ते दोघे त्या राजाशी बोलले, ज्याचे मन आश्चर्याने भारावले होते.
राजन्नलं विषादेन शोणाद्रीशप्रभावतः
राजा, दुःखी होऊ नकोस; हे सर्व शोन पर्वताच्या अधिपतीच्या प्रभावामुळे घडले आहे.
तदोवाच तयोः किंचिदाश्वस्तइव पार्थिवः 1.3.2.22.
त्यांच्या बोलण्याने राजा थोडा सावरला आणि त्याने विचारले.
कौ युवां निर्मितो याभ्यामभिषंगो ममेदृशः
‘तुम्ही दोघे कोण, ज्यांच्यामुळे माझ्यावर असा अनुभव आला?’ असे त्याने विचारले.
इति तेन कृते प्रश्ने तमुवाच कलाधरः
राजाने असे विचारल्यावर, कलाधराने त्याला उत्तर दिले.
अवेहि राजन्नावां हि पुराविद्याधरेश्वरौ
‘राजा, आम्ही पूर्वी विद्याधरांचे अधिपती होतो, हे जाणून ठेव.’
एकदा तु सुवर्णाद्रेः पार्श्वे दुर्वाससो मुनेः
एकदा सुवर्ण पर्वताजवळ, दुर्वास ऋषींच्या आश्रमात,
क्रोशेद्धां तपसस्तस्य शिवाराधनसाधनीम्
आम्ही मोठ्याने तपस्या केली, ती शंकराची उपासना करण्यासाठी होती.
विनीतावप्यसंजातौ तत्त्वोचितसुधीगणौ
शिस्तबद्ध असूनही, आम्ही गर्विष्ठ झालो, जरी सत्य जाणण्याची बुद्धी आमच्याकडे होती.
स्थलस्य तस्य सौहार्दात्कांतिशाल्यतिगर्वितः
त्या स्थळावरचे प्रेम आणि त्याच्या तेजामुळे आम्हाला अती गर्व वाटू लागला.
अहं तु तत्र पुष्पाणां गंधातिशयमोहितः
पण मी त्या फुलांच्या अद्भुत सुगंधाने पूर्णपणे मोहून गेलो होतो.
ततः शांडिल्यमूलस्थो व्याघ्रचर्मासने स्थितः
मग शांडिल्य वृक्षाच्या मुळाशी, वाघाच्या कातडीवर बसलेला तो होता.
अमर्षोत्कर्षनीरंध्रस्पंदमानाधरच्छदः 1.3.2.22.
त्याच्या ओठांवर प्रचंड संतापामुळे कंप होत होता.
सरोषोऽभूत्तेजसाढ्यो घर्मदंतुरविग्रहः
तो रागाने तडफडू लागला, त्याच्या अंगातून जणू ज्वाळा निघत होत्या.
आः पापौ प्रच्युताचारौ कौ युवामतिगर्वितौ
अरे, दोघा दुष्टांनो! तुमचे वर्तन खालावले आहे, एवढे गर्विष्ठ कोण आहात तुम्ही?
तपोवनमिदं मत्कं पावनं भूतभावनम्
हे माझे तपोवन आहे, पवित्र आणि सर्व जीवांचे निवासस्थान आहे.