ସିଦ୍ଧାମାନେ ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ବନ୍ଧି ଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ମନ୍ଦାର ଫୁଲର ଗନ୍ଧ ବିକିରିତ ହେଉଥିଲା। ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଉଥିଲେ ତାଙ୍କର ଦେହ ଏଠିକି ଲଗି ଥିଲା। କେହି କେହି ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରୁଥିଲେ, କେହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା, ଆଉ କେହି ତୀବ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଯୋଗିନୀମାନେ ତଳା ରାକ୍ଷସମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କୁ ତାଲଵାର ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମୀ ନିଜେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସି, ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ମାହେଶ୍ୱରୀ ଦୀର୍ଘ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ତାଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ। କୌମାରୀ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଭାଗ କରିଦେଲେ। ବାରାହୀ ତୁରନ୍ତ ବାଷ୍କଳଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ବାରାହୀ ଯେଉଁ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ନାମ ତାଙ୍କ ଉପରେ କୁଟ୍ଟଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଏବଂ ଚାମର ନାମକ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା, ତାଙ୍କର ବଡ଼ ମୁକୁଟ ଏବଂ ଦାଢ଼ି ସହିତ, ମହିଷାସୁରଙ୍କ ପଛରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଚାଲିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମହିଷାସୁର ରୋଷରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲେ। ରଥଚାଳକମାନେ ଧନୁଷ୍ୟ ଧାରଣ କରି ମୁଣ୍ଡରୁ ରକ୍ତ ବହାଉଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ ଭୟଙ୍କର ସିଂହ ଦହାଡ଼ିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ ମାୟାର ଉତ୍ପନ୍ନ ଏକ ଅଜୟ ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ବିଷୟରେ କଥା ହେଲା। ଦେବୀ ଯୋଗନିଦ୍ରା ରୂପେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପଦ୍ମନୟନ ଭିତରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ମଧୁକ ଓ କୈଟଭ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ହସ୍ତ ଧରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ମାତା, ଯଦି କୌଶିକୀ ଜନ୍ମ ନେଇନଥାନ୍ତି, ତେବେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ କେବେ ହେଇନଥାନ୍ତା। ହେ ବିନ୍ଧ୍ୟାବାସିନୀ, ବିନ୍ଧ୍ୟାପର୍ବତରେ ତୁମର କୌଣସି ତପସ୍ୟା କ୍ଷୟ ହୋଇନାହିଁ। ବାନରର ଶୟନାସନ ଉପଭୋଗ କରି, ସେଠାରୁ ଧନଧାନ୍ୟ ନାୟକଙ୍କୁ ଉପହାର ଦିଆଯାଇଥିଲା। ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି, ତୁମେ ମଧୁଶତ୍ରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଳନଶକ୍ତି। ତୁମେ ଏକାନଂଶା ନାମରେ ପରିଚିତ, ଯଶୋଦାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲ। ତୁମେ ଜ୍ଞାନ, ତୁମେ ମହାମାୟା, ତୁମେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମେ ସରସ୍ୱତୀ। ଏପରେ ଦେବୀ ଖୁସି ହୋଇ, ମହିଷାସୁର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ତିନି ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ର, ଗଦା ଏବଂ ଚାମର ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ, କୁଟାର ଏବଂ ବାଣ ନେଇ, ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ମହିଷାସୁରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବୀ ଆକ୍ରୋଶରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ମହିଷାସୁର ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ବାଣ ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତାପରେ ଦୁର୍ଗା ରୋଷାନ୍ବିତ ହୋଇ ଅସୁରନାୟକଙ୍କୁ ଧରିଲେ। ରାକ୍ଷସ ତିନିଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଆଘାତ କଲେ। ଏକ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେ ରଥଚାଳକଙ୍କୁ, ଆଠଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରଥକୁ, ତିନିଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଆଘାତ କଲେ। ରାକ୍ଷସପତି କେବେ ପଦାତି, କେବେ ରଥରେ ଥିବାବେଳେ ଶତଧାରୀ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କଲେ, ମାତୃମଣ୍ଡଳୀ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ। ଏଠି ରାକ୍ଷସ ତଳୱାର, ଅନ୍କୁଶ, ପାଶ, ଗଦା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇଲେ। ସେ କୁଟାର, ଗଦା, ଶୁଳ, ମୁସଳ ଧାରଣ କଲେ। ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦେବୀଙ୍କ ଉପରେ ଆସୁଥିଲା, ଦେବୀ ସେଉଁଠି ତାହାକୁ ଧରିପାରୁଥିଲେ। ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସିଂହ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ତାଙ୍କ ପୁଛର ଛଡ଼ାରେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଗଲା। ମହିଷାସୁର କେବେ ସିଂହ ରୂପେ, କେବେ ବରାହ ରୂପେ, କେବେ ବାଘ ରୂପେ, କେବେ ହାତୀ ରୂପେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେଉଥିଲେ। ପରେ ସେ ମହାଶିଙ୍ଗ ଧାରଣ କରି ବଢ଼ିଚାଲିଥିବା ଏକ ମହିଷ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। କେବେ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ, କେବେ ପୃଥିବୀରେ ସେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିଲେ। ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଅସୁରଙ୍କ ମାୟା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ତିଆରି କରିଥିଲା।