तत्फलं देवदेवस्य सकृद्दत्त्वा प्रदक्षिणम्
देवदेवांना एकदा प्रदक्षिणा घातल्याने, त्याचे फळ मिळते.
पदेपदे यज्ञफलमिति मे शंकरोऽब्रवीत्
प्रत्येक पावलावर यज्ञाचे फळ मिळते—असे शंकरांनी मला सांगितले.
पूजितानि भवंत्यत्र यात्रेश्वरसमर्चनात्
येथे यात्रेच्या अधिपतीची पूजा केल्याने, सर्वांची पूजा होते.
सहस्रदक्षिणां दद्यात्तस्य पुण्यफलं शृणु
जर कोणी हजार दक्षिणा दिल्या, तर त्याला मिळणारे पुण्य ऐक.
एवं यात्रां समाप्याथ गत्वा निजगृहं नरः
अशी यात्रा पूर्ण करून, माणसाने आपल्या घरी परतावे.
भोजयेच्छिवभक्तांश्च शिवध्यानपरायणान्
शिवभक्त आणि शिवध्यानात रमणारे यांना भोजन द्यावे.
यात्राक्रमेण चैकैकं द्वारांतरमनुव्रजेत्
यात्रेच्या क्रमाने, प्रत्येक द्वारातून एकामागून एक जावे.
धेनुं पयस्विनीं दद्याद्वित्तशाठ्यविवर्जितः
धनाचा फसवणूक न करता, दूध देणारी गाय द्यावी.
दीनानाथदरिद्रांधविकलाद्यांश्च भोजयेत् 5.1.23.
ज्यांना आधार नाही, जे गरीब आहेत, अंध आहेत, किंवा अडचणीत आहेत, अशा लोकांना जेवायला घालावे.
कुलानां शतमुद्धृत्य मातापित्रोः समाहितः
शंभर कुटुंबांना संकटातून सोडवून, आपले आई-वडील भक्तिभावाने सेवा करावी.
मौनी ध्यानपरो भूत्वा स कवित्वमवाप्नुयात्
जो माणूस मौन धारण करून ध्यानात मग्न होतो, त्याला काव्यरचना सुचते.
यस्य दर्शनमात्रेण कवित्वमुपजायते
ज्याच्या फक्त दर्शनानेच काव्याची प्रेरणा मिळते.
रूपयौवनसंपन्ना तस्य भार्याथ कौशिकी
त्याची पत्नी कौशिकी ही रूपवान आणि तरुण होती.
तस्य पुत्रः समुत्पन्नो ह्यग्निशर्मेति नामतः
त्यांना एक मुलगा झाला, त्याचे नाव अग्निशर्मा ठेवले.
ततो बहुतिथे काले अनावृष्टिरजायत
खूप काळानंतर दुष्काळ पडला.
ततोऽसौ सुमतिर्विप्रः सभार्यः स सुतस्तथा
मग तो बुद्धिमान ब्राह्मण आपल्या पत्नी आणि मुलासह,
आभीरैर्दस्युभिः सार्धं संगोऽभूदग्निशर्मणः
अग्निशर्मा याचा संबंध आभीर आणि दरोडेखोरांशी आला.
स्मृतिर्नष्टा गता वेदा गतं गोत्रं गता श्रुतिः
स्मरणशक्ती गेली, वेद हरवले, कुळ नष्ट झाले, आणि परंपरा संपली.
सप्तर्षयः पथा तेन सुव्रताः समुपस्थिताः
सात ऋषी, जे व्रतस्थ होते, त्या मार्गाने आले.
वस्त्राणीमानि मुच्यध्वं छत्रिकोपानहौ तथा 5.1.24.
ही वस्त्रे, छत्री आणि पायातील चप्पल काढा.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा अत्रिर्वचनमब्रवीत् वयं तपस्विनो भूत्वा तीर्थयात्राकृतोद्यमाः
ती वचने ऐकून अत्री म्हणाले, 'आम्ही आता तपस्वी झालो आहोत आणि तीर्थयात्रेला निघालो आहोत.'
पोषयामि सदा तांस्तु एतन्मे हृदि संस्थितम्
मी नेहमी त्यांचे पालनपोषण करतो; हे माझ्या मनात ठाम आहे.
यद्युष्मदर्थं क्रियते पापं तत्कस्य कथ्यताम्
तुमच्यासाठी पाप केले तर ते कुणाचे होते, सांगा.
यदि ते कथयंति स्म मा मृषा प्राणिनो वधीः
ते बोलले तर खोटे बोलू नयेत; जिवंत प्राण्यांचा वध करू नकोस.
युष्माकं वचसा मेऽद्य प्रतिबोधः प्रवर्तते
आज तुमच्या शब्दांमुळे मला समज येते.
गत्वा पृच्छामि तान्सर्वान्कस्य भावश्च कीदृशः
मी जाऊन सर्वांना विचारतो, त्यांचा स्वभाव कसा आहे ते जाणून घेतो.
इत्युक्त्वा ताञ्जगामाशु पितरं स्वमुवाच ह
असं म्हणून तो लगेच आपल्या वडिलांकडे गेला आणि त्यांना म्हणाला.
सुमहद्दृश्यते पापं कस्य तत्कथ्यतां मम
खूप मोठं पाप दिसतंय—हे कुणाचं आहे? मला ते सांग.
त्वं जानासि यत्कुरुषे कृतं भाव्यं पुनस्त्वया
तुला काय केलं आहे ते माहित आहे; जे घडलंय ते पुन्हा तुझ्याच हातून व्हायला हवं.
तयाप्युक्तं न मे पापं पापमेतत्तवैव हि 5.1.24.
तीही म्हणाली, 'हे पाप माझं नाही; खरं तर हे फक्त तुझंच पाप आहे.'