ଏକ ଦିନ, ଦେବୀ ଖେଳ କରୁଥିବା ବେଳେ ଜିଜ୍ଞାସାରେ ଶିବଙ୍କୁ ଆଛାଦିତ କରିଦେଲେ—‘ଏହା କଣ?’ ବିଚାର କରି ଦେଖିଲେ। ଏହାର ପରିଣାମରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧାର ଆସିଗଲା। ଦେବୀଙ୍କର ଏହି ଖେଳମୂଳକ କ୍ରିୟାରୁ ଏମିତି ଏକ ଅନ୍ଧାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବିନାଶ କରିଦେଲା। ଆଲୋକ ନିଜ ଗତି ହରାଇ, ଶୂନ୍ୟ ହେବା ସହ ବିନାଶ ହେଲା। ଏହି ଅନ୍ଧାରରେ କୌଣସି ଜୀବ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ ନାହିଁ; କେବଳ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଅବସ୍ଥା ଅଛି। ଏହି ସମୟରେ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଚେତନା ଫେରାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଚିନ୍ତନା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଲେ। ଏଉଁ ସମୟରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶିବ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମୟକୁ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ କରିଲେ ନାହିଁ। ଏପରି ବେଳେ ତିନି ଲୋକ ସମସ୍ତେ ଆଲୋକ ବିହୀନ ହେଇଗଲା। ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଅଧିକାରୀ ଲୋକମାନେ—ତାଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତ କଣ ହେବ? ଏହିପରି ଚିନ୍ତନା କରି, ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିଲେ। ସମସ୍ତେ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ—ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପରମାତ୍ମା। ଏହି ଦେବୀ ଏକ ମୂଳ ଶକ୍ତି, ଶିବ ରୂପ ନେଇ ଅପରିଚ୍ଛେଦ୍ୟ। ଦେବୀ ଶିବଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ, ଶିବ ଏବଂ ଶକ୍ତିର ସାର ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ତାଙ୍କ ରୂପ। ଶିବଙ୍କ ଲୀଳାରେ, ଏହି ଜଗତ ବିନାଶ ହୁଏ, ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ। ଶିବଙ୍କ ଅର୍ଦ୍ଧ ଚକ୍ଷୁ ଝିଁପିବାରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଉପସାରଣ ହୁଏ। ଏହିପରି, ଦୟାମୟ ସଦାଶିବ, ଦୟା କର। ଏପରି ଭକ୍ତ, ସିଦ୍ଧ, ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ଦେବୀ ହରଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରୁ ଆଛାଦନ ହଟାଇଦେଲେ। ତାପରେ, ନମ୍ର ହୋଇଥିବା ସିଦ୍ଧମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—‘କେତେ ସମୟ ବିତିଗଲା?’ ଶିବ, ଦୟାର ମୂର୍ତ୍ତି, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାକୁ ଦେଖି ହସିଲେ। ‘ଅବିଚାର କରି, ତୁମେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲା, ଯାହାରେ ଜଗତର ବିନାଶ ହେଲା। ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଉପସାରଣ କରିବି। ତୁମ ଭଳି ଅନ୍ୟ କିଏ ଏପରି ଦୁଷ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବ?’ ଶିବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦେବୀ ଧର୍ମ ହରାଇବା ଭୟରେ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ତେବେ, ଦୟାର ଧାମ ଶିବ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ କହିଲେ—‘ତୁମେ ମୋ ଏକ ରୂପ, ତୁମ ପାଇଁ କି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯିବ? ବେଦ, ସ୍ମୃତି, କ୍ରିୟାପଦ୍ଧତି, ବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀମାନେ—ସମସ୍ତେ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଥିବା ଦେବୀ ସହ ସମାନ ଭାବରେ ଦେଖିବାଯୋଗ୍ୟ। ଏହିପରି, ତୁମ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଜଗତର ସ୍ୱଭାବ ଅନୁଯାୟୀ ହେବ। ଯଦି ମାସ୍ତରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରାଯିବ ନାହିଁ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ। ମୁଁ ନିଜେ, ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ବସି, ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟା କରିବି। ‘ତୁମର ପଦର ଛୁଆଁ, ତୁମର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦୃଷ୍ଟି—ଏହି ସମସ୍ତ ମୁଁ ପାଇବି। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁମର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ପାଇଁ, ନିତ୍ୟ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ କର। ତୁମର ଚିତ୍ତ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ରହ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ‘ତୁମେ, ଦେବୀ, ନିତ୍ୟ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭାବରେ ଘୋଷିତ। ତୁମେ ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ୱର୍ଗର ଭଳି ଦେବମୟ କରିଦେଉଛ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏବଂ ଋଷିମାନେ ସେଠାରେ ନିତ୍ୟ ବାସ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ମାନବମାନେ ବାସ କରନ୍ତି, ସେଠି ମିଳିଯାଇଥିବା ମିଳିଯାଇଥିବା ପାପ ମିଳିଯାଇଥିବା ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୁଏ। ସେଠି ଠଣ୍ଡା, ଘନ୍ତି ଛାୟା, ଫୁଲ, ଫଳ, କୋମଳ ମୁଠିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏବଂ ଡାକିନୀ, ଯୋଗିନୀମାନେ ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦେବୀମାନେ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ।