पतिधर्मरता नित्यं सिषेवे लोकचक्षुषे
ती नेहमी पतीच्या धर्मात रमणारी होती आणि जगाचा डोळा असलेल्या सूर्याची सेवा करत असे.
यमो वैवस्वतो जातो यमुना लोकपावनी
विवस्वताचा पुत्र यम जन्माला आला; यमुना, जग शुद्ध करणारी, जन्मली.
मिथुनं मे तवोत्संगे धृतं त्वं परिपालय
हे सावित्री, मी हे दोघे तुझ्या कुशीत दिले आहेत, तू त्यांची काळजी घे.
रविभक्तिरता नित्यं चर त्वं मम वेश्मनि
नेहमी सूर्यभक्तीमध्ये रममाण राहून, तू माझ्या घरी वास कर.
एवं सा समयं कृत्वा सावित्री ह्यगमत्तदा
अशा प्रकारे संमती देऊन सावित्री तेव्हा निघून गेली.
पित्र निवारिता सद्यो वडवारूपधारिणी 5.1.56.
वडिलांनी तिला लगेच रोखले, तेव्हा तिने वडवा म्हणजे घोडीचे रूप घेतले.
एकदा याचिता तेन वैवस्वतेन बुभुक्षता
एकदा वैवस्वताने, जो खूप उपाशी होता, त्याने त्याच्याकडे मागणी केली.
तदा पदाहता तेन च्छाया तं च शशाप ह
तेव्हा त्याने पायाने मारल्यावर छाया रागावून त्याला शाप दिला.
तस्मात्त्वं च पदा खंजो भविष्यसि न संशयः
म्हणूनच, आता तुझे पाय लुळे होतील—यात काहीच शंका नाही.
एतस्मिन्नंतरे व्यास परिभूय वसुंधराम्
त्या दरम्यान, व्यासाने पृथ्वीचा अपमान केला.
दृष्ट्वा च तनयं पंगुमित्युवाच विभावसुः
आपला मुलगा लुळा झालेला पाहून विभावसु म्हणाला:
इति पृष्टो यदा तेन सवित्रा लोकभास्वता
सवितृ, जो जगाचा तेजस्वी स्वामी आहे, त्याने विचारले तेव्हा,
प्रातराशाय मे नाथ याचितं मातुरंतिकात्
माझ्या सकाळच्या जेवणासाठी, प्रभो, मी आईच्या जवळून मागितले होते.
पादौ मे गलितौ सद्यो मातुः शापपराभवौ
आईच्या शापामुळे माझे पाय ताबडतोब लुळे पडले.
विचित्रमिदमाख्यातं मातुः शापस्य कारणम्
ही विचित्र गोष्ट सांगितली गेली—माझ्या आईच्या शापामागचं कारण हेच आहे.
नेयं सा रुचिरापांगी त्वाष्ट्री लोकस्य पावनी 5.1.56.
ती सुंदर डोळ्यांची त्वष्टाची कन्या, जी जगाला पावन करते, ती नाही.
गता वै सा पितुर्गेहे वारिताहं तयाऽनघ
ती आपल्या वडिलांच्या घरी गेली आहे; तिने मला तिथे जाण्यास मनाई केली, हे पापरहित.
सवित्रे नैव वक्तव्यं छाये किंचित्कथंचन
छायेला सवितृला काहीही सांगू नये, अगदी थोडंसुद्धा नाही.
तच्छ्रुत्वा भगवांस्त्वष्टुः समीपं रोषमास्थितः
हे ऐकून, भगवंत त्वष्टा रागाने भरून तिथे आला.
तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय त्वष्टा लोकपितामहः
त्याला पाहताच, त्वष्टा, जो जगाचा पितामह आहे, अचानक उठून उभा राहिला.
नत्वा पादौ परिक्रम्य बहुमानपुरः सरम्
त्याने त्याचे पाय धरले, त्याला प्रदक्षिणा घातली आणि मोठा मान दिला.
आगता ते गृहं तात मम मार्गानुमोदिनी
ती माझ्या मागे येत तुझ्या घरी आली आहे, मुला.
इत्युक्ते वचने त्वष्ट्रा रविर्दुश्चिंतमानसः
त्वष्टाने हे बोलताच, रविच्या मनात मोठी चिंता निर्माण झाली.
किं करोमि क्व गच्छामि क्व च प्रियतरा मम
मी काय करू? कुठे जाऊ? माझी प्रिय कुठे आहे?
तव तेजः परिभ्रष्टा भग्ना क्वापि गताबला
तुझं तेज हरपलं आहे, तुटून कुठेतरी गेलंय, त्याची शक्ती उरलेली नाही.
तदा ते रोचते सम्यग्यथा स्याद्वै तथा कुरु।।5.1.56.
आता तुला जे योग्य वाटेल ते पूर्णपणे कर, जसं व्हायला हवं तसंच कर.
इति सूर्यवचः श्रुत्वा शाणं कृत्वा सुदर्शनम्
सूर्याचं हे बोल ऐकून त्याने एका गवताच्या पात्यापासून सुंदर शस्त्र तयार केलं.
तस्य घृष्टितमात्रेण त्वष्टा चक्रे विवस्वतः
त्याच्या धारेला फक्त स्पर्श करताच त्वष्ट्याने ते विवस्वानासाठी घडवलं.
तदा त्वष्टाऽब्रवीद्वाक्यं मधुरं सूर्यसंनिधौ
मग त्वष्ट्याने सूर्याच्या उपस्थितीत मधुर शब्द बोलले.
गृह्यतां भोः सुरश्रेष्ठ शीघ्रं गच्छतु शाड्वले
हे देवांमध्ये श्रेष्ठ, हे घ्या आणि ते लवकर कुरणात जाऊ द्या.