ଏହି କଥା ମହାପୂଜ୍ୟ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଗୌରବ ଓ କୃପାର ବିବରଣୀ। ଯାହାଙ୍କ ଅତି ପବିତ୍ର ପଦପଦ୍ମକୁ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି, ଯିଏ ନିଜ ମାଥାରେ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ତରଙ୍ଗ ବିକାଶିତ ଗଙ୍ଗାକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେଇ ଦେବ ଏହି ଜଗତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ରାବଣ କାଳେ ଯେତେବେଳେ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ କମ୍ପିତ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଦଶମୁଣ୍ଡ ଏ ଶିଖର ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ମହାଦେବ ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞରେ ଚକ୍ଷୁ ନାଶ କରିଥିଲେ, ଭଗ ଓ ପୂଷଣଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଓ ପୂଷଣଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ। ଏହି ଭଗବାନ୍ ଅନେକ ସମୟ ଦିତି ଓ ଦାନୁଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ଵିଦ୍ୟାଧର ଓ ସର୍ପମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ଅନୁଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ସେମାନେ ଯଦିଓ ଲୋକିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ, ତଥାପି ତାଙ୍କ ସହିତ ଏକତା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏହି ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ମହେଶ୍ଵର ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ମାରୁତ ଓ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ଅନେକ ବର ଦେଇଥିଲେ। ହିମାବତର ଉପବନରେ ଏହି ଭଗବାନ୍ ତପସ୍ୟା ଓ ବ୍ରତରେ ଲିନ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗମ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ଲୀଳାରେ ଏହି ସପ୍ତ ଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ନଦୀ, ପକ୍ଷୀ ଓ ବୃକ୍ଷ ରୂପେ ଶୋଭିତ। ତାଙ୍କ ବାମହସ୍ତର ପଦ୍ମନଖରେ ତିନିଏ ତୀବ୍ର ଶକ୍ତିରେ ପଞ୍ଚମ ରନ୍ଧ୍ରକୁ ଭେଦିଥିଲେ। ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ମହାଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଏହି ଜଗତର ଚରାଚର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ନ ଜାଣନ୍ତି। ଯିଏ ଶୁଧ୍ଧ କର୍ମରେ ଏହି ସ୍ତୁତି ପାଠ କରେ କିମ୍ବା ଶିବ ଭକ୍ତିରେ ନିରନ୍ତର ଶ୍ରବଣ କରେ, ସେ ମହାଫଳ ପାଉଥିବା ନିଶ୍ଚିତ। ଏଭଳି ଏକ ଶତବର୍ଷ ବିତିଗଲାପରେ, ଶମ୍ଭୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, "ବେଟା, ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି, ତୁମେ ପବିତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଫଳ ଚାହ, ମୁଁ ଜାଣିଛି, ମୋତେ କିଛି ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। ଯଦି ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ମୋର ଗଣମାନ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଧାନପଦ ଦିଅ।" ଶିବ କହିଲେ, "ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜିତ ଗଣନାୟକ ହେବ। ଯେଉଁ ରୂପ ଚାହିବ, ତାହା ପାଇବ, ମହାୟୋଗୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ।" ଏହିପରି ଗଣନାୟକ ହୋଇ, ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ଏହା ପରେ ଏନ୍ଧକ ଚାଲିଯିବା ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ଆଦି ଦେବୀମାନେ ଏକଠା ହୋଇ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି ଭକ୍ତିସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ। ରକ୍ତପାୟୀ ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ କୃପାରେ ସେମାନେ ଶାନ୍ତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଅବନ୍ତି ଦେଶରେ ଅବତାର ନେଲେ। ଏଠାରେ ସେମାନେ ଖୁସିରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରିଦେଲେ। ଶ୍ରାବଣ ମାସର ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନେ ସେମାନେ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହୋଇ ରହିଲେ। ଯିଏ ସନ୍ତାନ ଚାହିଁଥିବେ, ସେ ସନ୍ତାନ ପାଇଥାଏ, ଧନ ଚାହିଁଥିବେ, ସେ ଧନ ପାଇଥାଏ। ସେ ଆତ୍ମା ପିତୃଲୋକରେ ହଂସରଥରେ ବିହାର କରି ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଏପରି କଥା କହି, ଦେବାଦିଦେବ ଶିବ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଯିଏ ଭକ୍ତିସହିତ ଦେବତା ଓ ଦାନବ ନାୟକଙ୍କ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ ଲାଭ କରେ। ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ଏଠାରେ କେତେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ କେତେ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି? ମହାକାଳ ବନରେ ଲିଙ୍ଗର ସଂଖ୍ୟା ଅସଂଖ୍ୟ। ଏଠାରେ ଯେଉଁ କୌଣସି ଲୋକ ଚାହିଁ କିମ୍ବା ଚାହିଁନଥିଲେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ଏଠାର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ଦେଉଳଗୁଡ଼ିକ ସଫଳତାର କ୍ଷେତ୍ର। ଯିଏ ଏହି କଥା ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣେ, ସେ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ ଏକ ଯୋଜନ ପରିମାଣରେ ବିସ୍ତୃତ। ସେଠି ଯେଉଁ ନର ନୀତିମତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦ୍ରୁଢ଼ତା ପାଇଁ। ଏଠି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିବା ପୋକାପୋକି ଓ ପତଙ୍ଗମାନେ ମଧ୍ୟ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି।