ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ମୂଳ ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଶିବ ଜ୍ଞାନ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଶୈବ ଲିଙ୍ଗ ଓ ଦିବ୍ୟ ଲିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ, ହେ ଦୟାର ସାଗର, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସ୍ମରଣ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୁଏ। ମୋର ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଦିବ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ତେଜର ମାଲିକ, ଏହାର କେବଳ ନାମ ସ୍ମରଣରେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦୂର ହୁଏ। ତୁମ ଶୈବ ତେଜ ଏହି ସଂସାରର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଆଧାର ଓ ଅବିନାଶୀ। ଏପରି ଭାବରେ ଭକ୍ତି ଓ ଜିଜ୍ଞାସାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଆସନ ମାନେ କମଳାସନ ଉପରେ ବସିଥିଲେ। ପୁନଃ ସେ ପୂର୍ବପରି ଶିବଙ୍କ ତେଜମୟ ଦୀପସ୍ତମ୍ଭକୁ ଦେଖିଲେ। ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେ ତାହାକୁ ପାଳନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନରୁ ତାଙ୍କ ଦେହ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲା। ଶିବ ଯୋଗକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରିଥିଲି। ତୁମର ଅନେକ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତି ପରମ ଭକ୍ତି ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା। ତୁମ କ୍ରିୟା, ଯେଉଁଥିରେ କୌଣସି ବିକ୍ଷେପ ନାହିଁ, ସମଗ୍ର ସଂସାରକୁ ପବିତ୍ର କରେ। ସମ୍ବାଦ, ସାଥିରେ ରହିବା, କ୍ରୀଡା କିମ୍ବା ଏକାଠି ମିଶିବା—ଏହି ସବୁ ମଧ୍ୟରେ ପୁରାତନ ଶୈବ ମହିମାକୁ ଶୁଣ। ମୁଁ ଓ ନାରାୟଣ, ବିଶ୍ୱର ଆଦିକାଳରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲୁ। ଆମ ନିଜସ୍ୱ ଶକ୍ତିରେ ଉପଜି, ଆମେ ପରସ୍ପରେ ବିବାଦ କଲୁ। ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଗ୍ରହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହି ଦୁଇ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଠି ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ସଂସାରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରୁଛି? ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଦୁଇଜଣ ମନ ମୁହଁ କରି, ମହାମୂଡ଼ତାରେ ଏକାଠି ଲଗି ଥିଲେ। ବେଦରେ ମୋର ମହିମା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଭାବେ ଶୁଣାଯାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ ନିଜକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଭାବେ। ଯଦି ମୁଁ ସଂସାରର କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ନିଜକୁ ସୀମିତ କରିଦେଇଥାନ୍ତି—ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ସଦାଶିବ ନିଜେ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ। ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅଗ୍ନିପରି ଚାରିପାଖରେ ଜ୍ୱଳି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ତା'ପରେ, ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ନଥିବା ଶିବ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ସ୍ପର୍ଧାରେ ଦୁଃଖିତ ଥିବା ମଧ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଆମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଦେହହୀନ ଧ୍ୱନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା—"ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଭିନ୍ନତା କେବଳ ଶିବ ଜାଣିପାରିବେ। ଯଦି ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଶକ୍ତିର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ତେବେ ଆରମ୍ଭରୁ ଅନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖ।" ମୁଁ ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ଚଳିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ, ସେହି ତତ୍ତ୍ୱର ସୀମା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ହେଲୁ। ଆମେ ଦୁଇଜଣ ସେହି ତେଜର ଶୀର୍ଷ ଓ ମୂଳ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲୁ। ବିଷ୍ଣୁ ତଳକୁ ଯାଇ ମୂଳ ଖୋଜିଲେ, ଭୂମିର ଗର୍ଭ ଭେଦ କଲେ। ମୁଁ ଉପରକୁ ଯାଇ ଶୀର୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲି। ତଳେ ଅଗ୍ନି ଦେଖିଲେ ସେହି ପ୍ରକାଶମୟ ସ୍ତମ୍ଭ। ସେ ଏହାକୁ ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ହୀନ, ଅବିନାଶୀ ଭାବେ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ଭ୍ରମିତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି, ଶ୍ରମ ଓ ତିର୍ଷ୍ଣାରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରିଲେ ନାହିଁ। ବିଶ୍ରାମ ନେଇବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସେ ଆଉ ଚେଷ୍ଟା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେଜହୀନ ଓ ଶ୍ରମାକ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ମୁଁ ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେଲି, ମୋର ଏହି ମହା ମୂଡ଼ତାକୁ ଲଜ୍ଜା ମନେ କଲି, ଯାହା ଅହଂକାର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। କାରଣ, ଶିବ ସମସ୍ତ ବେଦ, ଦେବତା ଓ ସଂସାରର ଆଶ୍ରୟ।