ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏକ ଜ୍ଞାନୀ, ନିୟମିତ ଓ ସଂଯମୀ ପୁରୁଷ ଯଦି ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀରେ ସଂକଳ୍ପ ଓ ବ୍ରତ ପାଳନ କରି, ସଠିକ୍ ପଦ୍ଧତିରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥାନ, ଦୁଧ ଓ ଜଳ ମିଶିଥିବା ପ୍ରସ୍ଥାନରୁ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ ଓ ଧର୍ମର ଅମୃତରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏଠାରେ ବୃହସ୍ପତି, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଉଦାର ମନସ୍କ, ବିଧିମାନ୍ୟ ରୀତିରେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଯଜ୍ଞବେଦୀ ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଛାୟାରେ ସୁଶୋଭିତ ଥିଲା ଓ ପାପୀମାନେ ଏଠାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରୁନଥିଲେ। ଏଠିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହ ଦୀର୍ଘ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ। ଏଠି ସ୍ନାନ କଲେ ଓ ଦାନ କଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ପାପମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀରେ ଏଠି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କଲେ ବିଶେଷ ଫଳ ମିଳେ। ଯେଉଁଠି ବୃହସ୍ପତି ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ଯଦି କାହାରୋ ବୃହସ୍ପତି ଗ୍ରହର ଦୋଷ ଥାଏ, ସେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରି, ସୁନାରେ ତିଆରି ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଦେଇ, ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଓ ଶୁଦ୍ଧତା ସହ ସ୍ନାନ କଲେ, ସେହି ଗ୍ରହଦୋଷ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର ହୁଏ। ସେଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରୁକ୍ମିଣୀ ବେଦୀ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱୟଂ ଜଳରେ ବାସ କରିଥିଲେ। ଏଠି ଭକ୍ତି ସହ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ବିଧି କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏଠି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ବଡ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କରିବା ଦରକାର। ଏଠି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କଲେ ଅପତ୍ୟହୀନା ନାରୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସନ୍ତାନ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ। ଏଠି ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି ବିଷ୍ଣୁ କଣ୍ଚଳ ପିନ୍ଧି, ମାଳା ଧାରଣ କରି, ନାରଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ, ଚେଷ୍ଟାରେ କଉସ୍ତୁଭ ମଣି ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଏହିପରି ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ ଭାବନା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ପାପ ଦୂର କରେ। ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର, ଅପୂର୍ବ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବା ଏକ ତୀର୍ଥ। ଏହା ରୁକ୍ମିଣୀ କୁଣ୍ଡ ଓ ବାୟବ୍ୟ ଦିଗରେ ଶୁଭ ତୀର୍ଥ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯକ୍ଷମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଥାନ୍ତି। ଏଠିରେ ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଏହି ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ, ଏକ ଋଷି ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରମନ୍ଥୁରା ବୋଲି ଡାକାଯାଏ, ଯାହା ଆନନ୍ଦ ଓ ଖୁସିର ନିବାସ। ଏକ ଦିନ, ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ଋଷି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରି, ଖୁସି ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଏହିପରି ଅନୁଗ୍ରହ ମିଳିଲା—"ଧର୍ମ ଜ୍ଞ, ବିଳମ୍ବ ନ କର, ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ଦୟାକରି ବର ଚୟନ କର।" ଏହି ଋଷି କହିଲେ, "ରାଜାଙ୍କ ଶାପରୁ ମୋ ଦେହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଗନ୍ଧମୟ ହୋଇଯାଇଛି।" ତାଙ୍କୁ ଏହି ଅବସ୍ଥା ଜଣାପଡି, ଭକ୍ତି ସହିତ ସେ ଅଭିଷେକ କଲେ। ପବିତ୍ର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ସଂକଳ୍ପ କଲେ। ଏଭଳି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ, ସେ ଯୋଡ଼ା ହାତରେ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ— "ହେ ସର୍ବଜ୍ଞ, ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଯଥାଯଥ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ। ତୁମ ଦୟାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ଉଚିତ ଚେଷ୍ଟା କର।