ଏହି ଗାଥାରେ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ କଥା ହେଉଛି—ସେଇ ସମୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦୈତ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ନିକଟକୁ ଆସିଲା। ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଦୈତ୍ୟରାଜଙ୍କର ହଜାରଟି ହସ୍ତ କୃଷ୍ଣ କାଟିଦେଲେ। ଏହିଠି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଅଚଳ ଦେହରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ମହେଶ୍ୱର ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହିପରେ, ଦୁଇଁଜଣେ ମହାପୁରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ ହରଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବୈଷ୍ଣବ ଅସ୍ତ୍ର ସଜାଇଲେ। ସେଇ ସମୟରେ, ଶମ୍ଭୁ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସଂହାର କରିବା ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କଲେ। ପୁନଃ କୃଷ୍ଣ ଶିବଙ୍କୁ ଉପରେ ମୂର୍ଛାକାରୀ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶିବ କିଛିକ୍ଷଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାନ୍ତ କାଢ଼ି ଉଭ୍ୟାସ କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ। ଏହାପରେ, କ୍ରୋଧାବେଶରେ ମହେଶ୍ୱର ତାପ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ତାପ ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ତିନି ମୁଣ୍ଡ, ଛୋଟ ଦେହ, ତିନି ପାଉଁ ଓ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଥିଲା। ମହାଦେବଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ, ସେ ତାପ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା। ଏହି ତାପର ଘାତରେ ସେନାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ଭଙ୍ଗିଗଲେ ଓ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ସେମାନେ ତାପରେ ପୀଡିତ, ଅଧିକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଯୁକ୍ତ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ବୈଷ୍ଣବ ତାପ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ଦୁଇଁ ତାପ ମଧ୍ୟରେ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା ଯେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକମାଣ୍ଡଳ ଭିତରେ ଶାନ୍ତି ନ ପାଇଲେ। ଶେଷରେ, ସେମାନେ ଶିପ୍ରା ନଦୀରେ ବିଲିନ ହେଇ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କଲେ। ବୈଷ୍ଣବ ତାପ ମଧ୍ୟ ଶିପ୍ରାରେ ବିମୋଚନ କରି ଅନୁସରଣ କଲା। ସେଠାଠାରୁ ଏହି ନଦୀ ସମସ୍ତ ରୋଗ ଓ ତାପକୁ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ୱ କରିବାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଯେଉଁମାନେ ଶିପ୍ରାରେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ରୋଗ ଓ ତାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି କଥା ବ୍ରହ୍ମା, ହରି ଓ ହରାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ କଥିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗାଥା ଯେଉଁମାନେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ମହା ଲାଭ ପାଆନ୍ତି। ଏଭଳି, ଅବନ୍ତି ମଣ୍ଡଳରେ ଶିପ୍ରା ମାହାତ୍ମ୍ୟର ଏହି 'ତାପକୁ ଦୟା' ନାମକ ଉନଚାଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଖଣ୍ଡରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏବେ, ବ୍ୟାସ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ପୁରାତନ କଥା କହିବି। କୃତ ଯୁଗରେ ଦମନୋନା ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ଧର୍ମର ସମସ୍ତ ପଥରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ଥିଲେ, ଗାଁଠି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିର୍ବିଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ସେ ନିଜ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଧନ ଦଳିଦେଉଥିଲେ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଜନନୀମାନେ ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ କରୁଥିଲେ। ସେ ଗାଁଠି ଧରି, ସହରରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଲୋକମାନେ ଉପରେ ଅପରାଧ କରି, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସହିତ ମିଶି ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ। ସଦାଚାରୀ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ତ୍ୟାଗ କରି, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସହିତ ମିଶିଥିଲେ। ସେ ସଦା ଧର୍ମକୁ ଉପହାସ କରୁଥିଲେ, ଅଧର୍ମରେ ମନ ଲଗାଇଥିଲେ। ଦେବତା, ବେଦ ଓ ଯଜ୍ଞକୁ ଚରଣରେ ଦଳିଦେଉଥିଲେ। ଏପରି ଏକ ଦିନ, ଏକ ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲରେ ସେ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଶିକାର କରୁଥିଲେ। କିଛି ଶିକାର ମିଳିଲା ନାହିଁ, ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା ଭୟଙ୍କର ଭୁକ୍କ ଓ ତିରିକ୍ତ ଅନୁଭବ କଲେ। ରାତି ହେଲା, ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ପ୍ରେତାତ୍ମାମାନେ ବସିଥିବା ସେଠି। ସେ ନିଜ ଘୋଡ଼ାକୁ ଏକ ଡାଳିକୁ ବାନ୍ଧି ଏକାକି ବସିଲେ। ଅଚାନକ୍ ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ—'ଏହା କ'ଣ? କେଉଁଠୁ ଆସିଲା?' ଏବଂ ହାତରେ ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏହିଠିରେ, ଏକ କିଛି ଦ୍ୱାରା କଟାଯିବାରେ, ରାଜା ଯନ୍ତ୍ରଣାଭିତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରେତ ହେଇ ନରକର ଭୟଙ୍କର ଦଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଯମର ଦୂତମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏଉଁ ସମୟରେ, ବ୍ୟାସ, ତାଙ୍କ ଶବକୁ ମାଂସାଶୀ ପଶୁମାନେ ଭକ୍ଷଣ କଲେ।